Opisać ‘murzyńskość’ po francusku – sprawa Batouali

Abstrakt

Batouala: prawdziwa powieść murzyńska, napisana w 1921 roku przez René Marana, była pierwszą „czarną” narracją w języku francuskim, która zdobyła nagrodę Goncourtów. Napisana niemal dwadzieścia lat przed pojawieniem się prac Senghora i Césaire’a, Batouala jest godną uwagi powieścią, która zapowiada zjawisko „murzyńskości”, uznające Afrykę za kolebkę dumnej, Czarnej rasy. Świat i postawa „Czarnych” przedstawione są poprzez ich przekonania i zwyczaje. Kontakt afrykańskiej i europejskiej kultury należy do traumatycznych – Afrykanie szczerze opisują obecność kolonizatorów w ich kraju – groźnych i brutalnych. Pomimo konsternacji wywołanej spotkaniem dwóch kultur, Batouala utorowała drogę następcom – przedstawicielom „murzyńskości”, pisarzom epoki suwerenności oraz świadkom zaangażowanym we współczesne wydarzenia.