Obowiązek prawidłowego zgłoszenia darowizny i spadku – charakter prawny i formalny wymiar obowiązków podatnika

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest analizie charakteru prawnego oraz skutków niedopełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, stanowiącego warunek skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku od spadków i darowizn. Krytycznej analizie poddano nadmierny rygoryzm formalny organów podatkowych, który w praktyce prowadzi do ograniczenia realizacji ustawowego prawa najbliższej rodziny do ochrony substancji majątkowej.

W opracowaniu omówiono kwalifikację formularza SD-Z2, wskazując na doniosłe konsekwencje procesowe stanowisk w zakresie usuwania braków formalnych czy omyłek zgłoszenia. Analiza obejmuje również techniczne bariery stosowania wzoru zgłoszenia, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki darowizn z majątku wspólnego małżonków oraz nabyć wieloczłonowych. Odwołując się do konstytucyjnej aksjologii, w tym zasady proporcjonalności i zaufania do organów państwa, w artykule sformułowano postulaty zmierzające do liberalizacji wymogów formalnych oraz ujednolicenia linii interpretacyjnej w duchu prymatu celu społecznego ustawy nad jej technicznym wymiarem.