“Meanwhile, crime fiction also has its advantages”. – Polish crime prose in “Przyjaciółka” in 1948–1989: from negation to acceptance

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.66.06

Keywords:

Polish crime fiction, „Przyjaciółka” weekly 1948-1989, press fiction

Abstract

The aim of the article is to examine the status of Polish criminal literature in the most widely read women’s weekly of People’s Poland in the years 1948–1989. It uses the method of content analysis, focusing mainly on fictional texts and reviews, notes, lists of new publications on the book market. All the issues are listed in chronological order, adequate to the changing publishing formula of the weekly. The results of the study showed that “Przyjaciółka” did not bring anything new to the development of the Polish crime novel, nor was it a channel to promote it in a wide circulation of readers. Nevertheless, its pages show a change in the perception of this popular genre of prose – from negation to acceptance in the mid-1970s.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Katarzyna Wodniak, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

    Katarzyna Wodniak – doktor, absolwentka bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, studiów polonistycznych oraz edytorstwa komputerowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Adiunkt w Instytucie Komunikacji Społecznej i Mediów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Zainteresowania naukowe: prasoznawstwo (szczególnie dzieje prasy kobiecej); literatura i kultura popularna; kobieca przestrzeń medialna. Autorka książek: Współczesna prasa kobieca a sprawy książki: treści literackie w czasopismach: „Przyjaciółka”, „Twój Styl”, „Cienie i Blaski” (2004); Beletrystyka w „Przyjaciółce”: bibliografia 1948–1989 (2018); „Moja Przyjaciółka” (1934–1939): przebój prasowy żnińskich Zakładów Wydawniczych Alfreda Krzyckiego (2020).

References

Bojarski A., Franka znalazła sprawiedliwość, „Przyjaciółka” 1950, nr 27, s. 6.

Bronisławski Jerzy, W sieci, cz. 1–2, „Przyjaciółka” 1968, nr 36, s. 4 – nr 37, s. 4.

Długosz Czesław, Mleko i pistolety, oprac. lit. K. Madeja, „Przyjaciółka” 1970, nr 42, s. 4.

Issat[-Koszutska] Jadwiga, Afrodyta Ezia, „Przyjaciółka” 1960, nr 20, s. 6.

Issat[-Koszutska] Jadwiga, Opowieść z kryminału, „Przyjaciółka” 1960, nr 8, s. 6.

Kuczyński Bogusław, Hiszpaneczka, cz. 1–8, „Przyjaciółka” 1955, nr 2, s. 6 –nr 9, s. 6.

Łopalewski Tadeusz, Człowiek, który uratował mi życie, cz. 1–2, „Przyjaciółka” 1960, nr 40, s. 6 – nr 41, s. 6, 10.

Łopalewski Tadeusz, Łamacz serc, „Przyjaciółka” 1969, nr 32, s. 4.

Majewski Stanisław, Szczęście starego Felipe, „Przyjaciółka” 1969, nr 28, s. 4.

Perzyński Włodzimierz, Uczeń Sherlocka Holmesa, „Przyjaciółka” 1962, nr 37, s. 4.

Perzyński Włodzimierz, Złodziejka: nowela, „Przyjaciółka” 1958, nr 47, s. 6.

Segal Kalman, Zwierzenia doświadczonej, „Przyjaciółka” 1966, nr 43, s. 3, 6.

Sołtys Józef, Tajemnica panów z Capocotta, cz. 1–2, „Przyjaciółka” 1955, nr 11, s. 6 –nr 12, s. 6.

Sroka Leszek, Tajemnica ekspresu Paryż–Moskwa, „Przyjaciółka” 1966, nr 33, s. 4.

Trzcianka Janusz, Broszka z lunitu, „Przyjaciółka” 1970, nr 47, s. 4.

(w), Wśród książek, „Przyjaciółka” 1984, nr 33, s. 11.

B.O., Tak ich wychowują, „Przyjaciółka” 1951, nr 45, s. 10.

Bielecki Tadeusz, Czytajcie, „Przyjaciółka” 1952, nr 21, s. 10.

Co czytać?, „Przyjaciółka” 1960, nr 51, s. 12.

Co czytać?, „Przyjaciółka” 1962, nr 1, s. 11. DOI: https://doi.org/10.1016/0588-8174(62)90011-6

Co czytać?, „Przyjaciółka” 1962, nr 2, s. 7.

Duży łyk emocji, „Przyjaciółka” 1959, nr 32, s. 12. DOI: https://doi.org/10.1063/1.3060716

Jaka książka radziecka podoba mi się najbardziej i dlaczego?, „Przyjaciółka” 1953, nr 41, s. 9.

Jarochowska Maria, Czy chcesz przeczytać ciekawą książkę?, „Przyjaciółka” 1957, nr 5, s. 12.

K.K., Co czytać?, „Przyjaciółka” 1955, nr 44, s. 14.

Kosińska Maria „Samotny biały żagiel” – w czytaniu, „Przyjaciółka” 1956, nr 9, s.5, 9.

Książka – przyjaciółka, „Przyjaciółka” 1972, nr 16, s. 8.

Książka – przyjaciółka, „Przyjaciółka” 1972, nr 32, s. 4.

M.B., Jak z powieści kryminalnej, „Przyjaciółka” 1958, nr 38, s. 12.

O Książkach, „Przyjaciółka” 1971, nr 1, s. 6.

O Książkach, „Przyjaciółka” 1971, nr 8, s. 4.

O Książkach, „Przyjaciółka” 1974, nr 40, s. 5.

O Książkach, „Przyjaciółka” 1974, nr 48, s. 5.

Orsza Władysław, Z sali sądowej, „Przyjaciółka” 1956, nr 27, s. 3, 5.

Piątka z ulicy Barskiej. Opowieść filmowa, „Przyjaciółka” 1954, nr 14, s. 2.

Pościg. Opowieść filmowa, „Przyjaciółka” 1948, nr 12, s. 2.

Proces, który jest przestrogą, „Przyjaciółka” 1951, nr 47, s. 5.

Ruszczyc Marek, Pierwsza dama kryminału, „Przyjaciółka” 1978, nr 10, s. 10.

Sołtys Józef, Zbrodniarze z Capocotta, „Przyjaciółka” 1954, nr 15, s. 10.

Strumińska Felicja, Na przykładzie „Akcji Violet”, „Przyjaciółka” 1955, nr 35, s. 9.

Szeląg Jan [Zbigniew Mitzner], Milionerka, „Przyjaciółka” 1948, nr 37, s. 3.

W Hollywood, tł. I.S., „Przyjaciółka” 1956, nr 6, s. 8–9.

Werfel Edda, Co widziałam w Nowym Jorku, „Przyjaciółka” 1953, nr 10, s. 8–9, 14.

Wśród książek, „Przyjaciółka” 1975, nr 47, s. 15.

Wśród książek, „Przyjaciółka” 1977, nr 30, s. 13.

Jesionowska Ewa, Powieści w odcinkach jako element kultury masowej w Polsce, „Przegląd Socjologiczny” 1966, nr 2, s. 151–155.

Jesionowska Ewa, Powieść w odcinkach na łamach dzienników polskich, „Zeszyty Prasoznawcze” 1965, nr 3, s. 35–43.

Kłoskowska Antonina, Kształtowanie się kultury masowej w Polsce Ludowej, „Studia Socjologiczne” 1965, nr 3, s. 111–137.

Koszutska Halina, „Przyjaciółka” i jej kontakty z czytelnikami, „Zeszyty Prasoznawcze” 1964, nr 3, s. 132–142.

Koźniewski Kazimierz, Historia co tydzień: szkice o tygodnikach społeczno-kulturalnych 1944–1950, Czytelnik, Warszawa 1977.

Martuszewska Anna, Powieść kryminalna, [hasło w:] Słownik literatury popularnej, pod red. T. Żabskiego, wyd. 2 popr. i uzup., Wydawnictwo UWr, Wrocław 2006, s.464–471.

mg [Michał Głowiński], Powieść kryminalna, [hasło w:] Słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, wyd. 2 poszerz. i popr., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1989, s. 384–385.

Morawska Dorota, Ostrowski Krzysztof, Wiatr Jerzy Józef, Czytelnictwo prasy w środowisku wiejskim województwa warszawskiego, „Studia Socjologiczne” 1961, nr 3, s. 139–162

Paluch Maria Literatura piękna w masowych magazynach – tematyka, wartości, „Wrocławski Rocznik Prasoznawczy” 1975/1976, s. 117–125.

Plan wydawniczy 1968 roku. Iskry, Iskry, Warszawa 1968.

„Serią po kryminałach” czyli Katalog konesera kryminałów z PRL, red. A. Lewandowska, B. Brzózka, G. Cielecki, Wielki Sen, Warszawa 2009.

Siewierski Jerzy, Powieść kryminalna, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1979.

Skotarczak Dorota, Otwierać, milicja!: o powieści kryminalnej w PRL, IPN. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Warszawa 2019.

Sokołowski Stanisław, Posłowie, [w:] Sprawa Pana X i inne, oprac. S. Sokołowski, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1970, s. 383–388.

Sołtys Józef, „Myśliwi” z Capocotta, [w:] J. Sołtys, 80 lirów ojca Ambrożego, Iskry, Warszawa 1955, s. 127–170.

Toeplitz Krzysztof Teodor, Zbrodnia po polsku, [w:] K.T. Toeplitz, Mieszkańcy masowej wyobraźni, PIW, Warszawa 1977, s. 132–157.

Wodniak Katarzyna, Beletrystyka w „Przyjaciółce”: bibliografia 1948–1989, Wydawnictwo UKW, Bydgoszcz 2018.

Published

2023-06-30

How to Cite

Wodniak, Katarzyna. 2023. ““Meanwhile, Crime Fiction Also Has Its advantages”. – Polish Crime Prose in ‘Przyjaciółka’ in 1948–1989: From Negation to Acceptance”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 66 (1): 123-48. https://doi.org/10.18778/1505-9057.66.06.