Numizmaty i bulla ołowiana z Traktu Wolborskiego w Piotrkowie Trybunalskim
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6034.38.07Słowa kluczowe:
Piotrków Trybunalski, monety, bulla, pieczęć, Tudorowie, JagiellonowieAbstrakt
Piotrków Trybunalski to miasto bardzo zasłużone dla historii Polski: siedziba królów, miejsce sejmów i trybunałów koronnych. Pierwsze udokumentowane odkrycia archeologiczne pochodzą z drugiej połowy XIX w., a większe badania archeologiczne prowadzone były od lat sześćdziesiątych XX w. Podczas nadzorów archeologicznych wykonywanych w 2014 r. przy ulicy Starowarszawskiej na Trakcie Wolborskim dokonano interesujących odkryć. Spod mostu na rzece Strawie wydobyto prawie 200 monet (od XV do XX w.) oraz znaleziono bullę – pozłacaną pieczęć ołowianą z herbem Tudorów. Wśród monet dominowały numizmaty królów Polskich (od Władysława Warneńczyka do Stanisława Augusta Poniatowskiego). Odkryty zbiór monet jest największym zespołem pozyskanym w trakcie prac archeologicznych na terenie miasta. W przypadku pieczęci z herbem Tudorów można przypuszczać, że z uwagi na zdobienie i specjalne wykonanie w pozłacanym ołowiu, nie była to plomba towarowa. Mogła za to stanowić zabezpieczenie specjalnego daru przekazanego przez dwór angielski Henryka VIII dla króla Polski Zygmunta I.
Pobrania
Bibliografia
Acta Tomiciana 1776 – Acta Tomiciana. Akta za Zygmunta I, t. VII, 1528–1529, Z Biblioteki Poryckiej T. Czackiego, Polska Akademia Nauk Biblioteka Kórnicka.
Andrzejewski A., Pietrzak J. (2008), Sprawozdanie z nadzoru archeologicznego przeprowadzonego wiosną i jesienią 2005 roku w Piotrkowie Trybunalskim przy układaniu kanalizacji deszczowej na ul. Starowarszawskiej i Grodzkiej oraz Rynku Trybunalskim, jak również wymianie instalacji wodociągowej w Rynku Trybunalskim, Łódź (wydruk w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Baranowski J. (1964), Piotrków Trybunalski, woj. łódzkie. Ratusz, Warszawa (maszynopis w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Długoszewska W., Pietrzak J. (1996), Sprawozdanie z badań archeologicznych przeprowadzonych w 1996 roku na dziedzińcu zespołu poklasztornego oo. jezuitów w Piotrkowie Trybunalskim, Łódź (maszynopis w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Dumez (2009), https://www.dumez-numismatique.com/article.asp?langue=de&article=15416 (dostęp: 12 X 2023).
Dutkowski J. (2010), Aleksander III 1882–1894, „Przegląd Numizmatyczny”, 4 (71), s. 45–49.
http://www.bagseals.org/gallery/main.php?g2_itemId=35147 (dostęp: 2 IX 2023).
Jakubowski W., Dutkowski J. (2014), Monety Rosji od 1894–1918, „Przegląd Numizmatyczny”, 2 (85), s. 45–49.
Kopicki E. (1995), Ilustrowany skorowidz pieniędzy polskich i z Polską związanych, Polskie Towarzystwo Numizmatyczne. Zarząd Główny, Warszawa.
Kopicki E. (2007), Monety Zygmunta III Wazy, Nefryt, Szczecin.
Kurpiewski J. (1994), Katalog monet polskich 1506–1573 (Zygmunt I Stary – Zygmunt II August – Bezkrólewie 1573), Polskie Towarzystwo Numizmatyczne, Warszawa.
Marzęta D. (2020), Ryga pod szwedzką okupacją (1621–1660) – dwie mennice, http://blognumizmatyczny.pl/2020/08/11/ryga-dwie-mennice-pod-szwedzka-okupacja-1621-1660/#more-5933 (dostęp: 11 X 2023).
MaShops Coins1 2001–2023, https://www.ma-shops.com/sesambestcoins/item.php?id=51237 (dostęp: 11 X 2023).
MaShops Coins2 2001–2023, https://www.ma-shops.co.uk/hardelt/item.php?id=50811 (dostęp: 11 X 2023).
Mazurowski R., Nowakowski A. (1965), Dzieje ratusza trybunalskiego w świetle wykopalisk, „Gazeta Ziemi Piotrkowskiej”, 8–10, s. 4–5.
Męclewska M., Mikołajczyk A. (1991), Skarby monet z lat 1650–1944 na obszarze Polski. Inwentarz II, Zakład Narodowy im. Ossolińskich; Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Mordovin M. (2020), English Cloth Trade and Cloth Seals in the 16th–17th C. Central and Eastern Europe, Eötvös Loránd University, Budapest, https://twitter.com/Csabrag/status/1251168561445232641 (dostęp: 2 IX 2023).
Muzolf B. (1983), Wyniki badań archeologicznych na Starym Mieście w Piotrkowie Trybunalskim. Stanowisko ulica Pijarska oraz stanowisko Fara św. Jakuba. Sezony badawcze 1979–1982, 1984, Łódź (maszynopis w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Muzolf B. (2001), Piotrków „starożytny”, „Spotkania z Zabytkami”, 9, s. 9–10.
Numista1 2007–2023, https://en.numista.com/catalogue/pieces131831.html (dostęp: 11 X 2023).
Numista2 2007–2023, https://en.numista.com/catalogue/pieces198796.html (dostęp: 11 X 2023).
Numista3 2007–2023, https://en.numista.com/catalogue/pieces22144.html (dostęp: 11 X 2023).
Pietrzak J. (2006), Wstępne sprawozdanie z badań wykopaliskowych prowadzonych w 2005 roku na posesji Pijarska 4 w Piotrkowie Trybunalskim w związku z budową nowego Domu Zakonnego Towarzystwa Jezuitów, Łódź (wydruk w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Pietrzak J. (2007), Sprawozdanie z badań wykopaliskowych prowadzonych w 2007 roku na dziedzińcu dawnego klasztoru PP. Dominikanek w Piotrkowie Trybunalskim, Łódź (wydruk w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Rawita-Witanowski M. (2017), Monografia Piotrkowa Trybunalskiego, oprac. P. Głowacki, Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Próchnika, Piotrków Trybunalski.
Sawaniewicz M. (2023), Katalog trojaków malborskich Zygmunta III Wazy, Orneta.
Spostrzeżenia archeologiczne zebrane w dobrach Kamieńsko i Ruszczyn, położonych w guberni i powiecie Piotrkowskim, oraz w samym Piotrkowie, „Kłosy”, 11 V 1876 r., XXII, nr 567, s. 296–298.
„Tydzień”, 8 VIII 1875, r. III, nr 26.
Wolski C. (2016), Miedziane szelągi Jana Kazimierza Wazy z lat 1659–1667, Targi Lublin, Lublin.
Ziętek J. (2006), Skarby monet z powiatów piotrkowskiego i tomaszowskiego, Wydawnictwo Muzeum, Piotrków Trybunalski.
Ziętek J. (2013), Sprawozdanie z wyprzedzających badań wykopaliskowych na terenie posesji ulica Zamurowa 3 w Piotrkowie Trybunalskim, Piotrków Trybunalski (wydruk w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Ziętek J. (2014), Sprawozdanie z nadzorów archeologicznych nad pracami ziemnymi związanymi z przebudową ulicy Starowarszawskiej na odcinku od ulicy Farnej do ulicy Jerozolimskiej z budową mostu i budową/przebudową niezbędnej infrastruktury na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 127, 183, 88, 90, 147, 130, 138, 148, 33/2, 89/2 i 122, obręb 21 w Piotrkowie Trybunalskim, Piotrków Trybunalski (wydruk w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Łodzi).
Ziółkowska G., Ziółkowski M. (2009), Późnośredniowieczny Piotrków w świetle badań archeologicznych, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne”, 10, s. 9–25.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
