Nōmin [農民], czyli Chłopi. O japońskim wydaniu powieści Władysława Stanisława Reymonta (rekonesans)

Maria Strzelecka; Anna Ogawa

doi:10.18778/2299-7458.14.11

Autor

Maria Strzelecka Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0009-0003-7280-0357
Anna Ogawa Stowarzyszenie Arakimunisairyu Ogawa Dojo

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.14.11

Słowa kluczowe:

Władysław Reymont, Asadori Katō, Stefan Łubieński, literatura polska w Japonii

Abstrakt

Artykuł przedstawia w zarysie historię japońskiej edycji Chłopów Władysława Reymonta, która ukazała się w latach: 1925 (tomy Jesień, Zima) i 1926 (tomy Wiosna, Lato) w tokijskim Wydawnictwie Shunjusha. Celem niniejszego opracowania jest przede wszystkim próba odtworzenia genezy przekładu dokonanego przez Japończyka – Asadoriego Katō, we współpracy z Polakiem – Stefanem Łubieńskim, a także zarys recepcji dzieła w Japonii. Podstawę źródłową niniejszego artykułu stanowią: przedmowy do japońskiego wydania powieści Chłopi (Nōmin – 農民) korespondencja Reymonta pochodząca z tzw. Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, a także polskie materiały prasowe. Artykuł omawia również cechy edycji, która w stulecie ukazania się w Japonii (jak i w przypadające w 2025 roku stulecie śmierci Reymonta) wciąż jest mało znana i trudno dostępna.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogramy autorów

Maria Strzelecka - Uniwersytet Łódzki

Maria Strzelecka – kustosz biblioteczny w Oddziale Zbiorów Specjalnych Biblioteki UŁ, doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UŁ. Autorka i współautorka artykułów, wykładów, wystaw i projektów dotyczących polskiego rękopiśmiennego dziedzictwa kulturowego, regionu łódzkiego, genealogii oraz kultury i sztuki Japonii. Członkini Towarzystwa Genealogicznego Centralnej Polski.

Anna Ogawa - Stowarzyszenie Arakimunisairyu Ogawa Dojo

Anna Ogawa – od lat związana z japońską Szkołą iai Arakimunisairyu. Zajmuje się tłumaczeniami symultanicznymi z japońskiego, jak również przekładem wierszy japońskich i chińskich oraz choreografią sceniczną Kenbu, stworzoną przez wyższą klasę samurajską. Przez wiele lat pracowała w japońskim radiu oraz telewizji jako tłumacz. Ma za sobą długoletni staż w szkołach i przedszkolach japońskich, a także jako wykładowca i instruktor w japońskich siłach zbrojnych. Inicjatorka wydarzeń kulturalnych, autorka artykułów i projektów promujących kulturę japońską. Koordynator do spraw rozwoju i współpracy polsko-japońskiej.

Bibliografia

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Karola Frycza do Władysława Reymonta, Tokio, 5 października 1921.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Władysława Reymonta do Julii Niemiery, 2 maja 1925, [odpis].
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Stefana Łubieńskiego do Władysława Reymonta, Tokio, 18 lipca 1925.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Stefana Łubieńskiego do Władysława Reymonta, Tokio, 14 sierpnia 1925.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Stanisława Patka do Władysława Reymonta, Tokio, 11 września 1925.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Stefana Łubieńskiego do Władysława Reymonta, Tokio, 20 października 1925.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Władysława Reymonta do Francka L. Schoella, 25 października 1925 [odpis].
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Władysława Reymonta do Wojciecha Morawskiego, 27 października 1925 [odpis].
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Stefana Łubieńskiego do Władysława Reymonta, Tokio, 20 listopada 1925.
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, List Władysława Reymonta do Wojciecha Morawskiego, 20 listopada 1925 [odpis].
Google Scholar

Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, Teczka m8 „Reymont w Japonii i w Rosji”, [Notatka] „Ad. japońskiego tłumaczenia 1925”.
Google Scholar

Burdelski P., Spór terytorialny w stosunkach rosyjsko-japońskich o przynależność południowych Wysp Kurylskich, „Gdańskie Studia Azji Wschodniej” 2003, t. 3, https://ejournals.eu/czasopismo/gsaw/artykul/spor-terytorialny-w-stosunkach-rosyjsko-japonskich-o-przynaleznosc-poludniowych-wysp-kurylskich [dostęp: 3.03.2025].
Google Scholar

Čapková H., GARAKUTASHŪ – a network for modern craft and design, https://www.academia.edu/44892647/GARAKUTASHŪ_a_network_for_modern_craft_and_design_我楽他宗_民藝とモダンデザイナーの集まり [dostęp: 15.06.2025].
Google Scholar

Čapková H., The Mystical Spirit of Japan – Stefan Łubieński and Transnational Artistic Networks in 1920s Japan, „Studia Religiologica” 2020, t. 53(1), s. 15–31, https://www.academia.edu/43932727/The_Mystical_Spirit_of_Japan [dostęp: 15.01.2025].
Google Scholar

„Chłopi” Reymonta po japońsku, „Warszawski Dziennik Narodowy” 1937, nr 120, s. 7.
Google Scholar

„Chłopi” Reymonta po japońsku i hindusku, „Gazeta Międzychodzka” 1925, nr 112, 29 IX.
Google Scholar

Deja K., Polski japonizm literacki, Kraków 2021.
Google Scholar

Fiedorczuk S., Polacy na południowym Sachalinie, „Studia Polonijne” 1997, t. 18, s. 77–114.
Google Scholar

Gmurczyk-Wrońska M., Stanisław Patek — szkic do biografii: stan badań, źródła, problemy badawcze, „Dzieje Najnowsze” 2007, R. 29, nr 3, s. 3–25.
Google Scholar

Grzelak Sz., Pigulak M., Wierzchoń P., Japonia w prasie polskiej XIX wieku, Poznań 2021.
Google Scholar

Hearn L. [Yakumo Koizumi], Ko-Ko-Ro, Kraków 1906.
Google Scholar

Instytut Polski w Tokio, Facebook, post z dn. 8 lipca 2019, https://www.facebook.com/photo/?fbid=2269493359786544&set=a.276197282449505 [dostęp: 10.05.2025].
Google Scholar

Instytut Polski w Tokio, Stosunki polsko-japońskie, https://instytutpolski.pl/tokyo/pl/poznaj-polske/artykuly/stosunki-polsko-japonskie-3/ [dostęp: 15.11.2025].
Google Scholar

Janta-Połczyński A., Polonica w Japonii. II, „Gazeta Polska” 1937, nr 96.
Google Scholar

Janta-Połczyński A., Wspomnienie o Asadorim Kato, „Prosto z Mostu” 1938, nr 32, https://crispa.uw.edu.pl/object/files/415520/display/Defauit [dostęp: 15.12.2024].
Google Scholar

Japanese Biographical Index, s. 346, https://books.google.pl/booksKato [dostęp: 15.01.2025].
Google Scholar

Japoński przekład „Chłopów”, „Kurier Polski” 1925, nr 317, s. 7.
Google Scholar

Karol Frycz, [w:] Osoby – Encyklopedia teatru polskiego, https://encyklopediateatru.pl/osoby/7243/karol-frycz
Google Scholar

Kałuski M., Polacy na Sachalinie, https://www.kworum.com.pl/art9745,polacy_na_sachalinie_rosja_html [dostęp: 3.03.2025].
Google Scholar

[Katalog internetowy Biblioteki Uniwersytetu Waseda], https://waseda.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay [dostęp: 10.04.2025].
Google Scholar

[Katalog komputerowy Biblioteki Narodowej], https://katalogi.bn.org.pl [dostep: 15.11.2025].
Google Scholar

Katō A., O literaturze japońskiej, „Wiadomości Literackie” 1937 nr 46, s. 12, http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=54050&from=publication [dostep: 16.06.2025].
Google Scholar

Katō A., [Przedmowa], [w:] W. Reymont, Nōmin, Tokio 1925–1926, t. 1, s. 1–4.
Google Scholar

Koc B., Reymont. Z dziejów recepcji twórczości, Warszawa 1975.
Google Scholar

Kruszyński M., Stanisław Patek w Japonii. Z działalności polskiego poselstwa w Tokio w latach 1921–1926, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F. Historia” 2006, t. 61, s. 137–158.
Google Scholar

Kuyama K., Pomnik Adama Mickiewicza, „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza” 2005, t. 40, s. 17–32.
Google Scholar

Kuyama K., „Quo vadis” w Japonii – konteksty recepcyjne, [w:] Literatura polska w świecie. T. IV: Oblicza światowości, red. R. Cudak, Katowice 2012, s. 30– 46, https://www.docsity.com/pl/docs/quo-vadis-w-japonii-konteksty-recepcyjne/9544224/ [dostęp: 10.12.2024].
Google Scholar

Leska-Ślęzak J., Stosunki dyplomatyczne Polski i Holandii w latach 1918– 2006, https://www.google.com/url?stosunkidyplomatyczne [dostęp: 15.04.2025].
Google Scholar

Łubieński S., Między wschodem a zachodem. Japonja na straży Azji: dusza mistyczna Nipponu, Warszawa 1927.
Google Scholar

Łubieński S., [Przedmowa], [w:] W. Reymont, Nōmin, Tokio 1925–1926, t. 2, s. 1–16.
Google Scholar

Łubieński S., Vor der Schwelle. Liebenserinnerungen eines polnischen Anthroposophen, Lohengrin-Verlag [1988].
Google Scholar

Maria Wiśniewska, https://www.sejm-wielki.pl/b/sw.1290000 [dostęp: 15.11.2025].
Google Scholar

Oracki T., Reymont w świecie. Bibliografia przekładów wydanych w latach 1900– 2000, Gdańsk 2005.
Google Scholar

Pałasz-Rutkowska E., Romer A.T., Historia stosunków polsko-japońskich 1904– 1945, Warszawa 1996.
Google Scholar

Patek S., [Przedmowa], [w:] W. Reymont, Nōmin, Tokio 1925–1926, t. 1, s. 1–2.
Google Scholar

Pavitra, http://www.searchforlight.org/lotusgroove/Pavitra/Index.htm [dostęp: 20.01.2025].
Google Scholar

Pietrzyk-Reeves D., Roman Dyboski (1883–1945), https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/Dyboski [dostęp: 3.03.2025].
Google Scholar

Reymont W.S, Chłopi, przedm. F. Ziejka, Wrocław 1991.
Google Scholar

Reymont W.S., Korespondencja 1890–1925, oprac. B. Koc, Warszawa 2002.
Google Scholar

Reymont W.S., [List Władysława Reymonta do Stefana Łubieńskiego], Paryż, 28 kwietnia 1924, [w:] W. Reymont, Nōmin, Tokio 1925–1926, t. 2, s. 1–3.
Google Scholar

Reymont W.S., Nōmin, tł. Asadori Katō, Tokio 1925–1926, t. 1–4.
Google Scholar

Reymont W.S., The Polish Peasants (I), [trans.] R. Dyboski, „The Slavonic Review” 1922, Vol. 1, No. 2, s. 428–436, https://www.jstor.org/stable/4201629 [dostęp: 10.03.2025].
Google Scholar

Reymont w Ameryce. Listy do Wojciecha Morawskiego, oprac. L. Orłowski, Warszawa 1970.
Google Scholar

Reymont w Paryżu. Literatura polska uczciła autora „Chłopów”. Wywiad Lefevre’a z polskim pisarzem, „Wiadomości Literackie” 1925, nr 21, s. 1, https://bibliotekacyfrowa.ujk.edu.pl/Content/901/PDF/wiadomosci_literackie_nr_21_1925.pdf [dostęp: 15.11.2025].
Google Scholar

Richter B., Reymont w Japonii, „Tygodnik Ilustrowany” 1926, nr 49, s. 851, https://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/publication/300/edition/171/content
Google Scholar

Rzeczycka M., Łubieński Stefan, [w:] Leksykon Polskiego Ezoteryzmu 1890– 1939, http://www.tradycjaezoteryczna.ug.edu.pl/node/1271 [dostęp: 10.12.2024].
Google Scholar

Samborska-Kukuć D., Utkowska B., Bezcenne reymontiana. Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, „Pamiętnik Literacki” 2023, nr 3, s. 199–212, https://rcin.org.pl/Content/239659/WA248_275970_P-I-30_samborska-utkowska_o.pdf
Google Scholar

Schreiber I., Polska bibljografja japonologiczna po rok 1926, Kraków 1929.
Google Scholar

Shunjusha, https://ja.wikipedia.org/wiki/Shunjusha [dostęp: 15.02.2025].
Google Scholar

Shunjusha – IMSLP, https://imslp.org/wiki/Shunjusha [dostęp: 6.11.2025].
Google Scholar

Spurgiasz M., Nippon wyobrażony: Japonia i Japończycy w piśmiennictwie polskim do 1939 roku, https://sbc.org.pl/dlibra/publication/409732/edition/384870/nippon-wyobrazony-japonia-i-japonczycy-w-pismiennictwie-polskim-do-1939-roku-spurgiasz-michal [dostęp: 15.12.2024].
Google Scholar

Stosunki polsko-japońskie (3), https://instytutpolski.pl/tokyo/pl/poznaj-polske/artykuly/stosunki-polsko-japonskie-3/ [dostęp: 10.01.2025].
Google Scholar

Śliwińska I., Dębicki Zdzisław, [w:] Polski słownik biograficzny, Kraków 1939, t. 5, s. 142–143.
Google Scholar

Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2024 r. w sprawie ustanowienia roku 2025 Rokiem Władysława Stanisława Reymonta, M.P. 2024 poz. 929, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20240000929.
Google Scholar

Utkowska B., Listy Władysława Stanisława Reymonta do Zdzisława Dębickiego. Edycja (od)nowa, „Bibliotekarz Podlaski” 2024, nr 4(65).
Google Scholar

W hołdzie japońskiemu tłumaczeniu „Chłopów”, „Warszawski Dziennik Narodowy” 1937, nr 192, s. 5.
Google Scholar

Walicki S., Katastrofa w Japonii, „Kurier Warszawski” 1923, nr 245, s. 7, https://crispa.uw.edu.pl/object/files/218363/display/Default [dostęp: 30.11.2025].
Google Scholar

Wielgosz W., Reymont i Francja (w 75. rocznicę śmierci laureata Nagrody Nobla), „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis, Studia Romanica” 2001, nr 1, s. 159–163, https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/5427/Wielgosz [dostęp: 18.03.2025].
Google Scholar

Yuasa A., O Asadorim Katō, https://note.com/heinlein/n/n11ca75bffc01 [dostęp: 20.04.2025].
Google Scholar

Zajączkowski R., Literatura polska w Japonii, „Roczniki Kulturoznawcze” 2016, t. VII, nr 3, s. 149, http://poloniajaponica.jp/literaturajp/item/1450-literatura-polska-w-japonii [dostęp: 5.01.2025].
Google Scholar

Zasłużony dla Polski Japończyk, „Gazeta Lwowska”, nr 245 z 27 października 1937, s. 2, https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/edition/40827 [dostęp: 15.11.2025].
Google Scholar

Zdarzenia i wypadki, „Echo” 1938, nr 174, s. 2, https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/42100/edition/40197/content [dostep: 15.11.2025].
Google Scholar

Ziejka F., „Chłopi” Władysława St. Reymonta w drodze do światowej sławy, [w:] Chciałem odbudować polską duszę. W hołdzie Władysławowi Reymontowi, pierwszemu Nobliście Niepodległej Polski, red. T. Skoczek, Warszawa 2015.
Google Scholar

Ziejka F., Wstęp, [w:] W.S. Reymont, Chłopi. Warszawa 1991, s. V–CXXVI.
Google Scholar

„Ziemia. Tygodnik Krajoznawczy Ilustrowany” 1911, R. 2, nr 12, s. 185, https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/109057/edition/121540/content [dostęp: 2.12.2024].
Google Scholar