Transformacja polskiej polityki społecznej a członkostwo w Unii Europejskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.56.01Słowa kluczowe:
polityka społeczna, polityka rodzinna, modernizacja, transformacjaAbstrakt
Polska polityka społeczna została ukształtowana na gruncie głębokich zmian systemowych, jakie dokonały się w kraju na początku lat 90. XX w. Pogłębiający się kryzys polityczny i ekonomiczny, otwarty konflikt społeczny doprowadził do załamania się ustroju i rozpoczęcia przekształceń w formie transformacji systemowej. Przejście od socjalistycznego systemu gospodarowania, opartego na własności państwa oraz centralnym planowaniu i zarządzaniu gospodarką, do kapitalistycznego systemu rynkowego spowodowało radykalne zmiany we wszystkich strukturach państwa. Konieczna była reorganizacja polityczna, ekonomiczna i społeczna kraju na poziomie: zarządzania instytucjami, organizacji zasad działania gospodarki, a także relacji wewnątrzspołecznych. Natomiast okres akcesyjny przed członkostwem w Unii Europejskiej to transformacja, mająca na celu: ekonomiczne ustabilizowanie gospodarki krajowej, dokonanie przekształceń w sferze prawno-instytucjonalnej oraz nawiązanie współpracy ekonomicznej i politycznej z państwami Europy Zachodniej. Kumulacja różnych politycznych, ekonomicznych i społecznych czynników zdeterminowała kierunek procesu transformacyjnego i modernizacyjnego w Polsce przełomu wieków, ale także ukształtowała nowe przesłanki konceptualizowania zadań i celów polityki społecznej. A zatem pytanie brzmi: w jakim stopniu kolejne procesy modernizacyjne zmieniły politykę społeczną, realizowaną w Polsce, w czasie odchodzenia od modelu socjalistycznego i dochodzenia do Europejskiego Modelu Społecznego?
Bibliografia
Balcerzak-Paradowska B. (1999), Polityka rodzinna. Między dwoma modelami, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
Belka M., Trzeciakowski W. (red.) (1997), Dynamika transformacji polskiej gospodarki, Instytut Nauk Ekonomicznych PAN, Wyd. Poltext, Warszawa.
Borkowski T. (1993), Social policies in a time of transformation, Wyd. Goethe-Institut, Kraków.
Deacon B. (2000), Eastern European Welfare State: The Impact of the Politics of Globalization, “Journal of European Social Policy”, Vol. 10, No. 2 (May), s. 146–161. DOI: https://doi.org/10.1177/a012487
Domański H., Ostrowska A., Rychard A. (2000), Jak żyją Polacy, Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Eckardt M. (2005), The open method of coordination on pensions: an economic analysis of its effects on pension reforms, “Journal of European Social Policy”, Vol. 15, No. 3, s. 247–267. DOI: https://doi.org/10.1177/0958928705054088
Faith G. (1999), Social Security in Rapidly Changing Environment The Case of Post-Communist Transformation, “Social Policy and Administration”, Vol. 33, No. 4. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9515.00161
Frąckiewicz L., Frąckiewicz-Wronka A. (red.) (2000), Współczesna polityka społeczna Polski na tle Unii Europejskiej, Akademia Ekonomiczna im. K. Adamieckiego, Katowice.
Frąckiewicz L., Zrałek M. (2000), Przestrzenne rozmieszczenie kwestii społecznych, Akademia Ekonomiczna im. K. Adamieckiego, Katowice.
Golinowska S. (2002), Europejski model socjalny i otwarta koordynacja polityki społecznej, „Polityka Społeczna”, nr 11–12, s. 3–15.
Golinowska S. (2005), Raport Społeczny. Polska 2005–2004, Fundacja im. F. Eberta, Warszawa.
Graniewska D. (2003), Bezrobocie a rodzina, [w:] B. Balcerzak-Paradowska, Praca i polityka społeczna wobec wyzwań integracji, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
Hantrais L. (2000), Social Policy in the European Union, wyd. 2, Macmillan Press, London – New York.
Jakubowski W., Magdziak K. (2002), Wybrane problemy ekonomiczne współczesnej Polski, [w:] K. A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski, Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa.
Jepsen M., Pascual A. S. (2005), The European Social Model: an Exercise in Deconstruction, “Journal of European Social Policy”, Vol. 15, No. 3, s. 231–245. DOI: https://doi.org/10.1177/0958928705054087
Kabaj M. (2000), Program przeciwdziałaniu ubóstwu i bezrobociu, „Raport Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych”, z. 19, Warszawa.
Kulpińska J., Warzywoda-Kruszyńska W. (1995), Social costs of transformation, [w:] Economic and Social Transformation of Poland, Proceeding of the Conference on Econometric and Social Transformation in Poland, Łódź, 22–23 May, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Kurzynowski A. (1999), Standardy Unii Europejskiej w polityce społecznej – poziom centralny i lokalny, [w:] K. Głąbicka (red.), Społeczne skutki integracji Polski z Unią Europejską, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa.
Marody M. (red.) (2002), Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Meissner E. (red.) (1999), Burzliwy wiek XX. Jak zmieniał się świat 1900–2000, Wydawnictwo Reader’s Digest, Warszawa.
Milewski R. (red.) (2001), Podstawy ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Miszalska A. (1996), Reakcje społeczne na przemiany społeczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź
Morawski M. (2001), Socjologia ekonomiczna. Problemy. Teoria. Empiria, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Poławski P. (1999), Dzieci i młodzież w sferze ubóstwa. Dziedziczenie biedy i społecznego nieprzystosowania, [w:] K. W. Frieske (red.), Marginalność i procesy marginalizacji, „Opracowania PBZ”, z. 13, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
Roszkowski W. (1992), Historia Polski 191 1991, wyd. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Słomka T. (2002), Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] K. A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski (red.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Oficyna Wydawnicza ASPRA-Jr, Warszawa.
Szczepański J. (1999), Reformy. Rewolucje. Transformacje, Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa.
Sztompka P. (2000), Trauma wielkiej zmiany, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa.
Trzeciakowski W. (1993), Problems of Transformation in Poland, [w:] W. Trzeciakowski (red.), Transformation in Poland, „Opera Minora”, nr 4, INE PAN, Warszawa.
Urbaniak B. (1997), Zmiany polityki społecznej po przejściu do gospodarki rynkowej, „Polityka Społeczna”, nr 3.
Uścińska G. (2005), Europejskie standardy zabezpieczenia społecznego a współczesne rozwiązania polskie, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
Warzywoda-Kruszyńska W. (red.) (2001), Żyć i pracować w enklawach biedy (klimaty łódzkie), Wydawnictwo ABSOLWENT, Łódź.
Warzywoda-Kruszyńska W. (2002), Przemiany struktury rodziny a bieda dzieci, „Polityka Społeczna”, nr 4.
Warzywoda-Kruszyńska W., Grotowska-Leder J. (red.) (2000), Ryzyka transformacji systemowej (na przykładzie Łodzi), Wydawnictwo ABSOLWENT, Łódź.
Włodarek J. (red.) (1998), Między przeszłością a przyszłością, Wydawnictwa Naukowe UAM, Poznań.
Wojtaszczyk K. A., Jakubowski W. (2002), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa.
Ziółkowski M. (2001), Przemiany interesów i wartości społeczeństwa polskiego. Teorie. Tendencje. Interpretacje, UAM, Poznań.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Lucyna Prorok, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
