The Film Puppet – Research Perspectives. Reflections Based on Selected Puppet Productions Created at the “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms in Łódź
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.69.14Keywords:
film puppet, stop-motion animation, puppet animation, animated film, Studio of Small Film Forms “Se-Ma-For”, Polish animated filmAbstract
This article on the film puppet builds a methodological bridge between the “production-oriented” approach in film studies and Howard Becker’s qualitative sociology of art. Examined through the lens of the film puppet, the social world of animated art emerges as a space of competing creative concepts, analyzed as philosophies of puppet creation reflected in individual directorial practices. Using terminology proposed by Paul Wells, a British historian of animation, the film puppet is explored in two “states of matter”: as a pre-film object (a three-dimensional material selected to construct or “perform” the puppet) and as a film object (the tangible puppet featured before the film camera).
The term puppet philosophy refers to a director’s effort to reveal the “inner life of the object” during the creative process. Through selected examples, the article demonstrates how significantly a director and their philosophy of puppet creation influence the final form of a stop-motion animated film. Puppet philosophies at the “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms reflected the economic, organizational, and technical conditions under which the film puppets were created and their makers worked.
The micro-scale of work on individual puppets provides insights into the production process of puppet animation films at the “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms from 1946 to the late 1960s.
Downloads
References
Adamczak Marcin, Obok ekranu. Perspektywa badań produkcyjnych a społeczne istnienie filmu, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2014.
Beck Jerry, Sztuka animacji: od ołówka do piksela: historia filmu animowanego, przeł. E. Romkowska, A. Kołodyński, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006.
Becker Howard Saul, Art Worlds, wyd. 2, University of California Press, Berkeley–Los Angeles–London 2008.
Buchan Suzanne, The Animated Spectator: Watching the Quay Brothers Worlds, [w:] S. Buchan, Animated Worlds, John Libbey Publishing, London 2006.
Ciszewska Ewa, Materialne warunki wytwarzania konwencji filmu lalkowego w Polsce. Działalność Ryszarda Potockiego i Zenona Wasilewskiego w latach 1945–1950 jako architektów Studia Małych Form Filmowych „Se-Ma-For” w Łodzi, „Pleograf. Historyczno-filmowy kwartalnik Filmoteki Narodowej” 2023, nr 4, s. 6-31. https://doi.org/10.56351/PLEOGRAF.2023.4.01 [dostęp: 01.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.56351/PLEOGRAF.2023.4.01
Ciszewska Ewa, Hofelmajer-Roś Agata, Pabiś-Orzeszyna Michał, Szul Szymon, Społeczne światy Studia Małych Form Filmowych „Se-Ma-For” w Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-647-5
Ciszewska Ewa, Skopal Pavel, Večeřa Michal, Urbanized Functionality in the Production of Animated Films: Czechoslovak and Polish Film Studios, 1945–1960, “JCMS – Journal of Cinema and Media Studies” 2025, w druku.
Chybowska Maria, Kukiełkowe kłopoty. Jak powstają najmniejsze gwiazdy ekranu, „Gazeta Filmowców” 1947, nr 2(3).
Giżycki Jerzy, Droga do filmu animowanego. Mówi Stefan Schabenbeck, „Kino” 1969, nr 6, s. 41–45.
Gorządek Agata, Zapomniana książka. Poza Kadrem. Analiza procesu powstawania filmu lalkowego [praca doktorska], Wydział Operatorski i Realizacji Telewizyjnej PWSFTViT w Łodzi, Łódź 2020.
Hasło Jerzy Zaruba na portalu https://culture.pl [dostęp: 22.12.2023].
Hendrykowski Marek, Schody, „Magazyn Filmowy SFP” 2022, nr 06, s. 70-71.
Mask Deirdre, Adresy. Co mówią nam o tożsamości, statusie i władzy, przeł. Agnieszka Wilga, Znak Litera Nova, Kraków 2022.
Oddział Filmów Kukiełkowych w nowej siedzibie, „Film” 1953, nr 20(233).
Szeflińska-Szymanek Edwarda Mirosława, Monografia Tuszyna od 1416 do 1966, Stowarzyszenie „Kocham Tuszyn”, Tuszyn 2022.
Wells Paul, Chair Tales: Object and Materiality in Animation, „Alphaville: Journal of Film and Screen Media”, No. 8, 2014, Loughborough University. https://doi.org/10.33178/alpha.8.01 DOI: https://doi.org/10.33178/alpha.8.01
Will J[…], W czarodziejskiej pracowni, „Dziennik Łódzki” 1946, nr 324(511), s. 3.
Archiwum Państwowe w Łodzi, zespół Studia Małych Form Filmowych „Se-Ma-For”, sygn. 19430.
Archiwum Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, Ryszard Potocki. Archiwalia, sygn. A4.
Archiwum Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, Zenon Wasilewski. Archiwalia, sygn. A-62.
Archiwum Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, 5 minut dla zdrowia, sygn. Scenariusze i umowy filmów objęte prawem autorskim, 1959.
Zbiory Działu Widowisk Lalkowych Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.
Zbiory Muzeum Kinematografii w Łodzi.
Zbiory online – Muzeum Kinematografii w Łodzi, http://mklonline.wbsi.pl/card/mkl-fa-1098/ [dostęp: 24.12.2023].
Zbiory prywatne Teresy Puchowskiej-Sturlis.
Wywiad z Jerzym Podgórskim przeprowadzony w 2021 roku, ASAFGŁ, sygnatura SMFF_0009, w: Ewa Ciszewska, Szymon Szul, Animation workers from “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms in Lodz (dataset), https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/52081
Wywiad z Teresą Puchowską-Sturlis przeprowadzony w 2021 roku, ASAFGŁ, sygnatura SMFF_0017, w: Ewa Ciszewska, Szymon Szul, Animation workers from “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms in Lodz (dataset), https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/52081
Wywiad ze Stefanem Schabenbeckiem przeprowadzony w 2022 i 2023 roku, ASAFGŁ, sygnatura SMFF_0029, Ewa Ciszewska, Szymon Szul, Animation workers from “Se-Ma-For” Studio of Small Film Forms in Lodz (dataset), https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/52081
Wywiad ze Stefanem Schabenbeckiem przeprowadzony przez Agatę Hofelmajer-Roś i Szymona Szula w dniu 27 listopada 2023.
5 minut dla zdrowia, reż. Zenon Wasilewski, Polska 1959.
Co wiemy o Popielu, reż. Janina Hartwig, Polska 1963.
Kocmołuszek, reż. Edward Sturlis, Polska 1955.
Kwartecik, reż. Edward Sturlis, Polska 1965.
Manguar, reż. Edward Sturlis, Polska 1961.
Nowy Guliwer, reż. Aleksander Ptuszko, ZSRR 1935.
Olimpiada, reż. Lidia Hornicka, Polska 1961.
Pan Piórko śni, reż. Zenon Wasilewski, Polska 1949.
Paweł i Gaweł, reż. Ryszard Potocki, Polska 1947.
Piotruś i wilk, reż. Suzie Templeton, Polska, Wielka Brytania 2006.
Pechowy bokser, reż. Zenon Wasilewski, Polska 1946.
Schody, reż. Stefan Schabenbeck, Polska 1968.
Świat w operze, reż. Jerzy Kotowski, Polska 1966.
Wet za Wet, reż. Zenon Wasilewski, Polska 1949.
Za króla Krakusa, reż. Zenon Wasilewski, Polska 1947.
Zmiana warty, reż. Halina Bielińska, Włodzimierz Haupe, Polska 1958.
Życiorys, reż. Edward Sturlis, Polska 1971.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
