Kulturowy rozwój Łodzi w okresie międzywojennym

Elżbieta Pleszkun-Olejniczakowa

doi:10.18778/1505-9057.29.02

Autor

Elżbieta Pleszkun-Olejniczakowa Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.29.02

Słowa kluczowe:

interwar period, culture, literature, Lodz, press, radio, education

Abstrakt

This article is devoted in part to forgotten figures and culture-forming institutions from the interwar period in Lodz, focusing mainly on the Commission for General Education and its Executive Department (Komisja Powszechnego Nauczania i jej Wydział Wykonawczy), under the direction of S. Kopciński, and the intensive work of the Lodz municipal government to eliminate illiteracy and optimize the functioning of primary and secondary schools. Also described are the partially successful efforts in Lodz to open a college, the city’s unique system of libraries, and achievements in the publishing of daily newspapers and literary socio-literary magazines. Furthermore, the article discusses poets, outstanding teachers, and educational and cultural activists from Lodz, many of whom cooperated with Lodz Radio station, which began broadcasting in 1930.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Ajnenkiel E., Dr Stefan Kopciński – realizator powszechnego nauczania w Łodzi, „Dziennik miasta Łodzi” 1938, nr 4, s. 382–383.

Augustyniakowa I., Biblioteki miejskie i szkolne, „Polska Oświata Pozaszkolna” 1927, nr 4, s. 219–222.

Baranowski K., Oddział Wolnej Wszechnicy Polskiej w Łodzi 1928–1939, PWN, Warszawa–Łódź 1977.

Bossakówna Z., Szkoła powszechna i średnia, [w:] Z aktualnych zagadnień szkolnictwa średniego, Konferencja Dyrektorów Szkół Średnich, Łódź 1925.

Burszta W.J., Świat jako więzienie kultury. Pomyślenia, PIW, Warszawa 2008.

Czapczyński T., Łódź w świetle niektórych utworów literackich, „Prace Polonistyczne” 1937, s. 303–312.

Czapczyński T., Szkolnictwo średnie ogólnokształcące w okręgu szkolnym łódzkim, Rada Szkolna Okręgowa Łódzka, Łódź 1929.

Dmitruk K., Literatura – społeczeństwo – przestrzeń: przemiany układu kultury literackiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1980.

„Dziennik miasta Łodzi” 1919, nr 2, s. 9–10; nr 3, s. 8–9.

„Dziennik m. Łodzi” 1922, nr 42, s. 18.

„Dziennik miasta Łodzi” 1923, nr 52, s. 1.

„Dziennik miasta Łodzi” 1938, nr 4, s. 379–390.

„Dziennik Zarządu m. Łodzi, Numer Sprawozdawczy poświęcony Działalności Zarządu Miejskiego”, 1925, IV.

„Dziennik Zarządu m. Łodzi 1926, Numer Specjalny” 1925.

Escarpit R., Literatura a społeczeństwo, [w:] W kręgu socjologii literatury: antologia tekstów zagranicznych, t. 1 Stanowiska, wstęp, wybór i oprac. A. Mencwel, PIW, Warszawa 1977.

F.K., Czym jest szkoła daltońska, „Przegląd Pedagogiczny” 1928, nr 24, s. 592–594.

Informator m. Łodzi z kalendarzem na rok 1919, Magistrat, Łódź 1919.

Jakubowski J.Z., Regionalizm w nauczaniu języka ojczystego, „Prace Polonistyczne” 1937, s. 279–302.

Kaszubina W., Bibliografia prasy łódzkiej 1863–1944, PWN, Warszawa 1967.

Księga pamiątkowa dziesięciolecia samorządu m Łodzi 1919–1929, Magistrat Łódzki, Łódź 1930.

Lalewicz J., Socjologia komunikacji literackiej: problemy rozpowszechniania i odbioru literatury, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1985.

Lorentz Z., Szkice dziejów Łodzi, [w:] Informator m. Łodzi z kalendarzem, wydany nakładem Magistratu M. Łodzi opracowany przez Wydział Statystyczny, Łódź 1922, s. 41–42.

Malanowicz H., Łódzkie czasopisma literackie i z literaturą związane w okresie dwudziestolecia 1918–1939, „Prace Polonistyczne” 1960 i 1961.

Missalowa G., Zygmunt Lorentz – Prezes Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego, „Rocznik Łódzki” 1964, t. 9, s. 7–15.

Pachucka R., Język polski w organizacji daltońskiej, „Przegląd Humanistyczny” 1930, z. 3, s. 272–280.

Paczkowski A., Prasa polska w latach 1918–1939, PWN, Warszawa 1980.

Petrykowski R., Szkoła eksperymentalna w Łodzi 1923–1929, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1965.

Petrykowski R., Szkoła pracy, „Szkoła i Nauczyciel” 1924, nr 1, s. 3–81.

Piechal M., O tak zwanych środowiskach literackich, „Kultura Łodzi” 1938, nr 1, s. 16–18.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Czasopisma kulturalne w Łodzi. Dwudziestolecie międzywojenne, „Tygiel Kultury” 1996, nr 4, s. 75–78.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Instytucje literackie w Łodzi międzywojennej i ich rola kulturotwórcza, Biblioteka, Łódź 1996.

Pleszkun-Olejniczakowa E., „Muzy rzadko się do radia przyznają”. Szkice o słuchowiskach i reportażach radiowych, Primum Verbum, Łódź 2012.

Pleszkun-Olejniczakowa E., O funkcjonowaniu tekstu literackiego w radiu (na przykładzie Polskiego Radia lat 1925–1939), [w:] Tekst w mediach, red. K. Michalewski, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2002, s. 426–431.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Radio Łodzi nie zaszkodzi, „Tygiel Kultury” 1996, nr 3, s. 75–80.

Pleszkun-Olejniczakowa E., „Radio to dla nas wyprowadzenie z ciemności”. Łódzka Rozgłośnia Radiowa w latach 1930–1939, „Kronika Miasta Łodzi” 2003, nr 1, s. 71–78.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Środowisko literackie w Łodzi w dwudziestoleciu międzywojennym, „Miscellanea Łódzkie” 1995, nr 2 (14), s. 5–25.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Wokół Nagród Literackich w Łodzi w okresie międzywojennym, „Osnowa” 1981, nr 1, s. 94–108.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Wyższa Szkoła Nauk Społecznych i Ekonomicznych (1925–1928), „Rocznik Łódzki” 1978, s. 227–249.

Reicher-Thonowa G., Gazetka szkolna jako ważny czynnik dydaktyczny i wychowawczy, „Prace Polonistyczne” 1937, s. 366–379.

Skwarczyńska S., Momenty hagiograficzne związane z regionem łódzkim na lekcjach polskiego, „Prace Polonistyczne” 1937, s. 320–331.

Stolarzewicz L., Koło Polonistów w Łodzi, [w:] tenże, Życie kulturalne Łodzi: materiały, Łódź 1937, s. 5–7.

Stolarzewicz L., Literatura Łodzi w ciągu jej istnienia: szkic literacki i antologia, S. Seipelt, Łódź 1935.

Strobin M., Szkolnictwo zawodowe w Łodzi w okresie międzywojennym, Łódź 1982; rkps BUŁ.

Trzecieski J., System daltoński w Liceum Krzemienieckim, „Muzeum” 1929, nr 1, s. 21–30.

Wallis A., Warszawa i przestrzenny układ kultury, PWN, Warszawa 1969.

Zalewski J., Realizacja powszechnego nauczania na terenie Łodzi, [w:] W służbie idei. Księga zbiorowa ku uczczeniu 35-lecia pracy Aleksandra Rżewskiego 1902–1937, Komitet uczczenia pracy Aleksego Rżewskiego, Łódź 1938.

Dane archiwalne: APŁ, WOK, nr 15028, k. 1–98.

Pismo Magistratu z dnia 21 lutego 1921 r. oraz pisma Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych z 22 grudnia 1921 r.; 31 marca i 21 kwietnia 1922 r. (APŁ WOiK, nr 14 898).

Rozporządzenie Ministerstwa W.R.iO.P. z 1924 r.

Rozporządzenie Ministra W.R.iO. P. z grudnia 1937 r.

Pismo Jana Augustyniaka, Głównego Miejskiego Bibliotekarza z dnia 13 stycznia 1930 r. do Oddziału Kultury i Oświaty Pozaszkolnej Magistratu m. Łodzi (APŁ WOK, nr 15319, k. 52).