„Tam, gdzie dramat się staje” – „Balladyna” Tadeusza Kantora

Magdalena Skrzypczak

doi:10.18778/1505-9057.27.07

Autor

Magdalena Skrzypczak Uniwersytet Łódzki, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Literatury i Tradycji Romantyzmu

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.27.07

Słowa kluczowe:

Tadeusz Kantor, Clandestine Independent Theatre, Juliusz Slowacki, Balladyna, Romanticism, avant-garde

Abstrakt

During World War II, in Cracow, Tadeusz Kantor co-founded the Clandestine Independent Theatre. At the same time, he became a leader of a group of the young artists. Because of Nazi occupation it was a truly harsh time for art. But still artists organised meetings, during which they discussed cultural news, popular ideas, avant-garde art trends etc. Hectic rehearsals took place in private apartments. At that time, Kantor decided to re-read carefully and direct Balladyna – a great work of Romanticism written by Juliusz Słowacki. Even though in the 1940s Kantor was under the influence of avant-garde. Abstract art, Russian and German constructivism, Romantic ideas and symbolism were still important for him. Therefore he had to find his own artistic expression and that was the right moment for the challenge – he rediscovered Balladyna and regenerated a Romantic essence in the abstract entourage.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Adamczewska I., Kolaż, [w:] Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda, Warszawa 2012, s. 461–463.

Biomechanika, [w:] P. Pavis, Słownik terminów teatralnych, wyd. 2, przeł. i oprac. S. Świontek, Wrocław 2002, s. 58–59.

Borowski W., Tadeusz Kantor, Warszawa 1982.

Deleuze G., Różnica i powtórzenie, przeł. B. Banasiak i K. Matuszewski, Warszawa 1997.

Górski K., Słowacki jako poeta aluzji literackiej, „Pamiętnik Literacki” 1970, z. 4, s. 190–202.

Gregor J., Fülöp-Miller R., Das Russische Theater, Leipzig–Zurich–Vienna 1928.

Kantor T., Metamorfozy: teksty o latach 1938–1974, red. K. Pleśniarowicz, Kraków 2000.

Kantor T., Pisma, t. 1: Metamorfozy. Teksty o latach 1934–1974, wybór i oprac. K. Pleśniarowicz, Wrocław 2005.

Kantor T., Pisma, t. 3: Dalej już nic… Teksty z lat 1985–1990, wybór i oprac. K. Pleśniarowicz, Wrocław 2005.

Kleiner J., Wstęp, [w:] J. Słowacki, Balladyna, wyd. 4 przejrzane, oprac. J. Kleiner, Kraków 1948, BN I 51.

Ławski J., Teatr śmierci w „Balladynie”. Opanowanie i ekspresja ironii, [w:] Ironia i mistyka. Doświadczenia graniczne wyobraźni poetyckiej Juliusza Słowackiego, Białystok 2005, s. 350–394.

Makowski S., „Balladyna” Juliusza Słowackiego, Warszawa 1981.

Markiewicz H., Metamorfozy „Balladyny”, „Pamiętnik Literacki” 1989, z. 2, s. 47–86.

Miklaszewski K., Między śmietnikiem a wiecznością, Warszawa 2007.

Nycz R., Kolaż, [w:] Słownik literatury polskiej XX wieku, red. A. Brodzka, M. Puchalska, M. Semczuk, A. Sobolewska, E. Szary-Matywiecka, Wrocław 1992, s. 460–462.

Pieniążek M., Akt twórczy jako mimesis. „Dziś są moje urodziny” – ostatni spektakl Tadeusza Kantora, Kraków 2005.

Pierścień Balladyny. Gra z teatrem podziemnym Tadeusza Kantora, red. Z. Baran, Kraków 2003.

Pleśniarowicz K., Kantor. Artysta końca wieku, Wrocław 1997.

Porębski M., T. Kantor: świadectwa, rozmowy, komentarze, Warszawa 1997.

Słowacki J., Balladyna, oprac. M. Inglot, wyd. 6, Wrocław 1984, BN I 51

Turowicz J., O nowoczesności w sztuce, [w:] Chrześcijanin w dzisiejszym świecie, Kraków 1963, s. 229–244.

Weintraub W., „Balladyna”, czyli zabawa w Szekspira, [w:] Od Reja do Boya, Warszawa 1977, s. 203–258.