O ekspresywności modlitw w "Psałterzu Dawidowym" Mikołaja Reja
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6077.49.06Słowa kluczowe:
Mikołaj Rej, Psałterz Dawidow, modlitwa, ekspresywnośćAbstrakt
The article analyses the linguistic signs of expressiveness present in the prayers attached to the prose paraphrase of Mikołaj Rej’s David’s Psalter, in particular the evaluative (modality) and intensifying exponents. Rej’s prayers are characterized by a lot of emotionalisms which make them a tool of the emotional expression. The writer uses many expressional synonyms accumulated as two or three evaluative expressions and many epithets which perform the hyperbolic function and intensify the referent feature of the noun. Metaphors and rhetorical questions also serve the function of intensification. The expressiveness is also emphasizes by the use of the elements characteristic of the spoken language: the lexicon of the vernacular speech, a wide variety of phatic signals and demonstrative pronouns. The application of these linguistic phenomena makes Rej’s prayers, despite the structural limitations, assume the character of private confessions full of authentic affection and admiration of God – the addressee.
Pobrania
Bibliografia
Grzegorczykowa R., 1979, Struktura semantyczna wyrażeń ekspresywnych, w: M. Szymczak (red.), Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, Wrocław.
Grabias S., 1981, O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo, Lublin.
Kowalska D., Kształt stylistyczny człowieczej rozmowy z Bogiem w modlitwach „Psałterza Dawidowego” Mikołaja Reja [w druku].
Kowalska D., 2013, Sztuka słowa Mikołaja Reja. Studium stylistycznojęzykowe „Psałterza Dawidowego”, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-818-9
Kuraszkiewicz W., 1986a, Uwagi o języku Mikołaja Reja, w: tenże, Polski język literacki, Warszawa–Poznań, s. 609–622.
Kuraszkiewicz W., 1986b, Przejawy leksykalizacji w „Postylli” Reja, w: tenże, Polski język literacki, Warszawa–Poznań, s. 623–630.
Makuchowska M., 1998, Modlitwa jako gatunek języka religijnego, Opole.
Pado W., 1964, Modlitwa w dziełach Mikołaja Reja, „Roczniki Humanistyczne” XII, z. 1, s. 99–131.
Skubalanka T., 1995a, Ekspresywność języka a mowa potoczna, w: taż, O stylu poetyckim i innych stylach języka, Lublin, s. 68–71.
Skubalanka T., 1995b, O ekspresywności języka, w: taż, O stylu poetyckim i innych stylach języka, Lublin, s. 59–67.
Skubalanka T., 2000, Kategoria atrybutu a epitety stylistyczne, w: taż, Wprowadzenie do gramatyki stylistycznej języka polskiego, Lublin, s. 145–150.
Welte B., 1995, Modlitwa jako mowa, „Znak” 47, nr 12, s. 18–32.
Welte B., 1996, Filozofia religii, Kraków.
Wojtak M., 1999a, Modlitwa ustalona – podstawowe wyznaczniki gatunku, w: J. Adamowski, S. Niebrzegowska (red.), W zwierciadle języka i kultury, Lublin, s. 129–138.
Wojtak M., 1999b, Wyznaczniki gatunku wypowiedzi na przykładzie tekstów modlitewnych, „Stylistyka” 8, s. 107–108.
Wojtak M., 2000, Modlitwa jako gatunek wypowiedzi, w: W. Książek-Bryłowa, H. Duda (red.), Język polski. Współczesność. Historia, Lublin, s. 133–141.
Słownik polszczyzny XVI wieku, red. M. Mayenowa i in., t. I–XXXVI, Wrocław 1966–2012.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
