Dzieci w migracji – co o nich wiemy?
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.76.02Słowa kluczowe:
dziecko w migracji, migracja i dzieci, dzieci „w ruchu”, dzieci i młodzież w migracjiAbstrakt
Przy omawianiu procesów migracji często pomija się problem dzieci i nieletnich, choć globalne dane ukazują wzrost liczby procesów, w których uczestniczą. W 2017 r. szacowano, że 30 mln dzieci żyje poza krajem pochodzenia. Ukazuje to znaczenie migracji, w której bierze udział najmłodsze pokolenie. Celem artykułu przeglądowego jest ukazanie szerokiego kontekstu badań podejmowanych w literaturze przedmiotu dotyczącego sytuacji dzieci uczestniczących w migracji. Sytuacje te obejmują zmiany podstawowych relacji społecznych, proces edukacji oraz konsekwencje i ryzyka zdrowotne dzieci. Dodatkowo zwrócono uwagę, że skala tych zmian i ich specyfika zależna jest od tego, w jaki sposób dziecko uczestniczy w migracji. Uwzględniono trzy sytuacje: dziecko w migracji rodzinnej, dziecko samotnie migrujące i dziecko pozostawione w kraju rodzinnym przez jednego lub oboje migrujących rodziców.
Bibliografia
Balicki J. (2010), Imigranci z krajów muzułmańskich w Unii Europejskiej. Wyzwania dla polityki integracyjnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa.
Bhabha J., Kanics J., Hernández D.S. (red.) (2018), Research Handbook on Child Migration, Edward Elgar Publishing, Cheltenham–Northampton. DOI: https://doi.org/10.4337/9781786433701
Black J.A. (1992), Potrzeby medyczne dzieci mniejszości etnicznych w Wielkiej Brytanii, „Aktualności Pediatryczne”, nr 1(1), s. 67–93.
Bueno O. (2019), „No Mother Wants Her Child to Migrate”. Vulnerability of Children on the move in the Horn of Africa, UNICEF Office of Research – Innocenti, Florence.
Bulik C.M. (2006), Eating Disorders in Immigrants: Two Case Reports, „International Journal of Eating Disorders”, nr 6(1), s. 133–141. DOI: https://doi.org/10.1002/1098-108X(198701)6:1<133::AID-EAT2260060115>3.0.CO;2-O
Burrone S., D’Costa B., Holmqvist G. (2018), Child-related concerns and migration decisions: evidence from the Gallup world poll, UNICEF Office of Research – Innocenti, Florence.
Camacho A.Z.V. (1999), Family, Child Labour and Migration: Child Domestic Workers in Metro Manila, „Childhood”, nr 3(1), https://doi.org/10.1177/0907568299006001005 DOI: https://doi.org/10.1177/0907568299006001005
Carballo M., Divino J.J., Zeric D. (1998), Migration and Health in the European Union, „Tropical Medicine and International Health”, nr 3(12), s. 936–944. DOI: https://doi.org/10.1046/j.1365-3156.1998.00337.x
Child and young migrants (2019), Migration Data Portal, https//migrationdataportal.org/themes/child-and-young-migrants (dostęp: 10.03.2020).
Children in migration, in 2017 EU actions to protect children in migration (2018), https://fra.europa.eu/en/publication/2018/migrant-children (dostęp: 10.03.2020).
Danilewicz W. (2006), Sytuacja życiowa dzieci w rodzinach migracyjnych, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, Białystok.
Dąbrowska A. (2011), Sytuacja rodzinna i społeczna dzieci rodziców migrujących zarobkowo z województwa świętokrzyskiego, Akademia Przedsiębiorczości, Kielce.
Dereszak-Kozanecka E. (1994), Sytuacja rodzinna pacjentów młodzieżowych z jednym rodzicem na emigracji zarobkowej, „Postępy Psychiatrii i Neurologii”, nr 3(4), s. 465–467.
Devakumar D., Russell N., Murphy L., Wickramage K., Sawyer S.M., Abubakar I. (2018), Children and Adolescents on the Move: What Does the Global Compact for Migration Mean for Their Health?, „The Lancet. Child & Adolescent Health”, nr 3(2), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30528682/ (dostęp: 10.03.2020). DOI: https://doi.org/10.1016/S2352-4642(18)30376-6
Donato K.M., Sisk B. (2015), Children’s Migration to the United States from Mexico and Central America: Evidence from the Mexican and Latin American Migration, „Journal on Migration and Human Security”, nr 3(1), s. 58–79. DOI: https://doi.org/10.1177/233150241500300103
Eade J., Drinkwater S., Garapich M.P. (2006), Polscy migranci w Londynie – klasa społeczna i etniczność, CRONEM, University of Surrey, Londyn.
Farley T., Galves A., Dickinson L.M., Perez M. de J. (2005), Stress, Coping and Health: a Comparison of Mexican Immigrants, Mexican–Americans, and non-Hispanic Whites, „Journal of Immigrant and Minority Health”, nr 7(3), s. 213–220. DOI: https://doi.org/10.1007/s10903-005-3678-5
Gomez L.C.A. (2015), Migration and Its Impact on Children’s Lives. A Literature Review, University of Iceland, https://skemman.is/bitstream/1946/21378/1/loka%20loka.pdf (dostęp: 10.03.2020).
Gonneke W.J.M., Vollebergh W.A.M. (2008), Mental Health in Migrant Children, „The Journal Child Psychology and Psychiatry”, nr 49(3), s. 276–294. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2007.01848.x
Graham E., Yeoh B.S.A. (2013), Child Health and Migrant Parents in South-East Asia: Risk and Resilience among Primary School-Aged Children, „Asian and Pacific Migration Journal”, nr 22(3), s. 297–314. DOI: https://doi.org/10.1177/011719681302200301
Haavind H., Thorne B., Hollway W., Magnusson E. (2015), „Because Nobody Likes Chinese Girls”: Intersecting Identities and Emotional Experiences of Subordination and Resistance in School Life, „Childhood”, nr 22(3), s. 300–315. DOI: https://doi.org/10.1177/0907568214549080
Haikkola L. (2011), Making Connections: Second Generation Children and the Transnational Field of Relations, „Journal of Ethnic and Migration Studies”, t. 37, nr 8, s. 1201–1217. DOI: https://doi.org/10.1080/1369183X.2011.590925
Hildebrandt N., McKenzie D.J. (2005), The Effects of Migration on Child Health in Mexico, „Economia”, nr 6(1), https://econpapers.repec.org/paper/wbkwbrwps/3573.htm (dostęp: 10.03.2020).
Hindman H.D. (red.) (2009), The World of Child Labor. A Historical and Regional Survey, Routledge, New York, https://doi.org/10.4324/9781315698779. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315698779
International Organization for Migration (IOM) (2013), Children on the Move, https://publications.iom.int/books/children-move (dostęp: 10.03.2020).
Jabłecka B. (2012), Strukturalne i kulturowe bariery w dostępie imigrantów do opieki medycznej, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
Januszewska E. (2010), Dziecko czeczeńskie w Polsce. Między traumą wojenną a doświadczeniem uchodźstwa, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Jaroszewska E. (2013), Migracje a zdrowie. Uwarunkowania kondycji zdrowotnej migrantów oraz bariery w korzystaniu z opieki medycznej, Oficyna Wydawnicza Aspra-JR, Warszawa.
Javier J.R., Huffman L.C., Mendoza F.S., Wise P.H. (2010), Children with Special Health Care Needs: How Immigrant Status Is Related to Health Care Access, Health Care Utilization, and Health Status, „Maternal and Child Health Journal”, nr 14(4), s. 567–579. DOI: https://doi.org/10.1007/s10995-009-0487-9
Kawczyńska-Butrym Z. (2009), Migracje. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Kawczyńska-Butrym Z. (2019), Zdrowie migrantów i drenaż białego personelu. Wyzwania dla zdrowia publicznego, socjologii zdrowia i zawodów medycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Krasnodębska A. (2016), Dzieci polskich imigrantów w Norwegii. Kwestie adaptacyjne i tożsamościowe, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, nr 3(161), s. 283–307.
Kruszyński K., Starzyńska D. (2010), Zasięg biedy w Polsce – perspektywa porównawcza, „Praca Socjalna”, t. XXV, s. 21–35.
Książek J. (2019), Adaptacyjne problemy dzieci repatriantów na tle relacji rówieśniczych, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, t. XLV, nr 1(171), s. 215–233. DOI: https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.010.10260
Lalak D. (red.) (2007), Migracja, uchodźstwo, wielokulturowość: zderzenie kultur we współczesnym świecie, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.
Markowska-Manista U., Sawicki K. (2019), Migrant Children and Youth „On the Move”: Between the Legacy of the Past and Challenges of the Future, „Kultura i Edukacja”, nr 2(124), s. 9–23. DOI: https://doi.org/10.15804/kie.2019.02.01
Menjívar C., Perreira K.M. (2017), Undocumented and Unaccompanied: Children of Migration in the European Union and the United States, „Journal of Ethnic and Migration Studies”, nr 45(2), s. 1–21. DOI: https://doi.org/10.1080/1369183X.2017.1404255
Neto F. (2009), Predictors of Mental Health among Adolescents from Immigrants Families in Portugal, „Journal of Family Psychology”, nr 23(3), s. 375–385. DOI: https://doi.org/10.1037/a0015831
Podgórska K. (2019), E-migracje. Nowe technologie w procesach migracji, „The Polish Migration Review – Polski Przegląd Migracyjny”, nr 5, s. 4–15.
Rossi A. (2008), The Impact of Migration on Children Left Behind in Developing Countries: Outcomes Analysis and Data Requirements, „SSRN Electronic Journal”, https://globalnetwork.princeton.edu/bellagio/Rossi.pdf (dostęp: 10.03.2020). DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.2490380
Schenker M.B. (2012), A Global Perspective of Migration and Occupational Health, „American Journal of Industrial Medicine”, nr 53(4), s. 329–337. DOI: https://doi.org/10.1002/ajim.20834
Simek A. (2006), Health Care and the Most Common Physical and Mental Problems of Illegal Migrant Workers and Their Families, „Family and Primary Care Review”, nr 8(3), s. 765–768.
Strzemecka S., Slany K. (2019), Doświadczanie nierówności w statusie społecznym i bullyingu w środowisku szkolnym. Percepcja dzieci polskich imigrantów w Norwegii, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, nr 1(171), s. 149–170. DOI: https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.007.10257
Szydłowska P., Durlik J., Grzymała-Moszczyńska H. (2019), Returning Children Migrants – Main Challenges in School Environment, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, t. XLV, nr 1(171), s. 171–192. DOI: https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.008.10258
UNICEF (2005), Children and Migration, UNICEF Office of Research – In nocenti, Florence https://www.unicef-irc.org/article/606-migration-and-children.html (dostęp: 10.03.2020).
UNICEF (2008), Children and women left behind in labour sending countries: an appraisal of social risks, UNICEF, Division of Policy and Practice.
UNICEF (2016), For Every Child, End AIDS: Seventh Stocktaking Report, https://www.unicef.org/reports/every-child-end-aids-seventh-stocktaking-report-2016 (dostęp: 10.03.2020).
United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) (1997), Guidelines on Policies and Procedures in dealing with Unaccompanied Children Seeking Asylum, http://www.unhcr.org/afr/publications/legal/3d4f91cf4/guidelines-policies-procedures-dealingunaccompanied-children-seeking-asylum.html (dostęp: 10.03.2020).
Urbańska S. (2015), O macierzyństwie na odległość, „Polityka”, 6 października, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1635381,1,dr-sylwia-urbanska-omacierzynstwie-na-odleglosc.read (dostęp: 10.03.2020).
Waksmundzki T. (2014), Problemy edukacyjne dzieci cudzoziemców w polskich szkołach, [w:] E. Ślachcińska, H. Marek (red.), Edukacja międzykulturowa w warunkach kultury globalnej. Od rozważań definicyjnych do praktycznych zastosowań, t. III, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, Poznań, s. 255–260.
Walczak B. (2008), Społeczne, edukacyjne i wychowawcze konsekwencje migracji rodziców i opiekunów prawnych uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, Wyższa Szkoła Pedagogiki Resocjalizacyjnej Pedagogium, Warszawa.
Waldstein A. (2008), Diaspora and Health? Traditional Medicine and Culture in a Mexican Migrant Community, „International Migration”, nr 46(5), s. 95–117. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2435.2008.00490.x
Warzywoda-Kruszyńska W. (2010), Od badań nad biedą do badań nad procesem dziedziczenia biedy – łódzka szkoła badań nad biedą i pomocą społeczną i jej rezultaty, „Praca Socjalna”, t. XXV, s. 5–20.
Wernesjö U. (2012), Unaccompanied Asylum-seeking Children: Whose Perspective?, „International Journal of Migration, Health and Social Care”, nr 19(4), s. 495–507. DOI: https://doi.org/10.1177/0907568211429625
White A., Laoire N.C., Tyrrell N., Carpena-Méndez F. (2011), Children’s Roles in Transnational Migration, „Journal of Ethnic and Migration Studies”, nr 37(8), s. 1159–1170. DOI: https://doi.org/10.1080/1369183X.2011.590635
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
