Kadra Centralnej Szkoły Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego 1945–1947. Początki polskiego aparatu bezpieczeństwa
DOI:
https://doi.org/10.18778/1644-857X.15.01.05Słowa kluczowe:
aparat bezpieczeństwa w Polsce, Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, ośrodki szkolenia funkcjonariuszy, Centralna Szkoła Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego 1945–1947Abstrakt
Aparat bezpieczeństwa był bardzo ważnym narzędziem, które komuniści wykorzystywali w walce o władzę po II wojnie światowej. Tysiące funkcjonariuszy potrzebowało jednak stosownego przeszkolenia. W latach 1945–1947 byli oni szkoleni w Centralnej Szkole Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi. Wykładowcami w niej byli przedwojenni polscy komuniści i tzw. kujbyszewiacy – absolwenci kursu NKWD (Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych), zorganizowanego w kwietniu–lipcu 1944 r. w sowieckim mieście Kujbyszew nad rzeką Wołgą. Personel ten cechował młody wiek i brak doświadczenia zawodowego. Dlatego jego przydatność w kształceniu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w powojennej Polsce była skromna.
Pobrania
Bibliografia
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi.
Kształtowanie władzy ludowej w Łodzi i województwie Łódzkim w 1945 roku. Wybór źródeł, oprac. G. Adamczewska, M. Bandurka, E. Chobot, Warszawa – Łódź 1985.
Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944 – lipiec 1945), oprac. D. Iwaneczko, Z. Nawrocki, Rzeszów 2005.
Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t. I (1944–1956), red. K. Szwagrzyk, Warszawa 2005.
Kochański A., Polska 1944–1991. Informator historyczny, t. I (Podział administracyjny. Ważniejsze akty prawne, decyzje i enuncjacje państwowe [1944–1956]), Warszawa 1996.
Spis Abonentów Sieci Telefonicznej Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów w Łodzi na 1945 r., Łódź 1945.
Archiwalia komunistycznego aparatu represji: zagadnienia źródłoznawcze, red. F. Musiał, Kraków 2012.
Bakalarczyk A., Zapiski kursanta Centralnej Szkoły MBP w Łodzi, [w:] Legionowski ośrodek szkolenia Służby Bezpieczeństwa, cz. 1 (Kujbyszew–Lublin–Łódź), Legionowo 1989.
Broniatowski M., Organizacja wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa publicznego w Rzeszowie i Warszawie (sierpień 1944 – styczeń 1945), „Zeszyty Historyczne Akademii Spraw Wewnętrznych” 1986, t. VI.
Cichocki B., Jóźwiak K., Najważniejsze są kadry. Centralna Szkoła Partyjna PPR/ PZPR, Warszawa 2006.
Ciupa R., Komaniecka M., Szpiegowski arsenał bezpieki: obserwacja, technika operacyjna, kontrola korespondencji jako środki pracy Służby Bezpieczeństwa PRL, Katowice 2011.
Frączek A., Wspomnienia absolwenta, [w:] Legionowski ośrodek szkolenia Służby Bezpieczeństwa, cz. 1 (Kujbyszew–Lublin–Łódź), Legionowo 1989.
Historyczno-prawna analiza struktur organów bezpieczeństwa Polski Ludowej (1944–1990): zbiór studiów, red. A. Jusupović, R. Leśkiewicz, Warszawa 2013.
Jaworski M., Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945–1965, Warszawa 1984.
Korkuć M., „Kujbyszewiacy” – awangarda UB, „Arcana” 2002, z. 46–47.
Krasucki E., Międzynarodowy komunista. Jerzy Borejsza – biografia polityczna, Warszawa 2009.
Lesiakowski K., Mieczysław Broniatowski – meandry kariery „dąbrowszczaka” w PRL, „Przegląd Nauk Historycznych” 2015, R. XIV, nr 1. DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.14.01.05
Lewandowski H., Cele i zadania WSO MSW im. F. Dzierżyńskiego w procesie kształcenia kadr Służby Bezpieczeństwa, „Problemy Teorii i Praktyki Operacyjnej Służby Bezpieczeństwa” 1987, nr 1.
Ochrona bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w Polsce 1944–1988, red. T. Walichnowski, Warszawa 1989.
Polegli w walce o władzę ludową. Materiały i zestawienia statystyczne, oprac. B. Brzeziński, L. Chrzanowski, Warszawa 1970.
Skwarczek L., Wspomnienia z łódzkiego okresu Centralnej Szkoły Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, [w:] Legionowski ośrodek szkolenia Służby Bezpieczeństwa, cz. 1 (Kujbyszew–Lublin–Łódź), Legionowo 1989.
Ślęczka J., Rodowód Wyższej Szkoły Oficerskiej im. F. Dzierżyńskiego, Warszawa 1989.
Terlecki R., Miecz i tarcza komunizmu: historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990, Kraków 2013.
Wokół teczek bezpieki: zagadnienia metodologiczno-źródłoznawcze, red. F. Musiał, Kraków 2006.
W służbie ludowej ojczyzny i społeczeństwa. W obronie ładu i porządku społecznego, red. Z. Jakubowski, Łódź 1986.
Wybór wydarzeń z dziejów walk w obronie władzy ludowej w Polsce w latach 1944–1952, red. T. Walichnowski, Warszawa 1985.
Wyższa Szkoła Oficerska MSW im. F. Dzierżyńskiego. Rodowód, powstanie i działalność, Warszawa 1983.
„Zwyczajny resort”. Studia o aparacie bezpieczeństwa 1944–1956, red. K. Krajewski, T. Łabuszewski, Warszawa 2005.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
