Ciałopalne cmentarzysko ludności kultury łużyckiej z Januszewic stanowisko 14, pow. Opoczno

Katarzyna Schellner

doi:10.18778/0208-6034.28.06

Authors

Katarzyna Schellner Dział Archeologii Muzeum Okręgowego w Koninie

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.28.06

Abstract

This paper, in an abridged form, presents materials obtained from a cemetery of the Lusatian Culture at Januszewice site 14, Opoczno district. Its main aim is to try and interpret the cemetery’s spatial organization, as well as its presentation in comparison to other funeral sites with similar, specific burial forms.

The cemetery at Januszewice belongs to a group of cemeteries with mixed burial rituals. Here, urn and pit graves have been recorded (together 33 objects). All the graves were very poorly furnished and badly damaged. Only the lower parts of vessels and bottoms of grave pits have been recorded. No metal artifacts have been found, and anthropological material was very poor. The Chronology of the discussed site should be connected with the Hallstatt D. It was located in an area of different influences of the upper Silesian – Little Poland, central Poland and east Great Poland groups.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Antoniewicz J. 1947, Zabytki halsztackie z Bogumiłowa i Pyszkowa w pow. Sieradzkim, „Światowid”, t. XVIII, s. 11–41.

Buśko C. 1987, Rekonstrukcja niektórych elementów obrządku pogrzebowego ludności kultury łużyckiej, „Silesia Antiqua”, t. 29, s. 59–93.

Cehak-Hołubowiczowa H. 1937, Materiały i zagadnienia cmentarzyska kurhanowego koło wsi Nawry, w powiecie postawskim, Wilno.

Czopek S. 1996, Grupa tarnobrzeska nad środkowym Sanem i Wisłokiem, Rzeszów.

Durczewski Z. 1939–1946, Grupa górnośląsko-małopolska kultury łużyckiej w Polsce, cz. I, Prace Prehistoryczne Śląskie, t. 4, Kraków.

Durczewski Z. 1948, Zagadnienie grobów jamowych w kulturze łużyckiej i późniejszych ich nawiązań, „Wiadomości Archeologiczne”, t. XVI, s. 35–54

Eliade M. 1993, Sacrum, mit, historia, Warszawa.

Gediga B. 1979, Zagadnienia religii, [w:] Prahistoria ziem polskich, t. IV, Wrocław, s. 320–341.

Gedl M. 1962, Kultura łużycka na Górnym Śląsku, Wrocław.

Gedl M. 1964, Szkieletowy obrządek pogrzebowy w kulturze łużyckiej, Kraków.

Gedl M. 1985, Schyłek kultury łużyckiej w południowo-zachodniej Polsce, Warszawa, Kraków.

Gedl M. Kmieciński (red.), Pradzieje ziem polskich, cz. 2, s. 685–715.

Hensel W. 1973, „Polska starożytna, Wrocław.

Jadczykowa I. 1988, Wczesnolateńskie cmentarzysko kultury łużyckiej na stanowisku 1 w Piaskach Bankowych, województwo skierniewickie, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna nr 33, s. 207–242.

Jadczykowa I. 1990, Ciałopalne cmentarzysko ludności kultury łużyckiej okresu halsztackiego D z Zalewu II, woj. Sieradzkie, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna nr 35, s. 15–59.

Janowski J. 1958, Łużyckie cmentarzysko kurhanowe z późnej epoki brązu w miejscowości Zdzienice, pow. Turek, „Materiały Starożytne”, t. III, s. 277–350.

Jażdżewski K. 1931, Ciekawe cmentarzysko łużyckie z końca epoki bronzowej i początku epoki żelaznej w Praszce, w pow. Wieluńskim, „Z otchłani wieków”, t. 6, s. 57–63.

Kadrow S. 1995, Gospodarka i społeczeństwo. Wczesny okres epoki brązu w Małopolsce, Kraków.

Kalaga J. 2006, Ciałopalny obrządek pogrzebowy w międzyrzeczu Liwca, Bugu i Krzny we wczesnym średniowieczu, Warszawa.

Karpińska A. 1933, Cmentarzysko typu łużyckiego z młodszego okresu halsztackiego w Poznaniu--Głównej, „Kronika miasta Poznania”, Poznań.

Kaszewski Z. 1969, Cmentarzysko kultury łużyckiej z V okresu epoki brązu i wczesnego okresu epoki żelaza na stanowisku 1 w Praszce, pow. Wieluń, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna, nr 16, s. 67–105.

Kaszewski Z. 1988, Cmentarzysko kultury łużyckiej z okresu halsztackiego na stanowisku 2 w Łubnicach, województwo łódzkie, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna, nr 33, s. 129–206.

Kondracki J. 1978, Geografa fizyczna Polski, Warszawa.

Kopaliński W. 1990, Słownik symboli, Warszawa.

Kostrzewski J. 1948, Od mezolitu do okresu wędrówek ludów, [w:] Prehistoria ziem polskich, Kraków.

Kostrzewski J. 1958, Kultura łużycka na Pomorzu, Poznań.

Kostrzewski J. 1965, Pradzieje Polski, Poznań.

Malinowski T. 1962, Obrządek pogrzebowy ludności kultury łużyckiej w Polsce, „Przegląd Archeologiczny”, t. XIV, s. 5–135.

Miśkiewicz J. 1968, Kultura łużycka w międzyrzeczu Pilicy i środkowej Wisły, „Materiały Starożytne”, t. XI, s. 129–209.

Młotkowska-Przepiórkowska I. 1995, Praktyki wierzeniowe ludności grupy górnośląsko-małopolskiej, „Śląskie Prace Prehistoryczne”, t. 4, s. 113–121.

Moskwa K. 1976, Kultura łużycka w południowo-wschodniej Polsce, Rzeszów.

Narożna-Szamałek U. 1986, Osada ludności kultury łużyckiej w Kruszwicy stan. K2/4, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, t. 35, s. 102–131.

Ostoja-Zagórski J. 1982, Przemiany osadnicze, demograficzne i gospodarcze w okresie halsztackim na Pomorzu, Wrocław.

Ostoja-Zagórski J. 1983, Przemiany struktur gospodarczo-społecznych w okresie halsztackim i wczesnolateńskim w północno-zachodniej strefie dorzecza Odry i Wisły, [w:] W. Hensel (red.), Przemiany ludnościowe i kulturowe I tysiąclecia p.n.e. na ziemiach między Odrą a Dnieprem, Wrocław, s. 345–362.

Różycka T. 1962, Badania na cmentarzysku kultury łużyckiej w Słupie, pow. Środa Śląska, w roku 1960, „Silesia Antiqua”, t. 4, s. 165–197

Sarnowska W. 1959, Wyniki badań na cmentarzysku kultury łużyckiej w Mokronosie Górnym, pow. Wrocław, Silesia Antiqua, t. 1, s. 103–153.

Sarnowska W. 1965, Kultura unietycka na Śląsku, cz. IV, „Silesia Antiqua”, t. 7, s. 77–147.

Schellner K. 2011, Ciałopalne cmentarzysko kultury łużyckiej z Januszewic 14, powiat Opoczno [w:] S. Rzepecki (red.), Opracowanie wyników archeologicznych badań wykopaliskowych na stanowisku Januszewice 14, gm. Opoczno, maszynopis złożony w Archiwum Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Łodzi. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.28.06

Szydłowska E. 1972, Cmentarzysko kultury łużyckiej w Przeczycach, pow. Zawiercie, „Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu”, Archeologia, z. 9.

Twardy J., Forysiak J. 2011, Charakterystyka środowiska przyrodniczego otoczenia stanowiska archeologicznego Januszewice 14 [w:] S. Rzepecki (red.), Opracowanie wyników archeologicznych badań wykopaliskowych na stanowisku Januszewice 14, gm. Opoczno, maszynopis złożony w Archiwum Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Łodzi

Van der Leeuw G. 1997, Fenomenologia religii, Warszawa.

Wiklak H. 1972, Późniejsze stadia rozwojowe środkowopolskiej grupy kultury łużyckiej, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna nr 19, s. 15–138.

Woźny J. 2000, Symbolika przestrzeni miejsc grzebalnych w czasach ciałopalenia zwłok na ziemiach polskich (od środkowej epoki brązu do środkowego okresu lateńskiego), Bydgoszcz.

Zawadzka B. 1964, Cmentarzysko grobów kloszowych w Warszawie-Henrykowie, „Materiały Starożytne”, t. X, s. 229–280.

Ząbkiewicz-Koszańska H.A. 1958, Cmentarzysko kultury łużyckiej w Łodzi-Rudzie Pabianickiej, „Przegląd Archeologiczny”, t. 10, s. 237–284.

Ząbkiewicz-Koszańska H.A. 1972, Cmentarzyska kultury łużyckiej i kultury przeworskiej na st. 1 Chojnem w pow. Sieradzkim, „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi”, Seria Archeologiczna nr 19, s. 173–248.