Granice przesłanki sprzeczności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1509-877X.2026.01.06

Słowa kluczowe:

GAAR, klauzula, sprzeczność, przedmiot, cel ustawy

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę granic przesłanki sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu jako jednego z kluczowych elementów stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania z art. 119a Ordynacji podatkowej. Główną tezą opracowania jest stwierdzenie, że zasadnicze trudności interpretacyjne związane ze stosowaniem klauzuli nie wynikają z identyfikacji samej korzyści podatkowej, lecz z konieczności rekonstrukcji „przedmiotu” i „celu” ustawy podatkowej lub jej przepisu oraz wyznaczenia granic tego procesu. Autor wskazuje, że ocena sprzeczności korzyści podatkowej powinna uwzględniać całokształt działań podatnika, przy jednoczesnym zachowaniu wymogów pewności i przewidywalności prawa podatkowego wynikających z jego konstytucyjnych standardów.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bielska-Brodziak A., Materiały legislacyjne w dyskursie interpretacyjnym z perspektywy brytyjskiej, amerykańskiej, francuskiej, szwedzkiej i polskiej, [w:] Konwergencja czy dywergencja kultur i systemów prawnych?, red. O. Nawrot, S. Sykuna, J. Zajadło, Warszawa 2012.

Brzeziński B., Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013.

Cebula T., Kondej M., Dlaczego przesłanki „sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu” nie należy nazywać „samospełniającą się”, „Monitor Podatkowy” 2020, nr 10.

Filipczyk H., Postulat pewności prawa w wykładni operatywnej prawa podatkowego, Warszawa 2013.

Filipczyk H., „Sprzeczność z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu” jako klauzulowa przesłanka unikania opodatkowania, „Przegląd Podatkowy” 2020, nr 3.

Glumińska-Pawlic J., Doświadczenia w wykładni i stosowaniu klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania (GAAR), „Analizy i Studia CASP” 2024, nr 2, https://doi.org/10.33119/ASCASP.2023.2.4

Glumińska-Pawlic J., Kubista B., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Aspekty prawno-podatkowe, „Analizy i Studia CASP” 2017, nr 1, https://doi.org/10.33119/ASCASP.2017.1.1

Guzek M., Stefaniak M., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, „Monitor Podatkowy” 2016, nr 11.

Kondej M., Granice optymalizacji podatkowej w zakresie podatków dochodowych przed wejściem w życie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, Poznań 2019.

Kondej M., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, Warszawa 2024.

Kondej M., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Komentarz do przepisów materialnoprawnych, Poznań 2018.

Kondej M., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania nie oznacza zakazu optymalizacji podatkowej. Glosa krytyczna do odmowy wydania opinii zabezpieczającej z dnia 28 maja 2020 r. DKP3.8011.8.2019, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2019, nr 4, https://doi.org/10.18778/1509-877X.2019.04.02

Kondej M., Sprzeczność korzyści z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej jako przesłanka stosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania, „Polski Przegląd Nauk Społecznych” 2018, nr 3.

Kujawski G., Klauzula generalna unikania opodatkowania. Komentarz do zmian w Ordynacji podatkowej. Granice regulacji, Warszawa 2016.

Kuźniacki B., The Polish GAAR is Just a GAAR! Why the Head of the National Revenue Administration Thinks Differently?, Kluwer International Tax Blog, http://kluwertaxblog.com/2020/08/04/the-polish-gaar-is-just-a-gaar-why-the-head-of-the-national-revenue-administration-thinks-differently/ (dostęp: 1.04.2026).

Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021.

Szalbierz P., Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, [w:] Regulacje w zakresie unikania opodatkowania. Komentarz praktyczny, red. A. Mariański, Warszawa 2020.

Woźniak K., Granice stosowania generalnej klauzuli antyabuzywnej w Polsce, Rozprawa doktorska, Uniwersytet Gdański, 2023.

Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Warszawa 2017.

Pobrania

Opublikowane

28-08-2026

Numer

Dział

Articles

Jak cytować

Sowa, Damian. 2026. “Granice przesłanki sprzeczności Z Przedmiotem Lub Celem Ustawy Podatkowej Lub Jej Przepisu W Art. 119a § 1 Ordynacji Podatkowej”. Kwartalnik Prawa Podatkowego, no. 1 (August): 95-112. https://doi.org/10.18778/1509-877X.2026.01.06.

PlumX metrics