On Several Polish Poems From 1829–1870 with Venice in the Background

Maria Berkan-Jabłońska

doi:10.18778/2299-7458.09.05

Autor

Maria Berkan-Jabłońska University of Lodz http://orcid.org/0000-0002-7137-6094

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.09.05

Słowa kluczowe:

Venice, Polish and Italian affinities, 19th century poetry, Bridge of Sighs, political camouflage

Abstrakt

The subject of the article is a review of images of Venice recorded in Polish poetry between the years 1829–1870. The paper deliberately stops in the 1870s in the selection of the literary material to be analysed, focusing on the Romantic and post-Romantic tradition. Due to the different artistic value of the works, the author adopted the formula of a historical and literary “catalogue” ordered chronologically and partly problematicised according to the functions which Venetian scenery or culture perform in them. Attention is drawn to the fact that Venetian motifs present in the poetry of Polish artists tend to be related to particular phenomena and topics, such as Byronism, Gothicism, political and national camouflage, love and existential masks, conflict between people and power. The authors referred to in the paper include, among others, Adam Mickiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Zygmunt Krasiński, Edward Dembowski, Edmund Chojecki, Karol Baliński, Mieczysław Gwalbert Pawlikowski, Teofil Lenartowicz, Feliks Wicherski, Teofil Nowosielski, Aleksander Michaux and Wiktor Gomulicki.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Maria Berkan-Jabłońska - University of Lodz

Maria Berkan-Jabłońska – Ph.D., Professor of the University of Lodz, the Department of Literature and Traditions of Romanticism. Her research focuses on 19th-century literature, especially the tradition of female writing, Polish Biedermeier, Romantic biography, and the widely-understood popular literature of the 19th century (e.g. detective stories). She is the author of: Wizje sztuki w twórczości Zbigniewa Herberta (Łódź 2008), Arystokratka i biedermeier. Rzecz o Gabrieli z Günterów Puzyninie (1815–1869) (Łódź 2015), Weredyczki, sawantki, marzycielki, damy... W kręgu kobiecego romantyzmu. Studia i szkice z kultury literackiej kobiet okresu międzypowstaniowego (Łódź 2019); she was the co-editor of Mickiewicz wielu pokoleń twórców, badaczy i czytelników (Łódź 2008), Przygody romantycznego “ja”. Idee – strategie twórcze – rezonanse (Poznań 2012), “Nie-do-czytane. Polski dramat romantyczny,” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, no. 1(27) 2015, “Kryminał w XIX wieku, XIX wiek w kryminale,” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, no. 4(50) 2018.

Bibliografia

Achtelik, Aleksandra. Wenecja mityczna w literaturze polskiej XIX i XX wieku. Katowice: Gnome, 2002.

Ackroyd, Peter. Wenecja. Biografia. Poznań: Zysk i S-ka, 2015.

Baliński, Karol. “Odpowiedź Wenecjaninowi.” In Baliński, Karol. Pisma. Poznań: W księgarni Jana Konstantego Żupańskiego, 1849, 57–60.

Biernacki, Andrzej. Głębocki, Henryk. Strutyński Juliusz, Polski Słownik Biograficzny, vol. 44. Accessed July 1, 2020. https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/juliusz-ksawery-lukasz-strutynski#disqus

Biliński, Bronisław. “Viaggiatori polacchi a Venezia nei secoli XVII-XIX. Venezia e la Polonia nei secoli XVII-XIX.” In Venezia e la Polonia nei secoli XVII–XIX. Edited by Luigi Cini. Venice–Rome: Istituto per la collaborazione culturale, 1965, 341–417.

Boberska, Felicja. Karol Baliński. Odczyt (print from Reforma). Krakow: Reformy, 1882.

Brahmer, Mieczysław. Powinowactwa polsko-włoskie. Warsaw: PWN, 1980.

Byron, George. Childe Harold’s Pilgrimage, Canto IV. Accessed October 8, 2020, https://www.gutenberg.org/files/5131/5131-h/5131-h.htm#link2H_4_0006

Chojecki, Edmund. “Noc w Wenecji.” In Chojecki, Edmund. Gęśla. Lipsk: Księgarnia Zagraniczna, 1846, 1–26.

Czaja, Dariusz. Wenecja jest kobietą. Rzecz o wyobraźni. Accessed June 28, 2020, http://cyfrowaetnografia.pl/Content/2780/Strony%20od%20PSL_XLIX_nr3-4-22_Czaja.pdf

Czajkowski, Antoni. Niektóre poezje. Warsaw: Druk. Banku Polskiego, 1841.

Czajkowski, Antoni. Poezje. Warsaw: W Drukarni Stanisława Strąbskiego, 1845.

Dembowski, Edward. “Śmierć żeglarza pod Wenecją.” Przegląd Naukowy, no. 5 (1843): 169–171.

Dokurno, Zygmunt. “O mickiewiczowskich przekładach z Byrona.” Pamiętnik Literacki, no. 47 (1956): 317–348.

Floryan [Rzętkowski, Stanisław Marek]. “Żałobna gondola.” Wędrowiec, no. 165 (1866): 129.

Gomulicki, Wiktor. “Z krainy dźwięków (Fragment).” Tygodnik Ilustrowany, no. 46 (1868): 231.

Kaczyński, Grzegorz J. “Geneza i obraz polskiej emigracji we Włoszech.” In Polacy we Włoszech. Historia, współczesność, zmiany. Edited by Karolina Golemo, Bartosz Kaczorowski, Małgorzata Stefanowicz. Krakow: Ośrodek Myśli Politycznej, 2014, 41–70. Accessed November 28, 2020. www.academia.edu/14897219/Polacy_we_Włoszech_Historia_współczesność_zmiany_Poles_in_Italy_History_Contemporaneity_Changes_

Kot, Stanisław. Venezia vista dai Polacchi nel corso dei secoli. Venezia: Montuoro, 1947.

Kozińska-Donderi, Diana. I viaggi dei Polacchi in Italia attraverso i secoli. Moncalieri: Cirvi, 2006.

Krajewska, Wanda. “Polskie przekłady powieści poetyckich Byrona w okresie romantyzmu.” Pamiętnik Literacki, no. 71/1 (1980): 153–174.

Krasiński, Zygmunt. “À Venice” / “W Wenecyi.” In Krasiński, Zygmunt. Pisma (Utwory francuskie 1830–1847), vol. 6. Lviv: Księgarnia Polska B. Połonieckiego, 1904.

Krasiński, Zygmunt. “Do… [incipit: Czy pomnisz jeszcze na dożów kanale].” In Krasiński, Zygmunt. Pisma. Jubilee edition, vol. 6. Krakow: G. Gebethner i Wolff, 1912.

Krasiński, Zygmunt. Listy do Delfiny Potockiej. Edited by Zbigniew Sudolski. Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975.

Kraszewski, Józef Ignacy. “Paolo.” In Kraszewski, Józef Ignacy. Poezje, vol. 1. Warsaw: S. Orgelbrand, 1843, 93–126.

La porta d’Italia. Diari e viaggiatori polacchi in Friuli-Venezia Giulia dal XVI al. XIX secolo. Edited by Lucia Burello e Andrzej Litwornia. Udine: Forum Edizioni, 2000.

Lenartowicz, Teofil. “Dwaj niewidomi.” In Lenartowicz, Teofil. Album włoskie. Lviv: F.H. Richter, 1870, 94–96.

Mickiewicz, Adam. Poezje, vol. 1: Poezje rozmaite 1817–1854. Lviv: Gubrynowicz i Syn, 1929.

Miron. [Aleksander Michaux]. “Pieśni ludowe weneckie.” Kłosy, no. 222 (1869): 194; Kłosy, no. 223 (1869): 210.

Norwich, John Julius. Historia Wenecji. Warsaw: W.A.B. 2015.

Nowosielski, Teofil. “Pieśń starego gondoliera.” In Nowosielski, Teofil. Grzeszki Parnasowe. Garstka poezji lirycznych i humorystycznych. Warsaw: Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1877, 41–42.

Odyniec, Antoni Edward. Listy z podróży. Warsaw: PIW, 1961.

Pachoński, Jan. “Emigracja polska w Wenecji w latach 1794–1797. Wenecja i jej znaczenie dla emigracji polskiej.” Kwartalnik Historyczny, no. 4 (1968): 869–893.

Pawlikowski, Mieczysław. Pamiętnik pieśniarza. Lviv: H. W. Kallenbach, 1856.

Pieśni poległych, illustrated. Edited by K. Tułacz-Wiśniewski. Warsaw: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1933, 119–120.

Pigoń, Stanisław. “Dwie recenzje literackie C. Norwida.” Ruch Literacki, no. 5 (1926): 139–142.

Płaszczewska, Olga. Wizja Włoch w polskiej i francuskiej literaturze okresu romantyzmu (1800–1850). Krakow: Universitas, 2003.

Poklewska, Krystyna. “Mickiewicz i Mérimée. Z dziejów dwóch wierszy Mickiewicza.” In Poklewska, Krystyna. Obrazki romantyczne. Studia o ludziach, tekstach i podróżach. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2016, 11–18.

Pomian, Krzysztof. Wenecja w kulturze europejskiej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2000.

Quirini-Popławska, Danuta. “Geneza i rozwój ‘pływającego miasta-państwa’ Wenecji.” In Oblicza wody w kulturze. Edited by Łukasz Burkiewicz, Piotr Duchliński, Jarosław Kucharski. Krakow: Wydawnictwo Akademii Ignatianum, 2014, 49–71.

Quirini-Popławska, Danuta. Mit czy rzeczywistość późnośredniowiecznej Wenecji?: urbs populosissima, opulentissima, liberalissima. Krakow: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1997.

Słowacki, Juliusz. Maria Stuart, act III, scene VII. In Juliusz Słowacki, Four Plays: Mary Stuart, Kordian, Balladyna, Horsztyński. Translated by Charles Kraszewski. London: Glagoslav Publications, 2018, 29–115.

Sokołowski, Mikołaj. Wenecja. Atlas Polskiego Romantyzmu, NPLP IBL. Accessed July, 1, 2020. http://nplp.pl/artykul/wenecja/

Strutyński, Juliusz. “O! cara e bella!”. In Strutyński, Juliusz. Poezje Berlicza Sasa i wspomnienia jego, posthumous edition. Krakow: A. Strutyńska, 1878, 9–10.

Ujejski, Kornel. Kwiaty bez woni. Poezje. Lviv: K. Jabłoński, 1848.

Węgrzyn, Iwona. W świecie powieści Henryka Rzewuskiego. Krakow: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.

Wicherski, Feliks. Poezje. Petersburg: E. Ostapowicz, 1844.

Wiszniewski, Michał. Podróż do Włoch, Sycylii i Malty. Warsaw: S. Orgelbrand, 1982.

Wrzesień, Antoni. [Lange Antoni], Lord Byron, jego żywot i dzieła. Warsaw: M. Arct, 1904.

Zalewski, Kazimierz. “Introduction to Marco Foscarini, dramat w 5 aktach (10 obrazach).” Tygodnik Ilustrowany, no. 59 (1877): 102.

Zbiór poetów polskich XIX wieku, vol. 2. Edited by Paweł Hertz. Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961.

Zbiór poetów polskich XIX wieku, vol. 3. Edited by Paweł Hertz. Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961.