Restoration of meaning. Reading strategies of the Polish Renaissance and Baroque literature
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-7458.02.26Keywords:
Literatura staropolska, interpretacja, metodologia, humanistykaAbstract
This article is devoted to the methodology of reading Polish Renaissance and Baroque literature. In my essay, I am interested mainly in the research strategies that are fully conscious and articulated in the literature since the 1990s, and which are also an attempt to re-evaluate the existing tools for reading old Polish literature.
Although there are important works that place more emphasis on the very act of reflection on the methods of interpretation of the sixteenth and seventeenth century literature, it seems that a dialogue with contemporary paradigms of the perception of literary texts is not a fundamental practice in interpretation projects. With the transitions in the humanist discourse (such as post-structuralism, feminism, gender studies, post-colonialism, anthropology of literature), we still can and should repeat the question of the Old Polish literature and its place in the horizon of the issues and problems formulated by the contemporary theory.
Downloads
References
Bachmann-Medick Doris, Cultural turns. Nowe kierunki w naukach o kulturze, przeł. Krystyna Krzemieniowa, Warszawa 2012
Badania porównawcze. Dyskusja o metodzie. Radziejowice 6-8 lutego 1997 r., red. Alina Nowicka-Jeżowa, Izabelin 1998
Bogucka Maria, Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2006
Bohuszewicz Paweł, Po co literaturze dawnej współczesna teoria?, „Litteraria Copernicana” 2008, nr 2, s. 8–27
Bohuszewicz Paweł, Związki niebezpieczne, związki konieczne. O „alternatywnych” sposobach lektury tekstów staropolskich, „Roczniki Humanistyczne” 2011, nr 1, s. 251–268
Borowski Andrzej, Tendencje metodologiczne w najnowszych badaniach nad literaturą staropolską, „Teksty Drugie” 1994, nr 3, s. 78–93
Burzyńska Anna, Anty-teoria literatury, Kraków 2006, s. 111
Cybulska-Bohuszewicz Ewa, „On utwierdził na wieki niebo niestanowne”. Chrześcijańska wizja kosmosu w poezji polskiej (od połowy XVI do połowy XVIII w.), Warszawa 2010
Czechowicz Agnieszka, Uwagi o przymusach metodologicznych w badaniach literatury staropolskiej, „Roczniki Humanistyczne” 2008, nr 1, s. 7–13
11. Czyż Antoni, Bycie w tekstach dawnych, [w:] tenże, Światło i słowo. Egzystencjalne czytanie tekstów dawnych, Warszawa 1995, s. 350-353
Goliński Janusz K., Okolice trwogi. Lęk w literaturze i kulturze dawnej Polski, Bydgoszcz 1997
Goliński Janusz K., Peccata capitalia. Pisarze staropolscy o naturze ludzkiej i grzechu, Bydgoszcz 2002
Goliński Janusz K., Peccata capitalia. Pisarze staropolscy o naturze ludzkiej i grzechu, Bydgoszcz 2002, Od historii idei do historii literatury, „Litteraria Copernicana” 2008, nr 2, s. 41–47
Hanusiewicz-Lavallee Mirosława, Współczesne metody badań nad staropolską literaturą religijną, „Roczniki Humanistyczne 2008, nr 1, s. 17–37
Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej, cz. II: Inspiracje filozoficzne projektów antropologicznych, red. Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa 2010.
Inspiracje platońskie literatury staropolskiej, red. Alina Nowicka-Jeżowa i Paweł Stępień, Warszawa 2000
Iser Wolfgang, Czym jest antropologia literatury? Różnica miedzy fikcjami wyjaśniającymi a odkrywającymi, przekł. Anna Kowalcze-Pawlik, „Teksty Drugie” 2006, nr 5, s. 11–34
Kowalski Piotr, Theatrum świata wszytkiego i poćciwy gospodarz. O wizji świata pewnego siedemnastowiecznego pisarza ziemiańskiego, Kraków 2000
Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. Michał Paweł Markowski, Ryszard Nycz, Kraków 2006
Lasocińska Estera, „Cnota sama z mądrością jest naszym żywotem”. Stoickie pojęcie cnoty w poezji polskiej XVII wieku, Warszawa 2003
Literatura dawna a współczesna humanistyka, red. Krzysztof Obremski, Toruń 2010.
Maleszyński Dariusz Cezary, Człowiek w tekście. Formy istnienia według literatury staropolskiej, Poznań 2002.
Narracja i tożsamość. Narracje w kulturze, red. Włodzimierz Bolecki i Ryszard Nycz, Warszawa 2004
Nastulczyk Tomasz, Oczko Piotr, „…iż ten zły zwyczaj do nas nie przyszedł”. Reprezentacje homoseksualności w piśmiennictwie staropolskim, „Litteraria Copernicana” 2012, nr 1, s. 89–117
Nowicka-Jeżowa Alina, Komparatystyka i filologia. Uwagi o studiach porównawczych literatury epok dawnych, [w:] Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja. Zjazd polonistów, Kraków, 22-25 września 2004, red. Małgorzata Czermińska i inni, t. 2, Kraków 2005, s. 348–361
Nowicka-Jeżowa Alina, Nurty humanistyczne w kulturze polskiej. Perspektywy historii idei, [w:] Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej, cz. I: Paradygmaty – tradycje – profile humanistyczne, red. Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa 2009-2010, s. 12
Nowicka-Jeżowa Alina, Pieśni czasu śmierci. Studium z historii duchowości XVI–XVIII wieku, Lublin 1992
Obremski Krzysztof, Kilka słów wprowadzenia, „Litteraria Copernicana” 2008, nr 2, s. 4–5
Obremski Krzysztof, Ksieni Teresa Chreptowiczówna i emancypacja. Zapis nietrafnej, chociaż metodologicznie pożytecznej hipotezy badawczej, „Litteraria Copernicana” 2008, nr 2, s. 141–153
Obremski Krzysztof, „Szare kurki przy bażantach”? Męskie odstępstwa od układu patriarchalno-niewolniczego, [w:] Literatura dawna a współczesna humanistyka…, s. 263–282
Oczko Piotr, Dlaczego nie chcę pisać o staropolskich samcołożnikach? Przyczynek do archeologii gay studies w Polsce, „Teksty Drugie” 2008, nr 5, s. 3–50
Paradygmat pamięci w kulturze. Prace dedykowane Antoniemu Czyżowi, red. Andrzej Borkowski, Marcin Pliszka, Artur Ziontek, Siedlce 2005
Partyka Joanna, „Żona wyćwiczona”. Kobieta pisząca w kulturze XVI i XVII wieku, Warszawa 2004
Płuciennik Jarosław, Anatomia nowoczesnej duszy. Nowożytne doświadczenie literatury. Od Psałterza Dawidowego Jana Kochanowskiego do… strumienia świadomości i promieni Roentgena, [w:] tenże, Literatura, głupcze! Laboratoria nowoczesnej kultury literackiej, Kraków 2009, s. 75–96
Prejs Marek, Oralność i mnemonika. Późny barok w kulturze polskiej, Warszawa 2009 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323515111
Raubo Grzegorz, „Światło przyrodzone”. Rozum w literaturze polskiego baroku, Poznań 2006 oraz „Ludzie się na górne zapatrują obroty”. Astronomiczne konteksty literatury polskiego baroku, Poznań 2011
Raubo Grzegorz, Barokowy świat człowieka. Refleksja antropologiczna w twórczości Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, Poznań 1997
Redfield James, Filologia klasyczna a antropologia, [w:] Antropologia antyku greckiego. Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Włodzimierz Lengauer, Warszawa 2012, s. 36–52
Rembowska-Płuciennik Magdalena, Poetyka i antropologia, [w:] Antropologia kultury – antropologia literatury. Na tropach koligacji, pod red. Ewy Kosowskiej, Anny Gomóły i Eugeniusz Jaworskiego, Katowice 2007, s. 90–98
Sowa Jan, Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą, Kraków 2011
Szczukowski Ireneusz, Ciało w badaniach nad polską literaturą dawną, „Litteraria Copernicana” 2012, nr 1, s. 9–21
Śnieżko Dariusz, „Kronika wszytkiego świata” Marcina Bielskiego. Pogranicze dyskursów, Szczecin 2004
Ta dziwna instytucja zwana literaturą. Z Jacquesem Derridą rozmawia Derek Attridge, przekł. Michał Paweł Markowski, „Literatura na Świecie” 1998, nr 11–12, s. 176–225
Urbański Piotr, „Zakazana przyjaźń” w poezji nowołacińskiej, [w:] Ciało – płeć – literatura. Prace ofiarowane Profesorowi Germanowi Ritzowi, red. Magdalena Hornung, Marcin Jędrzejczak, Tadeusz Korsak, Warszawa 2001, s. 551–557
Walas Teresa, Czy jest możliwa inna historia literatury?, Kraków 1993
Wątki neostoickie w literaturze polskiego renesansu i baroku, red. Piotr Urbański, Szczecin 1999
Wilczek Piotr, Najnowsze tendencje w badaniach nad literaturą staropolską, [w:] tenże, Polonice et Latine. Studia o literaturze staropolskiej, Katowice 2007, s. 13–30
Wiśniewska Halina, Świat płci żeńskiej baroku zaklęty w słowach, Lublin 2003
Wojtowicz Witold, Między literaturą a kulturą. Studia o literaturze mieszczańskiej przełomu XVI i XVII wieku, Szczecin 2010
Ziemba Kwiryna, Jan Kochanowski jako poeta egzystencji. Prolegomena do interpretacji „Trenów”, Warszawa 1994, s. I–XIII
Ziemba Kwiryna, Projekt komparatystyki wewnętrznej, [w:] Polonistyka w przebudowie…, t. 1, s. 423–433
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2013 Ireneusz Szczukowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
