Nadodrze Tadeusza Różewicza. O reportażu "Most płynie do Szczecina"

Wojciech Browarny

doi:10.18778/2299-7458.02.04

Authors

Wojciech Browarny Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filologii Polskiej, Zakład Historii Literatury Polskiej po 1918 r.

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.02.04

Keywords:

Nadodrze, Śląsk, geopolityka, idea zachodnia, naród kulturowy, polonizacja, nowoczesność

Abstract

The article introduces the problems of Polish identity, cultural awareness, and reflection on changes in civilization after 1945, associated with a shift of the Polish state to the territories on the Oder River and by the Baltic Sea, Polonization of the former German territories, and the historical and political discourse to justify their acquisition. As a reporter, Różewicz not only described - following a trip on an Oder barge from Koźle to Szczecin in 1947 - the colonization of the /1old German" lands by the Oder River (Nadodrze), but also diagnosed the birth of a new individual and social identity of the residents of the frontier area, seeing there conflicting narratives of history, biography and national literature, and overlapping traces of different cultures and memory.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Augé Marc, Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. Roman Chymkowski, Warszawa 2010, s. 53

Bakuła Bogusław, Między wygnaniem a kolonizacją. O kilku odmianach polskiej powieści migracyjnej w XX wieku (na skromnym tle porównawczym), [w:] Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. Hanna Gosk, Kraków 2012, s. 173

Diariusz kultury polskiej 1947, oprac. Piotr Grzegorczyk, „Twórczość” 1948, nr 12, s. 124

Grad Mieczysław, Budujemy jednolitą kulturę narodową, „Pokolenie” 1948, nr 1, s. 5

Koźniewski Kazimierz, Żywioły. Rzecz o Ziemiach Zachodnich Rzeczypospolitej, Poznań 1948

Lewy, O ożywienie życia literackiego Śląska, „Trybuna Robotnicza” 1947, nr 42 (713) z 11 lutego 1947 r., s. 7

Mikulski Tadeusz, Temat Wrocław. Szkice śląskie, Wrocław 1975, s. 246

Nawrocki Witold, Trwanie i powrót. Szkice o literaturze Ziem Zachodnich, Poznań 1969, s. 84

Osmańczyk Edmund, Na pobojowisku, „Odrodzenie” 1945, nr 20, s. 1

Ossowski Stanisław, O ojczyźnie i narodzie, Warszawa 1984, s. 43

Propagowanie idei zachodniej w społeczeństwie, „Trybuna Robotnicza” 1947, nr 40 (711), z dnia 9 lutego 1947 r., s. 3

Rath Ludwik, Geneza „szklanych domów” Żeromskiego, „Ruch Literacki” 1930, nr 10, s. 313

Rewers Ewa, Post-polis. Wstęp do filozofii ponowoczesnego miasta, Kraków 2005, s. 262–265

Skowron Eryk, Nie chcemy być Ślązakami, „Odra” 1946, nr 6–7 (17–18) z dn. 25 marca 1946, s. 9

Strauchold Grzegorz, Odra magiczna, czyli polskie fascynacje rzeką w drugiej połowie lat czterdziestych XX w., „Pamięć i Przyszłość” 2012, nr 2 (16)

Strauchold Grzegorz, Ziemie Zachodnie – pojęcie z zakresu geografii historycznej (studium poglądów od połowy XIX w. do 1945 r.), [w:] Ziemie Zachodnie – historia i perspektywy, red. Wojciech Kucharski i Grzegorz Strauchold, Wrocław 2011

Thum Gregor, Obce miasto. Wrocław 1945 i potem, przeł. Małgorzata Słabicka, Wrocław 2008, s. 236–238, 253

Tumolska Halina, Mitologia Kresów Zachodnich w pamiętnikarstwie i beletrystyce polskiej (1945-2000). Szkice do dziejów kultury pogranicza, Toruń 2007, s. 31–32

Wegner Tadeusz, O wzmożenie pracy polityczno-wychowawczej i umocnienie więzi ZMP z masami młodzieży. XII Plenum Zarządu Głównego Związku Młodzieży Polskiej, Warszawa, 6–7 czerwca 1953, Warszawa 1953, s. 19