Wanda Franciszka Wężyka w (pre)romantycznych kontekstach

Zuzanna Ćwiklińska

doi:10.18778/1505-9057.72.03

Authors

Zuzanna Ćwiklińska Adam Mickiewicz University in Poznań https://orcid.org/0009-0004-3802-2560

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.72.03

Keywords:

Franciszek Wężyk, pre-romanticism, legend about queen Wanda, fairy-tale stories

Abstract

The goal of this article is to discuss the drama Wanda. Tragedia w pięciu aktach by Franciszek Wężyk and put it in a context of pre-romanticism. The author compares this tragedy with Adam Mickiewicz’s Romantyczność and Pamiątka po dobrej matce by Klementyna z Tańskich Hoffmanowa to create a network of intertextual references in which the discussed work can be analysed. The author also depicts the background, related to the changes in the approach to fairy-tale history at the time between Enlightenment and Romanticism, showing Wężyk as an author who combined the tendencies of both eras in his work.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Zuzanna Ćwiklińska, Adam Mickiewicz University in Poznań

Zuzanna Ćwiklińska, absolwentka filologii polskiej oraz literatury powszechnej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze UAM. Przygotowuje rozprawę na temat obrazów samobójstwa romantycznego w literaturze polskiej oraz europejskiej. Jej zainteresowania naukowe obejmują wątki związane z myśleniem o śmierci oraz zachodzące w nim przemiany w epoce romantyzmu, a szczególnie problematykę suicydologiczną w literaturze tego okresu. Interesuje się także czasopiśmiennictwem dziewiętnastowiecznym oraz twórczością poetów minorum gentium.

References

Ballada polska, oprac. C. Zgorzelski, I. Opacki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1962.

Czwórnóg-Jadczak Barbara, Klasyk aż do śmierci. Twórczość literacka Franciszka Wężyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1994.

Czwórnóg-Jadczak Barbara, „Omamiony klasyk” czyli Franciszek Wężyk wśród naśladowców Adama Mickiewicza, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio FF, Philologiae” 1986, t. 4.

Czwórnóg-Jadczak Barbara, Werdykt. (Wokół rozprawy Franciszka Wężyka „O poezji dramatycznej”), „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio FF, Philologiae” 2002/2003, t. 20/21.

Dąbrowska Joanna E., Klementyna. Rzecz o Klementynie z Tańskich Hoffmanowej, Trans Humana, Białystok 2008.

Hoffmanowa z Tańskich Klementyna, Pamiątka po dobrej matce czyli ostatnie jej rady dla córki, drukiem i nakładem Wilhelma Bogumiła Korna, Wrocław 1833.

Janion Maria, „Czy będziesz wiedział, co przeżyłeś”, Sic!, Warszawa 1996.

Janion Maria, Gorączka romantyczna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.

Kleiner Juliusz, Sentymentalizm i preromantyzm, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975.

Korespondencya literacka Kajetana Koźmiana z Franciszkiem Wężykiem (1845–1856), oprac. S. Tomkowicz, nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1913.

Kostkiewiczowa Teresa, Z oddali i z bliska. Studia o wieku oświecenia, Wydawnic¬two Neriton, Warszawa 2010.

Kowalczykowa Alina, Preromantyzm, [w:] Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2009.

Kowalczykowa Alina, Wiek XIX: przełomy, cezury, płynność, [w:] Wiedza o literaturze i edukacja. Księga referatów Zjazdu Polonistów, Warszawa 1995, red. T. Michałowska, Z. Goliński, Z. Jarosiński, Wydawnictwo IBL Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1996.

Linde Samuel Bogumił, Słownik języka polskiego. Tom VI i ostatni U–Z, Drukarnia Księży Pijarów, Warszawa 1814.

Maślanka Julian, Literatura a dzieje bajeczne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1984.

Mickiewicz Adam, Dzieła wszystkie, t. 1: Wiersze 1817–1824, oprac. C. Zgorzelski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1971.

Mortkowiczówna Hanna, Podanie o Wandzie. Dzieje wątku literackiego, Skład Główny Księgarni Towarzystwa Wydawniczego w Warszawie, Warszawa 1927.

Pluta Paweł, Dlaczego preromantyzm? Literatura przełomu XVIII i XIX stulecia w terminologii historyka literatury, „Roczniki Humanistyczne” 2019, t. 67, z. 1.

Romantyzm i nowoczesność, red. M. Kuziak, TAiWPN Universitas, Kraków 2009.

Stankiewicz-Kopeć Monika, Miasto i cywilizacja w kontekście sporów modernizacyjnych w piśmiennictwie polskim lat 1800–1830. Studia, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2018.

Stawiak-Ososińska Małgorzata, Ponętna, uległa, akuratna… Ideał i wizerunek kobiety polskiej pierwszej połowy XIX wieku (w świetle ówczesnych poradników), Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2009.

Szulczewski Cezary, Franciszek Wężyk jako teoretyk i twórca dramatu. Przyczynek do dziejów preromantyzmu w Polsce, F. Wyszyński i S-ka, Warszawa 1938.

Szyjkowski Marian, Dzieje nowożytnej tragedji polskiej: typ pseudoklasyczny: 1661–1831, nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1920.

Tarnowski Stanisław, O niewydanych poezjach Franciszka Wężyka, „Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności”, seria I, t. 3, Kraków 1875.

Ujejski Józef, Wstęp, [w:] Tekla Łubieńska, Wanda. Tragedia w pięciu aktach, Polski Instytut Teatrologiczny, Warszawa 1927.

Wężyk Franciszek, Wanda. Tragedia w pięciu aktach, Księgarnia Ambrożego Grabowskiego, Kraków 1826.

Z problemów preromantyzmu i romantyzmu. Studia i szkice, red. A. Aleksandrowicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1991.

Zapała Zygmunt, Franciszek Wężyk. Monografia biograficzno-krytyczna, drukiem A. Koziańskiego, Kraków 1898.

Żbikowski Piotr, Początki romantyzmu w Polsce. Próba rekapitulacji stanu badań, „Roczniki Humanistyczne” 1998, t. 46, nr 1 (numer specjalny).