„Albo będziemy bronić swojej polskości, albo nie będzie Polonii”. Praktyki negocjowania tożsamości narodowej wśród polskiej diaspory w Cleveland

Autor

  • Marcin Gońda Faculty of Economics and Sociology, Centre of Migration Studies, University of Łódź, ul. POW 3/5, 90-255 Łódź https://orcid.org/0000-0003-0940-8849

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.76.04

Słowa kluczowe:

migracje, diaspora, Polonia, Cleveland, tożsamość narodowa

Abstrakt

W artykule przedstawiono wyniki badania pilotażowego dotyczącego sposobów negocjowania tożsamości narodowej przez członków polskiej społeczności (Polonii) w amerykańskim Cleveland. Ujawniło ono złożone sposoby podtrzymywania i wyznaczania granic kulturowych (a zatem i konstruowania tożsamości zbiorowej) przez Polonię w sytuacji nierównych relacji władzy wobec społeczeństwa przyjmującego, ale i w łonie samej diaspory. Praktyki te realizowane są nie tylko w kontrze do społeczeństwa amerykańskiego, lecz także członków własnej grupy etnicznej, wskutek czego zachodzą jednoczesne procesy wzmacniania i osłabiania więzi diasporycznych, włączania i wykluczania poszczególnych jednostek i grup. Procesy te potęgowane są przez istnienie wielopłaszczyznowych podziałów wewnątrz tej społeczności (pokoleniowych, klasowych, przestrzennych i politycznych), które kształtują jej kondycję i wzorce uczestnictwa członków.

Bibliografia

Babiński G. (2009), Polonia w USA na tle przemian amerykańskiej etniczności, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne – Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków.
Google Scholar

Barth F. (1969), Ethnic Groups and Boundaries: The Social Organization of Culture Difference, Little Brown and Company, Boston.
Google Scholar

Bauman Z. (2004), Identity: Conversations with Benedetto Vecchi, Polity Press, Cambridge.
Google Scholar

Bielewska A. (2011), National Identities of Poles in Manchester: Modern and Postmodern Geographies, “Ethnicities”, vol. 12(1), pp. 86–105.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1177/1468796811427086

Blejwas S.A. (1981), Old and New Polonias: Tensions within an Ethnic Community, “Polish American Studies”, vol. 38(2), pp. 55–83.
Google Scholar

Breckner R. (2007), Case-oriented Comparative Approaches: The Biographical Perspective as Opportunity and Challenge in Migration Research, [in:] K. Schittenhelm (ed.), Concepts and Methods in Migration Research, Berlin, s. 113–152.
Google Scholar

Brubaker R. (2005), The “Diaspora” Diaspora, “Ethnic and Racial Studies”, vol. 28(1), pp. 1–19.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1080/0141987042000289997

Cohen R. (1997), The Global Diasporas: An Introduction, The University of Washington Press, Seattle.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.4324/9780203228920

Erdmans M.P. (1998), Opposite Poles: Immigrants and Ethnics in Polish Chicago, 1976–1990, Penn State University Press, State College.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1515/9780271072531

Fiń A. (2013), “Odtworzone sąsiedztwo”. Polscy i ukraińscy imigranci w nowojorskiej East Village, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, vol. 1(147), pp. 105–129.
Google Scholar

Fiń A. (2014), Współczesna polska emigracja w Stanach Zjednoczonych: skala, rozmieszczenie przestrzenne, przyczyny wyjazdów, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, vol. 2(152), pp. 105–130.
Google Scholar

Garapich M.P. (2014), Wpływ poakcesyjnych migracji na polską diasporę – zarys problematyki, [in:] M. Lesińska, M. Okólski, K. Slany, B. Solga (eds.), Dekada członkostwa Polski w UE. Społeczne skutki emigracji Polaków po 2004 roku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, pp. 283–305.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323516194.pp.283-306

Garapich M.P. (2016), London’s Polish Borders. Transnationalizing Class and Ethnicity Among Polish Migrants in London, Ibidem-Verlag, Stuttgart.
Google Scholar

Główny Urząd Statystyczny (GUS) (2018), Rocznik demograficzny 2018, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/rocznik-demograficzny-2018,3,12.html (accessed: 31.10.2020).
Google Scholar

Gońda M. (2017), Mobilność edukacyjna w sytuacji migracji do korzeni: polska diaspora na studiach w kraju przodków, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, vol. 1(163), pp. 229–258.
Google Scholar

Grabowski J.J., Zielinski-Zak J., Boberg A., Wroblewski R. (1975), Polish Americans and their communities of Cleveland, Cleveland State University, Cleveland.
Google Scholar

Hobsbawm E.J., Ranger T.O. (1983), The Invention of Tradition, Cambridge University Press, Cambridge.
Google Scholar

Iglicka K. (2008), Czy upadek mitu Ameryki? Badania nad legalnymi migracjami zarobkowymi z Polski po 1 maja 2004 roku do Stanów Zjednoczonych, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, no. 3–4, pp. 5–25.
Google Scholar

King R., Christou A. (2008), Cultural Geographies of Counter-Diasporic Migration: The Second Generation Returns “Home”, “Sussex Migration Working Paper”, no. 45.
Google Scholar

Kubiak H., Kusielewicz E., Gromada T. (eds.) (1988), Polonia amerykańska. Przeszłość i współczesność, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław.
Google Scholar

Lesińska M. (2018), Participation and Voting Behavior of Poles Abroad in Home Country Elections. The Case of Poles in the US and Canada in Comparative Perspective, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, vol. 4(170), pp. 97–117.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.048.9450

Massey D.S., Gross A.B., Shibuya K. (1994), Migration, segregation and the geographic concentration of poverty, “American Sociological Review”, vol. 59(3), pp. 425–445.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2307/2095942

Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) (2015), Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za granicą w latach 2015–2020, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa, https://www.gov.pl/documents/1149181/1150183/Rzadowy_program_wspolpracy_z_Polonia_i_Polakami_za_granica_2015-2020.pdf (accessed: 31.10.2020).
Google Scholar

Morawska E. (1977), The Maintenance of Ethnicity: A Case Study of the Polish American Community in Greater Boston, R&E Associates, San Francisco.
Google Scholar

Morawska E. (2004), Exploring Diversity in Immigrant Assimilation and Transnationalism: Poles and Russian Jews in Philadelphia, “International Migration Review”, vol. 38(4), pp. 1377–1412.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2004.tb00241.x

Mostwin D. (1985), Trzecia wartość. Formowanie się nowej tożsamości polskiego emigranta w Ameryce, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin.
Google Scholar

Mucha J. (1996), Codzienność i odświętność. Polonia w South Bend, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Google Scholar

Nowicka E. (2000), Polacy czy cudzoziemcy? Polacy za wschodnią granicą, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Google Scholar

Nowosielski M. (2016), Polskie organizacje w Niemczech. Stan i uwarunkowania, Instytut Zachodni, Poznań.
Google Scholar

Orzechowski E. (1996), Koniec Polonii w Ameryce? O kulturze polskiej i polonijnej w Stanach Zjednoczonych: szkice i materiały, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar

Paleczny T. (1989), Ewolucja ideologii i przemiany tożsamości narodowej Polonii w Stanach Zjednoczonych w latach 1870–1970, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Pienkos D.E. (2004), The Polish American Fraternals – A Neglected Subject in Scholarly Research, “The Polish Review”, vol. 49(3), pp. 955–968.
Google Scholar

Praszałowicz D. (1999), Stosunki polsko-niemieckie na obczyźnie. Polscy i niemieccy imigranci w Milwaukee, Wisconsin (USA) 1860–1920, Universitas, Kraków.
Google Scholar

Rabikowska M. (2010), The ritualisation of food, home and national identity among Polish migrants in London, “Social Identities”, vol. 16(3), pp. 377–398.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1080/13504630.2010.482432

Rokicki J. (1992), Więź społeczna a zmiana kultury. Studium dynamiki polskiej zbiorowości etnicznej w USA, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław.
Google Scholar

Safran W. (1991), Diasporas in modern societies: myths of homeland and return, “Diaspora”, vol. 1(1), pp. 83–99.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1353/dsp.1991.0004

Sakson B. (2007), Współcześni polscy imigranci w metropolii Chicago – komunikat z badań, “Przegląd Polonijny”, no. 2, pp. 181–201.
Google Scholar

Schütze F. (1987), Das narrative Interview in Interaktionsfeldstudien: Erzähltheoretische Grundlagen. Teil 1: Merkmale von Alltagserzählungen und was wir mit ihrer Hilfe erkennen können, Studienbrief der Fernuniversität Hagen, Hagen.
Google Scholar

Sosnowska A. (2012), Polacy, Żydzi i Portorykańczycy. Liderzy polskiego Greenpointu o nowojorskich grupach etnicznych, “CMR Working Papers”, vol. 56(114).
Google Scholar

Sosnowska A. (2016), Polski Greenpoint a Nowy Jork. Gentryfikacja, stosunki etniczne i imigrancki rynek pracy na przełomie XX i XXI wieku, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Google Scholar

Stefańska R. (2017), Between West and East: Diaspora, Emigration and Return in the Polish Emigration and Diaspora Policy, [in:] A. Weinar (ed.), Emigration and Diaspora Policies in the Age of Mobility, Springer, Cham, pp. 101–120.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-56342-8_7

Vertovec S. (2005), The Political Importance of Diasporas, “University of Oxford Centre on Migration, Policy and Society Working Paper”, no. 13.
Google Scholar

Walaszek A. (1994), Światy imigrantów: tworzenie polonijnego Cleveland: 1880–1930, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Google Scholar

Wojdon J. (2018), Polish Americans’ Reception of the “Solidarity” Immigration Cohort, “Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, vol. 4(170), pp. 31–43.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.044.9446

Yearbook of Immigration Statistics (2018), US Department of Homeland Security, https://www.dhs.gov/immigration-statistics/yearbook/2018 (accessed: 31.10.2020).
Google Scholar

Opublikowane

2021-03-30

Jak cytować

Gońda, M. (2021). „Albo będziemy bronić swojej polskości, albo nie będzie Polonii”. Praktyki negocjowania tożsamości narodowej wśród polskiej diaspory w Cleveland . Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, (76), 59–78. https://doi.org/10.18778/0208-600X.76.04