Rozwój pasażerskiego transportu lotniczego w Polsce w latach 1989–2019 – jego skutki dla portów lotniczych i implikacje dla miast
DOI:
https://doi.org/10.18778/2543-9421.05.04Słowa kluczowe:
transport lotniczy, porty lotnicze, miasta, infrastruktura, turystykaAbstrakt
Artykuł przedstawia zarys najważniejszych zmian, które zaszły w polskich dużych miastach wskutek rozwoju transportu lotniczego po przemianach ustrojowych. Zmiany te miały charakter zarówno przestrzenny – dotyczyły m.in. rozbudowy infrastruktury lotniskowej i okołolotniskowej oraz układu transportowego, jak i funkcjonalny. Wzrost dostępności transportowej był istotnym czynnikiem wyboru lokalizacji firm i dużych wydarzeń, a także wpłynął na rozwój turystyki, powodując dalsze konsekwencje w postaci rozwoju infrastruktury hotelowej i nowych form zakwaterowania.
Bibliografia
ACI (Airport Council International) Europe (2004). The social and economic impact of airports in Europe. York: ACI Europe.
Augustyniak, W. (2017). Analiza progów rentowności polskich regionalnych portów lotniczych. Przegląd Komunikacyjny, 12, 16–19. https://doi.org/10.35117/A_ENG_17_12_03 DOI: https://doi.org/10.35117/A_ENG_17_12_03
Awedyk, M., Markiewicz, M., Weltrowska, J. (2013). Indywidualny City Break jako reprezentacyjny trend turystyki europejskiej w XXI w. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 304, 11–18.
Bednarczyk, M., Grabińska, E. (2015). Airport competitiveness. Models and assessment methods. Kraków: Jagiellonian University Press. https://doi.org/10.4467/K9380.81/16.16.6979 DOI: https://doi.org/10.4467/K9380.81/16.16.6979
Bondaryk, P., Gruszczyński, J., Kłosowski, M., Kopański, T.J., Matusiak, W., Puchała, P., Rusiecki, M., Witkowski, R. (2018). Historia lotnictwa w Polsce. Bełchatów: Wydawnictwo Fenix.
Borodako, K., Seweryn, R., Berbeka, J., Niemczyk, A., Davidson, R., Jakóbik, K. (2019). Assessment of meetings industry’s economic impact on the city of Krakow. Argumenta Oeconomica, 43 (2), 191–211. https://doi.org/10.15611/aoe.2019.2.08 DOI: https://doi.org/10.15611/aoe.2019.2.08
Button, K.J., Taylor, S. (2000). International air transportation and economic development. Journal of Air Transport Management, 6 (4), 209–222. https://doi.org/10.1016/S0969-6997(00)00015-6 DOI: https://doi.org/10.1016/S0969-6997(00)00015-6
Celuch, K. (2018). Impact of the events sector on the economy – case study of Poland. Economic Problems of Tourism, 44 (4), 69–81. https://doi.org/10.18276/ept.2018.4.44-07 DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2018.4.44-07
Cieślikowski, K. (2020). Raport. Rynek turystyki biznesowej w Katowicach w 2019 r. Badanie rynkowe uczestników spotkań konferencyjnych. Katowice: Convention Bureau.
Fedyk, W., Sołtysik, M., Olearnik, J., Barwicka, K., Mucha, A. (2020). How overtourism threatens large urban areas: A case study of Wroclaw, Poland. Sustainability, 12, 1783. https://doi.org/10.3390/su12051783 DOI: https://doi.org/10.3390/su12051783
Gierczak-Korzeniowska, B. (2016). Airport City Rzeszów-Jasionka – nowa przestrzeń miejska o globalnym charakterze. W: M. Osińska, I. Urbanyi-Popiołek (red.), Problemy logistyki i zrównoważonego rozwoju (s. 193–206). Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki.
Gierczak-Korzeniowska, B. (2020). Podmiejska Kolej Aglomeracyjna w województwie podkarpackim jako czynnik stymulujący rozwój regionu. Przegląd Komunikacyjny, 2, 97–106.
Google Earth (2020). Pobrane z: https://www.google.pl/intl/pl/earth/ (15.05.2019).
Graham, A. (2008). Managing airports. An international perspective. Oxford: Elsevier. https://doi.org/10.4324/9780080942667 DOI: https://doi.org/10.4324/9780080942667
Halpern, N., Brathen, S. (2011). Impact of airport on regional accessibility and social development. Journal of Transport Geography, 19, 1145–1154. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2010.11.006 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2010.11.006
Hawlena, J. (2012a). Konkurencja na rynku lotniczych przewozów pasażerskich w warunkach globalizacji. Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Hawlena, J. (2012b). Rynek niskokosztowych przewozów lotniczych a rozwój sektora turystyki. Radom: Instytut Naukowo-Wydawniczy Spatium.
Hawlena, J. (2016). Znaczenie lotniska Lublin-Świdnik w procesie rozwoju regionu. Autobusy, 12, 1574–1578.
Huderek-Glapska, S. (2010). Port lotniczy w systemie transportu intermodalnego. LogForum – czasopismo internetowe, 6 (5), 47–54.
Huderek-Glapska, S. (2011). Wpływ portu lotniczego na gospodarkę regionu. W: M. Rekowski, Regionalne porty lotnicze w Polsce – charakterystyka i tendencje rozwojowe (s. 193–236). Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Huderek-Glapska, S. (red.) (2019). Zarządzanie rozwojem portów lotniczych. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Jankiewicz, J., Huderek-Glapska, S. (2016). The air transport market in Central and Eastern Europe after a decade of liberalisation – Different paths of growth. Journal of Transport Geography, 50, 45–56. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.06.002 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.06.002
Kołoś, A., Taczanowski, J., Trzepacz, P. (2012). Connecting airports with cities. Perspective for air-links development in Central Europe. Prace Geograficzne, 130, 107–129. https://doi.org/10.4467/20833113PG.12.023.0664
Kowalczyk-Anioł, J. (2019a). Tourismification of the housing resources of historical inner cities. Case of Krakow. Studia Miejskie, 35, 9–25. https://doi.org/10.25167/sm.1014 DOI: https://doi.org/10.25167/sm.1014
Kowalczyk-Anioł, J. (2019b). Hipertrofia turystyki miejskiej – geneza i istota zjawiska. Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 4 (32), 7–18. https://doi.org/10.18778/2543-9421.04.01 DOI: https://doi.org/10.18778/2543-9421.04.01
Koziarski, S. (2007). Transport w Polsce. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 12, 61–109.
Kubicki, P. (2017). Wpływ studentyfikacji i turystyfikacji na społeczno-kulturową przestrzeń miasta. Miasto. Pamięć i Przyszłość, 2, 63–73. https://doi.org/10.26774/mpp.35 DOI: https://doi.org/10.26774/mpp.35
Lijewski, T. (1986). Geografia transportu Polski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Liwiński, J. (2006). Polskie porty lotnicze w statystyce. Przegląd Komunikacyjny, 6, 8–13.
Marciszewska, E., Kaliński, D. (2009). Port lotniczy jako czynnik rozwoju regionalnego. W: A. Barski, W. Fabirkiewicz, Cz. Jarosz (red.), Rozwój lotnictwa w regionach (s. 11–18). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Nowak, H., Huderek-Glapska, S. (2019). Rozwój portu lotniczego. W: S. Huderek-Glapska (red.), Zarządzanie rozwojem portów lotniczych (s. 65–123). Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Olipra, Ł. (2015). Dostępność usług transportu lotniczego jako czynnik lokalizacji inwestycji zagranicznych na Dolnym Śląsku. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 380, 368–382. https://doi.org/10.15611/pn.2015.380.34 DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2015.380.34
Olipra, Ł. (2016). Wpływ Portu Lotniczego Wrocław na gospodarkę miasta i regionu – szacowanie i analiza wydatków pasażerów. Studia Oeconomica Posnaniensia, 4 (7), 171–193. https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.9 DOI: https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.9
Pancer-Cybulska, E., Olipra, Ł. (2016). Porty lotnicze jako strategiczny czynnik rozwoju regionów w świetle regionalnych dokumentów programowych. Studia Oeconomica Posnaniensia, 4 (7), 127–150. https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.7 DOI: https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.7
Pancer-Cybulska, E., Olipra, Ł, Cybulski, L., Surówka, A. (2014). Transport lotniczy a regionalne rynki pracy w Polsce. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Pijet-Migoń, E. (2012). Zmiany rynku lotniczych przewozów pasażerskich w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Pijet-Migoń, E. (2014). Dziesięć lat „otwartego nieba” nad Polską – implikacje dla turystyki. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego 807, Ekonomiczne Problemy Turystyki, 27, 83–98.
Pijet-Migoń, E. (2016). Etapy rozwoju regionalnych portów lotniczych w Polsce i innych państwach Europy Środkowo-Wschodniej po akcesji do Unii Europejskiej. Studia Oeconomica Posnaniensia, 4 (7), 30–58. https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.2 DOI: https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.2
Pijet-Migoń, E. (2019). Regionalne porty lotnicze w Europie Środkowo-Wschodniej po liberalizacji rynku transportu lotniczego. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 22 (2), 63–73. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.19.011.11151 DOI: https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.19.011.11151
Pomykała, A., Raczyński, J., Graff, M., Bużałek, T. (2019). Porty lotnicze w Polsce i ich obsługa transportowa. Technika Transportu Szynowego, 26 (4), 16–28.
Rekowski, M. (red.) (2011). Regionalne porty lotnicze w Polsce – charakterystyka i tendencje rozwojowe. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Rosik, P., Komornicki, T., Goliszek, S., Stępniak, M., Pomianowski, W. (2017). Trends in potential accessibility to airport in Poland (AAI Indicator). Europa XXI, 33, 67–78. https://doi.org/10.7163/Eu21.2017.33.5 DOI: https://doi.org/10.7163/Eu21.2017.33.5
Rucińska, D., Ruciński, A. (red.) (2000). Marketing usług lotniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Rucińska, D., Ruciński, A. (2017). Współzależności rozwoju portów lotniczych i struktur zagospodarowania przestrzeni z uwzględnieniem stref okołolotniskowych, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 20 (2), 57–68. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.17.011.7393 DOI: https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.17.011.7393
Rucińska, D., Ruciński, A., Tłoczyński, D. (2012). Transport lotniczy. Ekonomika i organizacja. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Rydzkowski, W. (2014). Dylematy budowy portu lotniczego Gdynia-Kosakowo – próba oceny decyzji inwestycyjnej. Zeszyty Naukowe Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego, 50, 5–18.
Sipiński, D., Cybulak, P., Plachta, K. (2016), Lotniska w Polsce Łódź Wydawnictwo Księży Młyn.
Sonnenburg, F., Braun, B. (2017). Impact of airports on spatial patterns of metropolitan employment: The case study of Australia. Erdkunde, 71 (4), 287–300. https://doi.org/10.3112/erdkunde.2017.04.02 DOI: https://doi.org/10.3112/erdkunde.2017.04.02
Stangel, M. (2013). Rozwój strefy okołolotniskowej a port lotniczy – efekt synergii. Przegląd Komunikacyjny, 7, 18–25.
Stangel, M. (2014). Airport City – strefa okołolotniskowa jako zagadnienie urbanistyczne. Gliwice: Helion.
Szromek, A.R., Kruczek, Z., Walas, B. (2020). The attitude of tourist destination residents towards the effects of overtourism – Kraków case study. Sustainability, 12, 228. https://doi.org/10.3390/su12010228 DOI: https://doi.org/10.3390/su12010228
Tłoczyński, D. (2016). Konkurencja na polskim rynku usług transportu lotniczego. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Trzepacz, P. (red.) (2014). Polish airports in transition 2004–2013. Kraków: Institute of Urban Development.
Wach-Kloskowska, M. (2020). Development of airport-related zones (the construction of the airport city) as an element of the interdependent development of airports, agglomerations and regions – Gdańsk airport case study. Journal of Regional and City Planning, 31 (2), 199–216. https://doi.org/10.5614/jpwk.2020.31.2.6 DOI: https://doi.org/10.5614/jpwk.2020.31.2.6
Walas, B. (2019). Turystyczny najem krótkoterminowy w ocenie interesariuszy lokalnych. Biuletyn KPZK, 275, 49–62.
Wróbel, P. (2012). Miasto sieciowe. Airport city i aerotropolis. Architektura, 109 (1), 421–432.
Zmyślony, P., Pilarczyk, M. (2020). Identification of overtourism in Poznań through the analysis of social conflicts. Studia Periegetica, 30 (2), 9–24. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3169 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3169
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
