Praca, religia, rodzina. Od wartości materialistycznych do postmaterialistycznych?

Urszula Swadźba

doi:10.18778/0208-600X.48.04

Autor

Urszula Swadźba Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.48.04

Słowa kluczowe:

wartości, praca, rodzina, religia, wartości materialistyczne, wartości postmaterialistyczne

Abstrakt

Artykuł bazować będzie na koncepcji teoretycznej Ronalda Ingleharta dotyczącej przejścia społeczeństwa od wartości materialistycznych (tradycyjnych) do postmaterialistycznych (nowoczesnych). Pokrótce przedstawione zostaną założenia tej koncepcji. Następnie omówione skrótowo wyniki badań własnych autorki nad wartościami pracy, rodziny i religii. Badania były przeprowadzone w społecznościach śląskich. Pokażą one, na jakim etapie przechodzenia od wartości materialistycznych do postmaterialistycznych znajduje się społeczeństwo polskie. W ostatnim akapicie autorka odpowie na pytanie, czy mamy do czynienia z kryzysem, czy z transformacją systemu wartości Polaków.

Bibliografia

Borowik I. (2002), Przemiany religijności polskiego społeczeństwa, [w:] M. M a r o d y (red.), Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XX wieku, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa, s. 381‒396.

Górny A. (2008), Religijność śląska a procesy sekularyzacyjne, [w:] U. S w a d ź b a (red.), Śląski świat wartości. Z badań empirycznych w Rybniku, Wydawnictwo Gnome, Katowice, s. 95‒118.

Human Beliefs and Values. A cross-cultural sourcebook based on the 1999‒2002 values surveys (2004), R. Inglehart et. al. (eds.), Siglo Veintiuno Editores, Mexico ‒ Buenos Aires.

I n g l e h a r t R. (1977), The Silent Revolution: Changing Values and Political Systems among Western Publics, Princeton University Press, Princeton.

Inglehart R., Basanez M., Moreno J. (1998), Human Values and Beliefs; A Cross-Cultural Sourcebook, Michigan University Press, Ann Arbor. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.14858

Kwak A. (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.

Mariański J. (2001), Kryzys moralny czy transformacja wartości? Studium socjologiczne, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin.

Rabusic L., Hamanova J. (red.) (2009), Hodnoty a postoje v CR 1991‒2008. Pramenna publikace European Values Study, Masarykova univerzita, Brno.

Siemieńska R. (2004), Od wartości postmaterialistycznych do materialistycznych – casus Polski, [w:] M. M a r o d y (red.), Zmiana czy stagnacja, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa, s. 177‒206.

Sikorska M. (2002), Zmiany postaw Polaków wobec pracy: lęk przed bezrobociem i samorealizacją, [w:] A. J a s i ń s k a-K a n i a (red.), Polacy wśród Europejczyków, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa, s. 22‒45.

Slany K. (2002), Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Wydawnictwo Nomos, Kraków.

Swadźba U. (2001), Śląski etos pracy, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Swadźba U. (2008), Praca jako wartość w życiu Ślązaków, [w:] U. S w a d ź b a (red.), Śląski świat wartości, Wydawnictwo Gnome, Katowice, s. 65‒79.

Swadźba U. (2012), Wartości – pracy, rodziny, religii. Ciągłość i zmiana. Socjologiczne studium społeczności śląskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Świątkiewicz W. (1997), Tradycja i wybór. Socjologiczne studium religijności na Górnym Śląsku, Wydawnictwo Instytut Górnośląski, Katowice.

Ziółkowski M. (2000), Przemiany interesów i wartości społeczeństwa polskiego. Teorie ‒ tendencje ‒ interpretacje, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań.

Zygmunt A. (2008), System wartości rybniczan, [w:] U. S w a d ź b a (red.), Śląski świat warto- ści, Wydawnictwo Gnome, Uniwersytet Śląski, Katowice, s. 49‒64.

Boguszewski R. (2005), Wartości i normy w życiu Polaków, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 23.03.2007.

Boguszewski R. (2006), Znaczenie religii w życiu Polaków, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 16.11.2011.

Boguszewski R. (2008a), Dwie dekady przemian religijności w Polsce, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 23.03.2011.

Boguszewski R. (2008b), Kontrowersje wokół różnych zjawisk dotyczących życia małżeńskiego i rodzinnego, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 24.08.2011.

Boguszewski R. (2010), Co jest ważne, co można, a czego nie wolno – normy i wartości w życiu Polaków, komunikat z badań CBOS, (BS/99/2010), www.cbos.pl, 16.08.2011.

Boguszewski R. (2011), Stosunek Polaków do pracy i pracowitości, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 16.09.2011.

Lewandowska J., Wenzel M. (2004), Praca jako wartość, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 23.08.2006.

Wciórka B. (2008), Religijność Polaków na przełomie wieków, komunikat z badań CBOS, www.cbos.pl, 02.03.2009.