Dyslokacja postzależnościowa My zdes’ emigranty Manueli Gretkowskiej i Una primavera per a Domenico Guarini Carme Riery
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.65.08Słowa kluczowe:
literatura porównawcza, literatura katalońska, frankizm, studia post-zależnościowe, Manuela Gretkowska, Carme RieraAbstrakt
Wychodząc od studiów postkolonialnych oraz od studiów nad postzależnością, autorka tekstu proponuje kategorię dyslokacji postzależnościowej, którą definiuje jako strategię narracyjną, polegającą na ulokowaniu postaci na styku dwóch przestrzeni, z których jedna nosi ślady historii lokalnej, naznaczonej sytuacją zdominowania, druga zaś jest przestrzenią odblokowanej historii. W części analitycznej autorka identyfikuje obecność dyslokacji postzależnościowej w dwóch tekstach: My zdes’ emigranty (1991) Manueli Gretkowskiej oraz Una primavera per a Domenico Guarini (1980) katalońskiej autorki Carme Riery. Bohaterki tych tekstów zwracają się ku kulturze europejskiej, noszącej cechy uniwersalnego rezerwuaru wiedzy i epistemologicznego fundamentu, w poszukiwaniu zasobów, które nadadzą sens ich tożsamościowej metamorfozie. Dyslokacja postzależnościowa pozwala zarazem uchwycić specyficzne pozycjonowanie się podmiotu wobec historii lokalnej.
Pobrania
Bibliografia
Amorós Andrés, Nueva palabra de mujer, „ABC” 13.02.1982, s. III.
Ashcroft Bill, Griffiths Gareth, Tiffin Helen, Empire writes back. Theory and Practice in Post-Colonial Literatures, Routledge, London–New York 1989. https://doi.org/10.4324/9780203402627 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203402627
Bartrina Francesca, El viaje y la construcción de la subjetividad: Una primavera per a Domenico Guarini y Joc de miralls, [w:] El espejo y la máscara. Veinticinco años de ficción narrativa en la obra de Carme Riera, red. Luisa Cotoner, Destino, Barcelona 2000, s. 97–107.
Costa Joaquín, Quiénes deben gobernar después de la catástrofe, [w:] Antología de la Literatura Española del siglo XX, red. Arturo Ramoneda, SGEL, Madrid 1996, s. 79–80.
Czapliński Przemysław, Efekt bierności. Literatura w czasie normalnym, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2004.
Czapliński Przemysław, Języki niezależności. Jak jest artykułowana w literaturze niepodległość odzyskana przez Polskę w roku 1989?, [w:] Kultura po przejściach, osoby z przeszłością. Polski dyskurs postzależnościowy – konteksty i perspektywy badawcze, red. Ryszard Nycz, Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, t. I, Universitas, Kraków 2011, s. 39–63.
Czapliński Przemysław, Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009.
Fiut Aleksander, Być (albo nie być) środkowoeuropejczykiem, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999.
Fukuyama Francis, Koniec historii, przekł. Tomasz Bieroń, Marek Wichrowski, Wydawnictwo Zysk i Spółka, Poznań 1996.
Glosowitz Monika, Zwrot afektywny, „Opcje” 2013, nr 2, s. 24–27.
Gosk Hanna, Wprowadzenie, [w:] Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. Hanna Gosk, Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, t. II, Universitas, Kraków 2012, s. 7–11.
Gugelberger George M., Postcolonial Studies, [w:] Contemporary Literary & Cultural Theory, red. Michael Groden, Martin Kreiswirth, Imre Szeman, The Johns Hopkins University Press, Baltimore 2012, s. 381–386.
Gretkowska Manuela, My zdes’ emigranty, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2003.
Kola Adam F., Między komparatystyką literacką a literaturą światową, „Teksty Drugie” 2014, nr 4, s. 41–63.
Kołodziejczyk Dorota, Meta-fory, trans-lacje, hybrydy – tropy migracji w literaturze postkolonialnej, [w:] Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. Hanna Gosk, Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, t. II, Universitas, Kraków 2012, s. 15–40.
Kozicka Dorota, My zdes’ emigranty? Polski pisarz w „podróży służbowej”, [w:] Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. Hanna Gosk, Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, t. II, Universitas, Kraków 2012, s. 89–106.
Kundera Milan, Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej, [w:] Milan Kundera, Adam Zagajewski, János Kis, François Bondy, Georges Nivat, Leszek Szaruga, Zachód porwany. Eseje i polemiki, Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław 1984, s. 3–20.
Pereda Rosa María, Carmen Riera: „Yo me sé la receta para un ‘best-seller’ de mujeres”, https://elpais.com/diario/1982/02/03/cultura/381538806_850215.html [dostęp: 6.06.2022].
Preston Paul, El holocausto español. Odio y extermino en la Guerra civil y después, Random House, Barcelona 2011.
Preston Paul, Franco. Caudillo de España, Debols!llo, Barcelona 2011.
Richards Michael, Un tiempo de silencio: la guerra civil y la cultura de la represión en la España de Franco, 1936–1945, Barcelona 1999.
Riera Carme, Una primavera per a Domenico Guarini, Edicions 63, Barcelona 2014 (wydanie elektroniczne).
Riera Carmen, Una primavera para Domenico Guarini, przekł. Luisa Cotoner, Montesinos Editor, Barcelona 1981.
Said Edward, Kultura i imperializm, przekł. Monika Wyrwas-Wiśniewska, Wydawnictwo vUniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1993.
Santos Juliá, Anomalía, dolor y fracaso de España, Gabinete del Rector de la Universidad de Castilla-la Mancha, Ciudad Real 1997.
Siemion Piotr, Niskie Łąki, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2000.
Tötösy de Zepetnek Steven, Comparative Cultural Studies and the Study of Central European Culture, [w:] Comparative Central European Culture, red. Steven Tötösy de Zepetnek, Purdue University Press, West Lafayette 2002, s. 1–32. https://doi.org/10.2307/j.ctt6wq7hx.4 DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt6wq7hx.4
Vilarós Teresa M., El mono del desencanto. Una crítica cultural de la Transición Española (1973–1993), Siglo XXI de España Editores, Madrid 2008 (wydanie elektroniczne).
Weretiuk Oksana, Wchodzimy, wracamy czy wyrzekamy się Zachodu (Milan Kundera, Manuela Gretkowska, Wolodymyr Dibrowa), „Akcent” 2003, nr 4(94), s. 69–78.
Zaworska Helena, Manuela w krainie czarów, „Gazeta Wyborcza” 1991, nr 227, s. 15.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
