„Dziadkowie – rodzice” widziani oczami dorosłych wnuków

Joanna Borowik

doi:10.18778/2450-4491.10.12

Autor

Joanna Borowik Uniwersytet w Białymstoku https://orcid.org/0000-0002-4683-4292

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.10.12

Słowa kluczowe:

dziadkowie, wnuki, wychowanie

Abstrakt

Zmiany zachodzące w ostatnich latach w rodzinie coraz częściej przyczyniają się do przejmowania przez dziadków ról związanych z opieką nad wnukami. Dlatego też ważne staje się poszukiwanie odpowiedzi na pytanie dotyczące czynników warunkujących charakter relacji pomiędzy wnukami a „dziadkami-rodzicami”. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników badań ukazujących relacje pomiędzy wnukami a „dziadkami-rodzicami” oraz rolę, jaką najstarsi członkowie rodziny odegrali, zdaniem wnuków, w ich życiu.

Biogram autora

Joanna Borowik - Uniwersytet w Białymstoku

Borowik Joanna – doktor pedagogiki, Zakład Socjologii Edukacji i Gerontologii Społecznej na Wydziale Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku. Pedagog społeczny, trener umiejętności wychowawczych, socjoterapeuta, mediator. Obszary badawcze: nierówności edukacyjne na tle uwarunkowań społecznych, przebieg procesu socjalizacji i jego wpływ na kształtowanie się świadomości społecznej, internalizacja wartości, stylu życia, aspiracji edukacyjnych i kulturalnych, zadowolenie z życia osób w wieku emerytalnym oraz relacje międzypokoleniowe.

Bibliografia

AIHW (2013) Child Protection Australia 2011–12, Canberra, Australian Institute of Health and Welfare.

Appelt K. (2007) Współcześni dziadkowie i ich znaczenie dla rozwoju wnuków w: A. I. Brzezińska, K. Ober-Łopatka, R. Stec, K. Ziółkowska (red.), Szanse rozwoju w okresie późnej dorosłości, Poznań, Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Bengtson V. L. (1985) Diversity and symbolism in grandparental roles w: Grantparenthood, V. L. Bengtson & J. F. Robertson (red.), Beverly Hills, CA: Sage.

Boetto H. (2010) Kinship care: a review of issues, „Family Matters”, 85, s. 60–67.

Borowik J. (2016) Nietradycyjna rola dziadków w rodzinie migracyjnej – uwarunkowania i konsekwencje w: Opieka nad dziećmi i starszymi rodzicami w rodzinach migrujących kobiet, Z. Kawczyńska-Butrym, E. Czapka (red.), Lublin, Wydawnictwo POLIHYMNIA.

Coggins C. C. (1980) Individual Growth Through Community Problem Solving w: R. O. Boyd, J. W. Apps i in., Redefining the Discipline of Adult Education, San Francisco, JosseyBass.

Cox C. B. (2000) To grandmother’s house we go and stay: Perspectives on custodial grandparents, New York, NY: Springer.

Dubas E. (2009) Etapy dorosłości i proces kształcenia w: Dorosły w procesie kształcenia, A. Fabiś, B. Cyboran (red.), Bielsko-Biała–Zakopane, Wyższa Szkoła Administracji.

Fitzpatrick M. (2004) Grandparents Raising Grandchildren, Melbourne, Council on the Ageing.

Gerard J. M., Landry-Meyer L., Roe J. G. (2006) Grandparents raising grandchildren: The role of social support in coping with caregiving challenges, „International Journal of Aging and Human Development”, 62, s. 359–383.

Giddens A. (2012) Socjologia, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Grandparents Plus (2006) Forgotten Families, London, Grandparents Plus and Adfam.

Halicki J. (2010) Obrazy starości. Rysowane przeżyciami seniorów, Białystok, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Halicki J. (2006) Społeczne teorie starzenia się w: Zostawić ślad na Ziemi, J. Halicki, M. Halicka (red.), Białystok, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Harris D. M. (2013) Grandma’s hands rocked the cradle, „Children and Youth Services Review”, 35, s. 2072–2079.

Kopera-Frye K., Wiscott R. C., Begovic A. (2003) Lessons Learned from Custodial Grandparents Involved in a Community Support Group w: Working with Custodial Grandparents, B. Hayslip, J. H. Patrick (red.), New York, Springer Publishing.

Longoria R. A. (2009) Grandparents raising grandchildren: perceived neighborhood risk as a predictor of emotional well-being, „Journal of Human Behavior in the Social Environment”, 19, s. 483–511.

Łobocki M. (2007) Metody i techniki badań pedagogicznych, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Mason J., Falloon J., Gibbons L., Spence N., Scott E. (2002) Understanding kinship care, Haymarket, Association of Children’s Welfare Agencies.

Napora E., Kozerska A., Schneider A. M. (2014) Parentyfikacja dziadków czynnikiem resilience w funkcjonowaniu rodziny samotnej matki – przegląd badań, „Kultura i Edukacja”, nr 1 (101), s. 51–71.

Napora E., Kozerska A., Miszczak E. (2014) Wsparcie dziadków w rodzinie o różnej strukturze a jakość życia młodzieży, „Acta Humanica”, nr 2, s. 161–170.

Ochiltree G. (2006) The Changing Role of Grandparents, Melbourne, Australian Institute of Family Studies.

Pronzato A. (2005) Starość czasem nadziei, Kraków, Wydawnictwo Salvator.

Rysz-Kowalczyk B., Szatur-Jaworska B. (2004) Polityka społeczna wobec cyklu życia. Faza starości w: Nasze starzejące się społeczeństwo. Nadzieje i zagrożenia, J. T. Kowaleski, P. Szukalski (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Schütz A. (1984) Potoczna i naukowa interpretacja ludzkiego działania, tłum. D. Lachowska w: Kryzys i schizma. Antyscjentystyczne tendencje w socjologii współczesnej, E. Mokrzycki (red.), Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Arpino B., Pronzato C. D., Tavares L. P. (2012) Mother’s Labour Market Participation: Do Granparents Make It Easier?, http://ftp.iza.org/dp7065.pdf [dostęp: 15.11.2019]. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.2284853

Selwyn J. T., Nandy S. (2012) Sibling kinship carers in England: evidence from the 2001 UK Population Census, „Children and Youth Services Review”, 34, s. 194–199, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S019074091100363X?via%3Dihub [dostęp: 18.11.2019]. DOI: https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2011.09.015

Simmons T. & Dye J. L. (2003) Grandparents Living with Grandchildren: 2000. (Census Bureau Publication No.C2KBR-31). Washington, U.S. Census Bureau, https://www.census.gov/prod/2003pubs/c2kbr-31.pdf [dostęp: 18.11.2019].