Onomastyczne tropy dekadentyzmu. Nazwy własne w Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza

Artur Rejter

doi:10.18778/0208-6077.50.07

Autor

Artur Rejter Uniwersytet Śląski, Instytut Języka Polskiego, Zakład Historii Języka Polskiego, 40-032 Katowice, pl. Sejmu Śląskiego 1

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6077.50.07

Słowa kluczowe:

onomastyka literacka, Henryk Sienkiewicz, dekadentyzm, stylistyka, nazwy własne

Abstrakt

Proper names should be recognized as a significant factor of a literary character and in broader perspective of bringing closer the novel problems. The main novel character, Leon Płoszowski, percepts and sense the world through the self-analysis and analysis of the reality surrounding him. Proper names above all emphasize two features: erudition and cosmopolitism of the novel character. His formation and contact through the years with high culture do not help him to put the world – both: one inside and one outside him – in order, but all of this remains a stigma in a form of association everything with art, literature, philosophy etc. It is confirmed in the novel by numerous proper names. The fact that proper names in basic for Leon Płoszowski characteristics places in the novel apply mostly to the past, causes that they form sort of „onomastic museum”.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Brückner A., 1946, Dzieje kultury polskiej, t. 4: Dzieje Polski rozbiorowej 1795 (1772)–1914, do druku przygotował prof. S. Kot i dr J. Hulewicz, z przedmową autora i słowem wstępnym prof. S. Łempickiego, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Kraków.

Bujnicki T., 2002, Wstęp, w: H. Sienkiewicz, Bez dogmatu, oprac. T. Bujnicki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Dziadek A., 2004, Obrazy i wiersze. Z zagadnień interferencji sztuk w polskiej poezji współczesnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Górecka E., 2008, Zachować piękno. Kreacja przestrzeni dekadenta w powieściach Henryka Sienkiewicza, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Kłosińska K., 1988, Powieści o „wieku nerwowym”, Wydawnictwo Śląsk, Katowice.

Kowalik-Kaleta Z., Dacewicz L., Raszewska-Żurek B., 2007, Słownik najstarszych nazwisk polskich. Pochodzenie językowe nazwisk omówionych w „Historii nazwisk polskich”, t. 1, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa.

Lakoff G., Johnson M., 1988, Metafory w naszym życiu, przeł. P. Krzeszowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Lisowski Z., 1997, Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza jako powieść psychologiczna, Wydawnictwo Szumacher, Kielce.

Ładyka A., 1971, Henryk Sienkiewicz, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa.

Markiewicz H., 1977, Bezdogmatowcy i melancholicy, w: tenże, W kręgu Żeromskiego. Rozprawy i szkice historycznoliterackie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Markiewicz H., 1999, Pozytywizm, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Martuszewska A., 1997, „Ta trzecia”. Problemy literatury popularnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.

Martuszewska A., 2002, Narracja i narrator, w: J. Bachórz, A. Kowalczykowa (red.), Słownik literatury polskiej XIX wieku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Owczarz E., 1999, Między esencją a egzystencją. Bez dogmatu wśród powieści o „chorobach wieku”, w: E. Ihnatowicz (red.), Sienkiewicz i epoki. Powinowactwa, Instytut Literatury Polskiej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Podraza-Kwiatkowska M., 1992, Literatura Młodej Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Poprzęcka M., 2009, Porównawcze badania sztuki i literatury, w: G. Królikiewicz, O. Płaszczewska, I. Puchalska, M. Siwiec (red.), Literatura a malarstwo – malarstwo a literatura. Panorama myśli polskiej XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Rabikowska M., 1996, Trzy typy seksualizmu kobiecego w Bez dogmatu Sienkiewicza, w: Z. Przybyła (red.), Henryk Sienkiewicz i jego twórczość. Materiały z konferencji naukowej w WSP w Częstochowie, 5–7 maja 1996 r., Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie, Częstochowa.

Rejter A., 2016, Nazwa własna wobec gatunku i dyskursu, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Rymut K., 1991, Nazwiska Polaków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Sarnowska-Giefing I., 1984, Nazewnictwo w nowelach i powieściach polskich okresu realizmu i naturalizmu, Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań.

Tomczak L., 2003, Słownik odapelatywnych nazwisk Polaków, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Uździcka M., 2007, Tytuł utworu literackiego. Studium lingwistyczne, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra.

Wilkoń A., 1970, Nazewnictwo w utworach Stefana Żeromskiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Warszawa.

Wyka K., 1967, Bowaryzm Sienkiewicza, „Twórczość”, nr 3–4.