Prawdziwy żywot Stanisława Niegoszewskiego, improwizatora, pisarza i sekretarza królewskiego (1563–1601)

Abstrakt

Artykuł zawiera nowe ustalenia dotyczące pisarza i improwizatora Stanisława Niegoszewskiego i jego rodziny. Wbrew dotychczasowym poglądom nie pochodził on z rodziny szlacheckiej herbu Jastrzębiec, ale z krakowskiej rodziny mieszczańskiej Krupka, której szlachectwo potwierdził w 1515 r. król Polski Zygmunt I. Nazwisko Niegoszowski przybrał ojciec pisarza, także Stanisław, od nazwy miejscowości Niegoszowice, której przez pewien czas był właścicielem. Po śmierci ojca (przed 3 VIII 1573) wychowaniem przyszłego improwizatora, który urodził się zapewne w 1563 r., zajmowała się jego matka Małgorzata. Przyszły improwizator rozpoczął studia w Krakowie (w semestrze letnim 1579 r.) i kontynuował naukę w Padwie (1582–1584). Ponownie wyruszył do Italii w połowie 1585 r. i przebywał tam do lata 1588 r., odwiedzając najważniejsze ośrodki kulturalne i nawiązując liczne znajomości. Wydał w tym czasie kilka panegiryków. Po powrocie do kraju został sekretarzem królewskim (od kwietnia 1589 r.) i jako taki występuje do końca lipca 1595 r. Ostatni raz odwiedził Włochy pod koniec 1593 r. i powrócił do kraju pod koniec czerwca 1594 r. W następnych latach występuje jeszcze jako autor kilku utworów, ale jego aktywność wyraźnie się zmniejszyła. Zmarł w 1601 r. (zapewne na początku maja). Przedstawione losy Stanisława Niegoszewskiego nie pozwalają na dzielenie tej postaci na dwie różne osoby. Nie ma też podstaw do uznania go za autora anonimowych diariuszy podróży z 1595 r.