Czytanie jako umiejętność kluczowa w nauce języka poprzez treść u dzieci dwujęzycznych

Agnieszka Rabiej

doi:10.18778/0860-6587.24.19

Autor

Agnieszka Rabiej Uniwersytet Jagielloński, Katedra Języka Polskiego Jako Obcego, Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.24.19

Słowa kluczowe:

nauka języka poprzez treść, kompetencje komunikacyjne vs kompetencje akademickie, zintegrowane nauczanie językowo-przedmiotowe, sprawność kognitywna, wczesna nauka czytania, dwujęzyczna alfabetyzacja

Abstrakt

Autorka artykułu omawia zagadnienia związane ze specjalistyczną odmianą języka edukacyjnego i nabywaniem przez dzieci kompetencji w zakresie przetwarzania treści za pomocą języka (tzw. kompetencje akademickie CALP) w odróżnieniu od kształtowania podstawowych kompetencji komunikacyjnych, wykorzystywanych przez uczniów w codziennych kontaktach społecznych (BICS). Podkreśla wagę wczesnej nauki czytania w języku mniejszościowym i nabywania biegłości w pracy z tekstami tak dla wspierania rozwoju kompetencji akademickich, jak i dla zrównoważonego, ogólnego rozwoju dwujęzycznego dziecka. W artykule zostały uwzględnione również praktyczne przykłady realizacji omawianych tez, zaczerpnięte z podręczników i innych materiałów dydaktycznych dla dzieci dwujęzycznych (bilingwizm polsko-angielski).

Bibliografia

Chamot A. U., O’Malley J.M, 1986, A cognitive academic language learning approach: An ESL content-based curriculum, Washington DC: National Clearinghouse for Bilingual Education.

Chodkiewicz H., 2011, Nauczanie języka poprzez treść: założenia i rozwój koncepcji, „Lingwistyka stosowana” nr 4, s. 11–29.

Chodkiewicz H., 2016, Szczególne miejsce czytania w nauce języka obcego, „Języki Obce w Szkole” nr 4, s. 79–85.

Collier V.P., 1987, Age and Rate of Acquisition of Second Language for Academic Purposes, „TESOL Quarterly”, t. 21, nr 4, s. 617–641.

Collier V., Thomas W., 1995, Language Minority Student Achievement and Program Effectiveness, Washington, DC: National Clearinghouse for Bilingual Education.

Coyle D., 2007, Content and language integrated learning: towards a connected research agenda for CLIL pedagogies, w: „The International Journal of Bilingual Education and Bilingualism”, 10, 5, 543–562.

Cummins J., 1984, Bilingualism and Special Educaction: Issues in Assessment and Pedagogy, Multilingual Matters.

Cummins J., 2000, Language, Power and Pedagogy. Bilingual children in the crossfire, Multilingual Matters.

Dębski R., Rabiej A., Szelc-Mays M., 2016, Czytam, bo lubię! Program wczesnej nauki czytania wraz z poradnikiem dla rodziców i nauczycieli dzieci dwujęzycznych. I read and I like it! Program wczesnej nauki czytania wraz z poradnikiem dla rodziców i nauczycieli dzieci dwujęzycznych. Early Reading Program and Handbook for Parents and Teachers of Bilingual Children, Kraków.

Grzegorczyk K., 2016, Czytam, bo lubię! „Piękna i bestia”. Adaptacja tekstu i scenariusz ćwiczeń, Kraków.

Halik T., Nowicka E., Połeć W., 2006, Dziecko wietnamskie w polskiej szkole, Warszawa, Wydawnictwo ProLog.

Krashen S., Biber D., 1987, On Course: Bilingual Education’s Success in California, Sacramento: California Association for Bilingual Education.

Madelska L., 2010, Bliźniacze słowa. Test przesiewowy do badania dojrzałości szkolnej w zakresie percepcji i wymowy dzieci wielojęzycznych, Lublin.

Martyniuk W., 2008, CLIL – at the core of plurilingual education, w: R. Wilkinson, V. Zegas (red.),

Integrating Content and Language. Realizing Content and Language Integration in Higher Education, Mastricht University, Mastricht, Netherlands, s. 13–18.

Nizio S., 2016, Czytam, bo lubię! „Pinokio”. Adaptacja tekstu i scenariusz ćwiczeń, Kraków 2016.

Rabiej A., 2006, Oczekiwania nauczycieli i rodziców wobec szkoły polonijnej – rezultaty badań ankietowych, w: K. Gąsowska i M. Mazińska-Szumska (red.), Oświata polonijna na początku XXI wieku. Stan i perspektywy, Kraków, s. 217–232.

Rabiej A., 2007, Specyfika nauczania języków obcych dzieci na przykładzie języka polskiego jako obcego, niepublikowana praca doktorska, Kraków.

Rabiej A., Dębski R., Szelc-Mays M., 2016, Czytam, bo lubię! Program wczesnej nauki czytania dla dzieci dwujęzycznych. I read and I like it! Early Reading Program for Bilingual Children, cz. 1–3, Kraków.

Seretny A., 2014, Czytanie ekstensywne – tekst w perspektywie glottodydaktycznej, „Postscriptum Polonistyczne”, nr 1 (13), s. 11–25.

Stoller F.L., 2008, Content-Based Instruction, w: N. van Densen-Scholl, N. H. Hornberger (red.), Encyclopedia of Language and Education. 2nd Edition, t. 4, Second and Foreign Language Education, New York, s. 59–70.

Szybura A. (2016), Potrzeby językowe uczniów przybywających z zagranicy w zakresie nauczania języka polskiego, w: „Języki Obce w Szkole”, s. 99–105.

Wolff D., Otwinowska-Kasztelanic A., 2010, CLIL – przełomowe podejście w edukacji europejskiej, „Języki Obce w Szkole”, nr 6, s. 8–13.

Wesche M.B., Skehan P., 2002, Communicative, Task-Based, and Content-Based Instruction, w: R. B. Kaplan (red.), The Oxford Handbook of Applied Linguistics, Oxford, 207–228.