Zastosowanie modelu paleodemograficznego do rekonstrukcji historycznego procesu etnogenezy Słowian

Janusz Piontek

doi:10.18778/0208-6034.16.31

Authors

Janusz Piontek

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.16.31

Abstract

The aim of the studies was to define the role of the two significant factors (natural selection and migration) in forming processes of adaptation and migration in the ethnogenesis of the Slavs. Two methodical approaches have been used: 1) a demographic model was constructed which could be applied for the analysis of migration process and the distribution of Slavonic groups, 2) simulating investigations were conducted which enabled to estimate the numbers and density of the population in various phases of the process of changes.

As a measure for the adaptation level of population to the environmental conditions two palaeo-demographic measures were accepted: e°0 and the quotient of potential reproduction Rpot. It has been observed that the direction of migration of Slav groups was related to the ecological character of the occupied niche and colonized regions. The intensity of migration was dependant upon the level of differentiation of „the adoptive landscape” in the colonized region. Main factors, initiating migration processes were socio-cultural factors, enabling to migrate from „adaptive valleys” to the regions of better ecological characteristics, from the point of view of the economy of the early Slavs.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Corluy R., 1984, The Wilson-Lumsden Model of the Coevolutionary Process of Genes and Culture, „Journal of Human Evolution”, vol. 13, s. 41-48. DOI: https://doi.org/10.1016/S0047-2484(84)80074-3

Godłowski K., 1979, Z badań nad zagadnieniami rozprzestrzenienia Słowian, Kraków.

Godłowski K., 1983, Zur Frage der Slawensite von der grossen slawenwandarung im 6. Jahrhundert, [w:] Settimane di Studio del Centro italiano di Studi Sull'alto medioevo, vol 30 Spoleto, s. 257-284.

Hensel W., 1978, Zagadnienia etniczne, [w:] Prahistoria ziem polskich, t. 3, Wrocław.

Kobyliński Z., 1988, Struktury osadnicze na ziemiach polskich u schyłku starożytności i w początkach wczesnego średniowiecza, Wrocław.

Kobyliński Z., w druku, An ethnic change or a siocio-economic one the fifth and sixth centuries A.D. in the Polish lands, [w:] Archaeological approaches to cultural identity, red. S. J. Shennan, London.

Kurnatowski S., 1977, Nowsze teorie na temat pierwotnych siedzib Słowian w świetle analizy paleodemograficznej, „Slavia Antiqua”, t. 24, s. 17-38.

Kuźnicki L., A. Urbanek, 1970, Zasady nauki o ewolucji, Warszawa.

Łowmiański H., 1963-1973, Początki Polski, t. 1-5. Warszawa.

Piontek J., 1979, Procesy mikroewolucyjne w europejskich populacjach ludzkich, „Zeszyty Naukowe UAM”, ser. antropologia, z. 6.

Piontek J., 1983 a, Ethnogenetical processes and anthropological analysis, „Godishen Zbornik na Medicinskiot Facultet vo Skopje”, vol. 29, s. 143-145.

Piontek J., 1983 b. Etnogeneza Słowian we współczesnych badaniach antropologicznych, [w:] Studia z dziejów i kultury zachodniej Słowiańszczyzny, red. J. Żak, J. Ostoja-Zagorski, „Zeszyty Naukowe UAM", ser. archeologia, z. 20.

Piontek J., 1985a, Biologia populacji pradziejowych. Zarys metodyczny, Poznań.

Piontek J., 1985b. Ekologiczne uwarunkowania przemian społeczno-gospodarczych w pradziejach zarys programu badań, [w:] Teoria i empiria w Polskiej Szkole Antropologicznej, red. J. Piontek, A. Malinowski, „Zeszyty Naukowe UAM”, ser. antropologia, z. 11.

Piontek J., w druku, O przedmiocie antropologii ekologicznej. Szkic problematyki, „Przegląd Antropologiczny".

Piontek J., L. Czerniak, 1980, Uwagi o rekonstrukcji rozwoju biologiczno-kulturowego populacji pradziejowych, „Przegląd Antropologiczny”, z. 46, s. 103-110.

Piontek J., L. Czerniak, 1988. Prahistoria a paleodemografia. Próba określenia zadań i możliwości poznawczych prahistorii w badaniach nad demografią społeczeństw pradziejowych, [w:] Szkice z antropologii ogólnej, red. J. Piontek, „Zeszyty Naukowe UAM” , ser. antropologia, z. 12.

Piontek J., M. Kaczmarek, 1981, Badania etnogenetyczne w antropologii. Próba nowego spojrzenia. „Przegląd Antropologiczny”, z. 47, s. 129-143.

Piontek J., M. Kaczmarek, 1988, O paleodemograficznym modelu badań procesów etnogenetycznych, [w:] Szkice z antropologii..., s. 91-99.

Piontek J., E. Mucha, 1985, Koncepcje rasy w antropologii a współczesne problemy badań etnogenetycznych, [w:] Teoria i empiria...

Piontek J., A. Weber, 1988, Spór o wartość poznawczą badań paleodemograficznych, [w:] Szkice z antropologii..., s. 141-157.

Raup D. M., S. M. Stanley, 1984, Podstawy paleontologii, Warszawa.

Reynolds V., 1984, The relationship between Biological and Cultural Evolution, „Journal of Human Evolution”, vol. 13, s. 71-79. DOI: https://doi.org/10.1016/S0047-2484(84)80077-9

Tabaczyński S., 1985, Zjawisko nieciągłości jako przedmiot analizy archeologicznej, „Folia Praehistorica Posnaniensia” , z. 1, s. 7-22.

Wierciński A., 1978, Uwagi o pojęciu systemu w antropologii, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, z. 7, s. 113-120.

Wierciński A., 1984, Antropologiczne ujęcie kultury i ewolucji kulturowej, [w:] Wizje człowieka i społeczeństwa w teoriach i badaniach naukowych, red. S. Nowak, Warszawa, s. 66-83.

Zubrow E. B. W., 1975, Prehistorie Carrying Capacity: A Model, California.

Żak J., 1973, W sprawie trudności badań nad etnogenezą Słowian. „Slavia Antiqua”, z. 20, s. 47-53.

Żak J., 1985, O kontynuacji/dyskontynuacji społecznej na ziemiach wiślańsko-odrzańskich w V/VI w., „Folia Praehistorica Posnaniensia", z. 1, s. 85 108.