Biel staje się bielsza. O "Wyjściu"

Autor

  • Anna Węgrzyniak Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Wydział Humanistyczno- -Społeczny, Katedra Literatury i Kultury Polskiej.

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.02.13

Słowa kluczowe:

biel, śmierć, poezja, wyjście, milczenie, sen

Abstrakt

Otwierający tom Wyjście wiersz *** biel się nie smuci autorka traktuje jako istotne wprowadzenie do tomu, którego interpretację zaczyna od konfrontacji tytułu z obrazem na okładce. Wagę wiersza o bieli podkreśla dwojaki zapis – wersja drukowana (czarne litery) i negatyw rękopisu (białe litery). Motyw bieli – w twórczości Różewicza stale obecny, będący znakiem wielofunkcyjnym, odsyła autorkę do wiersza Biel, w którym poeta opłakiwał baranka. Analiza utworu pozwala wnioskować, że jest on zapisem zamierania zmysłów, wrażeń, pamięci, słów. Aluzyjnie przywołana figura baranka, który „gładzi grzechy świata” wnosi sens eschatologiczny. Biel rozjaśnia śmierć, jest tutaj znakiem doskonałej niewiedzy, tego, co niepoznawalne i niewyrażalne. Biel łączy „szarą strefę” z cierpieniem (które oczyszcza) i śmiercią (człowieka, poezji). Wobec bankructwa słów zużytych, biel jako znak ciszy i milczenia prowadzi poetę do „wyjścia” – poza rzeczywistość otaczającego świata, w strefę ciszy i milczenia. O śmierci poeta nie mówi, wyręcza się typografią (na białej kartce czarne litery, na czarnej – białe), dialogiem, grą z jej kulturowymi wyobrażeniami.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Dakowicz Przemysław, Tadeusz Różewicz uczy się chodzić, „Topos” 2005, nr 1–2, s. 159–163

Dzień Mirosław, Człowiek w perspektywie eschatologicznej w poezji Czesława Miłosza i Tadeusza Różewicza. Studium analityczno-interpretacyjne, t. 1, Bielsko-Biała 2010

Grochowiak Stanisław, Poezje, Warszawa 1988, s. 52

Łukasiewicz Jacek, Jak te pięcioraczki, „Odra” 2005, s. 67

Nycz Ryszard, Literatura jako trop rzeczywistości. Poetyka epifanii w nowoczesnej poezji polskiej, Kraków 2001

Olszański Grzegorz, Pawelec Dariusz, Komunał?, [w:] Zamieranie. Interpretacje, red. Grzekorz Olszański, Dariusz Pawelec, Katowice 2007, s. 7–9

Różewicz Tadeusz, Na powierzchni poematu i w środku, Warszawa 1989, s. 34

Różewicz Tadeusz, Utwory zebrane. Poezja, t. 3, Wrocław 2006, s. 38–39

Różewicz Tadeusz, Utwory zebrane. Poezja, t. 4, Wrocław 2006, s. 383

Różewicz Tadeusz, Wyjście, Wrocław 2004, s. 7

Skrendo Andrzej, Tadeusz Różewicz i granice literatury. Poetyka i etyka transgresji, Kraków 2002

Stala Marian, Czas, który nastał po czasie marnym. O jednym wierszu Tadeusza Różewicza, [w:] tenże, Druga strona. Notatki o poezji współczesnej, Kraków 1997, s. 47

Szymborska Wisława, Chwila, Kraków 2002, s. 5

Pobrania

Opublikowane

2013-01-01

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Węgrzyniak, Anna. 2013. “Biel Staje Się Bielsza. O ‘Wyjściu’”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, no. 2 (January): 163-72. https://doi.org/10.18778/2299-7458.02.13.