Polyphemos Between Nomos and Physis: Homer, the Sophists, and “Laws of Human Measure” in Euripides’ Satyr Play "Cyclops"
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-0319.27.03Keywords:
Antisthenes, The Laws of Plato, the satyr play, the sophistic movementAbstract
At the height of their development and popularization, the Odyssey and the Iliad were part of a rich tradition of oral epic poetry. And while the transmission of Homer’s epics was facilitated by a Panhellenic framework, these works themselves became catalysts for the consolidation and unification of Greek culture; they shaped a shared Greek identity and a common value system. Particularly significant in this regard is the episode from Book IX of the Odyssey, namely the scene of the Odysseus-Polyphemos encounter. The island of the Cyclopes, as I argue in this article, represents a structural inversion of a civilized and orderly human community; the image of Polyphemos embodies “wildness” and delineates (or redefines) the boundaries of discourse on civilization, culture, and community. This motif anticipates, thus, the debate on nomos (“law”) and physis (“nature”) that engaged the intellectual elite of Athens, known as the sophists, around the turn of the 5th and 4th centuries BCE.
This article traces the reception of the Polyphemos motif within this sophistic discourse of that period. Euripides’ satyr play Cyclops, filled with allusions to the sophists who were keenly interested in the Homeric motif of the island of the one-eyed monsters, serves as the focal point for this analysis. Furthermore, I will show that Euripides uses the dramaturgical framework inspired by Homer’s epic to confront two worldviews: on the one hand, respect for tradition and values associated with ancient poetry (the attitude represented by Odysseus), and on the other, the rationalism, radicalism, and tradition-directed criticism that characterized Euripides’ contemporary political thinkers and philosophers (represented by Polyphemos).
References
Aguirre, M., Buxton, R. (2020). Cyclops: The Myth and its Cultural History. Oxford–New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198713777.001.0001
Alwine, A.T. (2009). The Non-Homeric Cyclops in the Homeric Odyssey. Greek, Roman and Byzantine Studies 49/3. 323–333.
Bartol, K., Danielewicz, J. (2011). Komedia grecka od Epicharma do Menandra. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Beta, S. (2015). Cyclops. In: R. Lauriola, K.N. Demetriou (eds.). Brill’s Companion to the Reception of Euripides. Leiden–Boston: Brill. 607–619. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004299818_020
Bonazzi, M. (2022). Political, All Too Political. Again on Protagoras’ Myth in Its Intellectual Context. Polis 39. 425–445. https://doi.org/10.1163/20512996-12340376 DOI: https://doi.org/10.1163/20512996-12340376
Bett, R. (1989). The Sophists and Relativism. Phronesis 34. 139–169. DOI: https://doi.org/10.1163/156852889X00107
Bett, R. (2023). Nature and Norms. In: J. Billings, Ch. Moore (eds.). The Cambridge Companion to the Sophists. Cambridge: Cambridge University Press. 157–178. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108859639.006
Bielawski, K. (2022). Eurypides – poeta gnomicus: tradycja jako innowacja. W: K. Bielawski, W. Staniewski (red.). Eurypides innowator. Gardzienice–Lublin–Warszawa: Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice” / Wydział „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. 109–122.
Billings, J. (2023). The Sophists in the Fifth-Century Enlightenment. In: J. Billings, Ch. Moore (eds.). The Cambridge Companion to the Sophists. Cambridge: Cambridge University Press. 124–154. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108859639.005
Bouvier, D. (2002). Le sceptre et la lyre. L’Iliade ou les héros de la memoire. Grenoble: Éditions Jérôme Millon.
Bultrighini, U. (1999). «Maledetta democrazia». Studi su Crizia. Torino: Edizioni dell’Orso.
Burgess, J.S. (2017). The Apologos of Odysseus: Tradition and Conspiracy Theories. In: Ch. Tsagalis, A. Markantonatos (eds.). The Winnowing Oar: New Perspectives in Homeric Studies. Studies in honor of Antonios Rengakos. Berlin–Boston: De Gruyter. 95–120. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110559873-007
Caizzi, F.D. (1966). Antisthenis Fragmenta. Milano: Instituto Editoriale Cisalpino.
Chodkowski R.R. (2009). Ród i życie Eurypidesa. Wstęp – przekład – komentarz. Roczniki Humanistyczne 57/3. 5–27.
Cholewińska, K. (2015). Wszyscy jesteśmy Kalibanami: (post)kolonialne wizje latynoamerykańskiego podporządkowania. Annales. Philosophy and Sociology 40/1. 91–102. https://doi.org/10.17951/i.2015.40.1.91 DOI: https://doi.org/10.17951/i.2015.40.1.91
Danek, Z. (2020). Prawdziwe początki filozofii. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-856-9
Davies, D. (1989). Sisyphus and the Invention of Religion (‘Critias’ TrGF 1 (43) F 19 = B 25 DK). Bulletin of the Institute of Classical Studies 36. 16–32. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2041-5370.1989.tb00560.x
Dillon, J. (2004). Euripides and the Philosophy of His Time. Classics Ireland 11. 47–73. DOI: https://doi.org/10.2307/25528401
Euripides. (1994). Cyclops. Alcestis. Medea. D. Kovacs (ed.). Cambridge: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.euripides-alcestis.1994
Eurypides. (1972). Tragedie. Przeł. i oprac. J. Łanowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Finkelberg, M. (2020). Homer and Early Greek Epic: Collected Essays. Berlin–Boston: De Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110671452
Gajda, J. (1989). Sofiści. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Giraudeau, M. (1984). Les notions juridiques et sociales chez Hérodote: études sur le vocabulaire. Paris: De Boccard.
Glotz, G. (1904). La solidarité de la famille dans le droit criminel en Grèce. Paris: Albert Fontemoing.
Grethlein, J. (2015). Vision and Reflexivity in the Odyssey and Early Vase-Painting. Word & Image 31. 197–212. DOI: https://doi.org/10.1080/02666286.2015.1013273
Hall, E. (1989). Inventing the Barbarian. Greek Self-Definition through Tragedy. Oxford: Clarendon.
Hammer, D. (2002). The Iliad as Politics: The Performance of Political Thought. Norman: University of Oklahoma Press.
Hesk, J. (2022). Postacie, konflikt i współczesność: o oryginalności Eurypidesa. Przeł. A. Klęczar. W: K. Bielawski, W. Staniewski (red.). Eurypides innowator. Gardzienice–Lublin–Warszawa: Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice” / Wydział „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. 65–91.
Hirzel, R. (1907). Themis, Dike und Verwandtes. Ein Beitrag zur Geschichte der Rechtsidee bei den Griechen. Hildesheim: Georg Olms.
Janik, J. (2003). Terms of the Semantic Sphere of δίκη and θέμις in the Early Greak Epic. Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
Januszkiewicz, A. (2023). Skąd się bierze państwo? Thomas Hobbes i dzikie plemiona. Teksty Drugie 4. 137–162. https://doi.org/10.18318/td.2023.4.8 DOI: https://doi.org/10.18318/td.2023.4.8
Kahn, Ch.H. (2018). Platon i dialog sokratyczny. Przeł. M. Filipczuk. Warszawa: Teologia Polityczna.
Kuper, A. (2009). Wymyślanie społeczeństwa pierwotnego. Transformacje mitu. Przeł. T. Sieczkowski, A. Dąbrowska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Latacz, J. (1985). Homer. Der erste Dichter des Abendlandes. München–Zürich: Artemis.
Lefkowitz, M.R. (2012). The Lives of the Greek Poets. Baltimore: Johns Hopkins University Press. DOI: https://doi.org/10.56021/9781421404639
Lesky, A. (2006). Tragedia grecka. Przeł. M. Weiner. Kraków: Wydawnictwo Homini.
Loomba, A. (2011). Kolonializm/postkolonializm. Przeł. N. Bloch. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Meijer. P.A. (2017). A New Perspective on Antisthenes: Logos, Predicate and Ethics in His Philosophy. Amsterdam: Amsterdam University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/9789048532957
Montiglio, S. (2011). From Villain to Hero: Odysseus in Ancient Thought. Ann Arbor: University of Michigan Press. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.2802465
Morgan, K. (2012). Plato and the Stability of History. In: J. Marincola, L. Llewellyn-Jones, C. Maciver (eds.). Greek Notions of the Past in the Archaic and Classical Eras: History Without Historians. Edinburgh: Edinburgh University Press, Year. 227–252. DOI: https://doi.org/10.1515/9780748643974-016
Navia, L.E. (2001). Antisthenes of Athens: Setting the World Aright. Westport: Greenwood Press.
Nerczuk, Z. (2005), Sofistyka a filozofia przyrody. W: R. Wiśniewski, W. Tyburski (red.). Rozprawy filozoficzne. Księga pamiątkowa w darze Profesorowi Józefowi Pawlakowi. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. 129–135.
Nerczuk, Z. (2009). Przyrodnicze podstawy sofistycznej koncepcji człowieka – zarys problematyki. W: A. Pacewicz, A. Olejarczyk, J. Jaskóła (red.). Philosophiae itinera. Studia i rozprawy ofiarowane Janinie Gajdzie-Krynickiej. Wrocław: Instytut Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego. 323–335.
Nerczuk, Z. (2012). Pochwała Heleny Gorgiasza z Leontinoi. Studia Antyczne i Mediewistyczne 10(45). 17–36.
Nerczuk, Z. (2016a). Wokół sofistyki. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Nerczuk, Z. (2016b). Nature, Man and Logos: an outline of the anthropology of the sophists. Kultura i Edukacja 2(112). 43–52. https://doi.org/10.15804/kie.2016.02.03 DOI: https://doi.org/10.15804/kie.2016.02.03
Nerczuk, Z. (2023). Sofistyczna antylogika – wprowadzenie w problematykę. Collectanea Philologica 26. 11–22. https://doi.org/10.18778/1733-0319.26.03 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-0319.26.03
Newman, J. (1997). Inauthentic Culture and Its Philosophical Critics. Montréal-Kingston: McGill-Queen’s University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9780773566941
Ostwald, M. (2009). Language and History in Ancient Greek Culture. Philadephia: University of Pennsylvania Press, Inc. DOI: https://doi.org/10.9783/9780812206098
O’Sullivan, P. (2005). Of Sophists, tyrants, and Polyphemus: the nature of the beast in Euripides’ Cyclops. In: G.W.M. Harrison (ed.). Satyr Drama: Tragedy at Play. Swansea: Classical Press of Wales. 119–159. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv1n357r1.13
O’Sullivan, P. (2017). Cyclops. In: L.K. McClure (ed.). A Companion to Euripides. Chichester, West Sussex: John Wiley & Sons, Inc. 313–333. DOI: https://doi.org/10.1002/9781119257530.ch22
O’Sullivan, P. (2020). Rhetoric in Euripides. In: A. Markantonatos (ed.). Brill’s Companion to Euripides. Vol. 2. Leiden–Boston: Brill. 571–604. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004435353_028
O’Sullivan, P., Christopher, C. (2013). Euripides’ Cyclops and Major Fragments of Greek Satyric Drama. Oxford: Oxbow Books. DOI: https://doi.org/10.3828/liverpool/9781908343352.001.0001
Pendrick, G.J. (2002). Antiphon the Sophist: The Fragments. Cambridge: Cambridge University Press.
Pontani, F. (ed.). (2007). Scholia graeca in Odysseam. Vol. I. Scholia ad libros α-β. Roma: Edizioni di Storia e Letteratura.
Prauscello, L. (2017). Plato Laws 3.680B-C: Antisthenes, The Cyclopes and Homeric Exegesis. The Journal of Hellenic Studies 137. 8–23. https://doi.org/10.1017/S0075426917000039 DOI: https://doi.org/10.1017/S0075426917000039
Prince, S. (2015). Antisthenes of Athens: Texts, Translations, and Commentary. Ann Arbor: University of Michigan Press. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.5730060
Privitera, G.A. (2017). La Dike di Antigone: Omero – Mimnermo – Saffo – Alceo – Parmenide – Pindaro – Sofocle – Timeo. D. Loscalzo (ed.). Alessandria: Edizioni dell’Orso.
Rood, T. (2006). Herodotus and Foreign Lands. In: C. Dewald, J. Marincola (eds.). The Cambridge Companion to Herodotus. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. 290–305. DOI: https://doi.org/10.1017/CCOL052183001X.020
Rothwell, K.S. (2007). Nature, Culture, and the Origins of Greek Comedy A Study of Animal Choruses. Cambridge: Cambridge University Press.
Rybowska, J. (2017). Zbożność i bezbożność w kulturze Greków. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Schneider, S. (1908). Sofiści, a oświata helleńska. Nakładem autora: Lwów.
Seidensticker, B. (2020). Euripides. Kyklops. Griechische Dramen. Berlin–Boston: De Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110457384
Shaw, C.A. (2018). Euripides: Cyclops. A Satyr Play. London–New York: Bloomsbury Academic.
Skarbek-Kazanecki, J. (2022). Wokół pojęcia díkē: poetyka i ideologia „sprawiedliwości” w tradycji Teognisa z Megary. Niepublikowana rozprawa doktorska. Łódź: Uniwersytet Łódzki. https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/handle/11089/42245
Stanford, W.B. (1985). The Ulysses Theme. Ann Arbor: University of Michigan.
Sugiera, M. (2007). Między afazją a logoreą „małych ludzi” (od Kalibana Szekspira do Heidi Hoh Pollescha). W: M. Borowski, M. Sugiera (red.). Oblicza realizmu. Kraków: Księgarnia Akademicka. 267–297.
Szekspir, W. (1973). Komedie. Przeł. L. Urlich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Thomas, R. (2000). Herodotus in Context: Ethnography, Science and the Art of Persuasion. Cambridge: Cambridge University Press.
Thomas, R. (2006). The intellectual milieu of Herodotus. In: C. Dewald, J. Marincola (eds.). The Cambridge Companion to Herodotus. Cambridge: Cambridge University Press. 290–305. DOI: https://doi.org/10.1017/CCOL052183001X.005
Tropper, K. (2009). Primitive Life and the Construction of the Sympotic Past in Athenian Vase Painting. American Journal of Archaeology 113/1. 3–26. https://doi.org/10.3764/aja.113.1.3 DOI: https://doi.org/10.3764/aja.113.1.3
Tyrrell, W.B. (2020). Life of Euripides. In: A. Markantonatos (ed.). Brill’s Companion to Euripides. Vol. 1. Leiden–Boston: Brill. 11–28. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004435353_003
Wasilewski, M. (2013). Protagoras z Abdery – sofista i wychowawca. Studium z historii filozofii wychowania. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-871-4
Worman, N. (2008). Abusive Mouths in Classical Athens. Cambridge–New York: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511482434
Zalewska-Jura, H. (2004). O początkach greckiego dramatu satyrowego. Collectanea Philologica 8. 21–41. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-0319.08.02
Zalewska-Jura, H. (2006a). W rytmie sikinnis. Studium nad warstwą aluzji i podtekstów w greckim dramacie satyrowym. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Zalewska-Jura, H. (2006b). Gatunek satyrowy jako narzędzie polityczne Pizystratydów. Collectanea Philologica 9. 113–122.
Zalewska-Jura, H. (2012). W sidłach libido: motywy seksualne w greckim dramacie satyrowym. Collectanea Philologica 15. 15–22. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-0319.15.02
Zalewska-Jura, H., Kłosińska-Nachin, A. (2014). The myth of the cyclops in antiquity and in the Spanish golden age. Collectanea Philologica 17. 109–126. https://doi.org/10.18778/1733-0319.17.11 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-0319.17.11
Zieliński, K. (2014). Iliada i jej tradycja epicka. Studium z zakresu greckiej tradycji oralnej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Downloads
Published
Versions
- 2024-10-30 (2)
- 2024-10-30 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
