Oikologiczna lektura Kamienicy za Ostrą Bramą Wandy Niedziałkowskiej-Dobaczewskiej

Dorota Samborska-Kukuć

doi:10.18778/2299-7458.12.06

Authors

Dorota Samborska-Kukuć Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.12.06

Keywords:

Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska, Kamienica za Ostrą Bramą, interwar Vilnius, oikology

Abstract

The article aims to interpret a long forgotten region-bound novel by Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska Kamienica za Ostrą Bramą [A house behind the Gate of Dawn] (1928). The key to understanding the text, provided in its opening, is a free-form but functionally salient oikological reflection. The inhabitants of the tenement house evoked in the title, who reside there but temporarily, are united in thinking about their own Home – lost or longed for, in either case – idealised.

The tenement house of the ‘Muraviev’ prelate, its former owner, whose phantom haunts the tenants, is a miniature version of Vilnius, and the worldview of its current temporary residents is a synecdoche of the mentality of people from the northern borderlands, tired of the circumstances of living in a partitioned land, overwhelmed by mental stagnation after the war and resigned to being humiliated by the Others. The novel was an expression of the writer’s anxiety about what would become of this land in view of the socio-political situation during the interwar period.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Dorota Samborska-Kukuć, Uniwersytet Łódzki

Dorota Samborska-Kukuć – prof. dr hab., historyk literatury, kresoznawca, genealog, biograf. Zajmuje się – jako literaturoznawca – przede wszystkim dziewiętnastowiecznością, jako genealog i biograf – rekonstruowaniem i korygowaniem życiorysów głównie postaci i rodzin związanych z literaturą i historią. Opublikowała dotąd kilkanaście monografii naukowych, edycje naukowe i podręcznik akademicki oraz ponad 170 artykułów naukowych. Ostatnia książka to Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie. Studia (Łódź 2020). Pełni funkcję kierownika Zakładu Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski w Instytucie Filologii Polskiej i Logopedii Uniwersytetu Łódzkiego.

References

Niedziałkowska-Dobaczewska W., Kamienica za Ostrą Bramą, Wilno 1928.

Arcimowicz W., Wileńska twórczość literacka lat ostatnich (1927–1931), „Polonista” 1931, z. 1–2, s. 55.

Bujnicki T., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Patriotyzm i regionalizm, [w:] Kresowianki. Krąg pisarek heroicznych, red. K. Stępnik, M. Gabryś, Lublin 2006, s. 337–344.

Dobaczewska W., Światła na granice, „Środy Literackie” 1935, nr 1, s. 1–4.

Filipiak B., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Droga do Żnina, Żnin 2017.

Głębicka E., Dobaczewska-Niedziałkowska Wanda, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 2: C–F, red. J. Czachowska, A. Szałagan, Warszawa 1994, s. 166–167.

Jankowski C., Powieść tutejsza, „Słowo” 1928, nr 139, s. 2–3.

Kowerko-Urbańczyk M., Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Wileńskie konteksty i materiały źródłowe, Białystok 2023.

Romer H., Swoja książka, „Kurier Wileński” 1928, nr 131, s. 2.

Sinko T., Nowe książki, „Kurier Literacko-Naukowy” 1928, nr 39, s. 7.

Sławek T., Kunce A., Kadłubek Z., Oikologia. Nauka o domu, Katowice 2013.

Wodzianowska I., Przyczynek do biografii ks. Piotra Żylińskiego, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2006, nr 86, s. 371–378. https://doi.org/10.31743/abmk.10081