Pociąg mostowy nr 102. O problemie przymusowego wykorzystania zasobów pracy w ZSRR w latach 1941–1947 (na przykładzie inwestycji w Pawłodarze)

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.05

Słowa kluczowe:

II wojna światowa, Armia Pracy, kolumna robocza, budowa, most, represje

Abstrakt

Artykuł dotyczy budowy jednego z kluczowych obiektów obwodu pawłodarskiego – mostu przez rzekę Irtysz, który zapewnił transport węgla ze złoża Ekibastuz i kompleksowe zagospodarowanie najbogatszych złóż metali nieżelaznych, rzadkich i innych w kombinacie „Majkainzołoto”. Traktuje także o wykorzystaniu w jej trakcie przymusowo zmobilizowanych zasobów pracy. Mobilizacja siły roboczej zapewniła przemysłowi dodatkową pomoc, a w warunkach wojennych umożliwiła krajowi rozwiązanie problemu niedoborów kadrowych w najtrudniejszych i najbardziej szkodliwych gałęziach przemysłu: w górnictwie, petrochemii, przy budowie linii kolejowych itp. Dla wcielonych do Armii Pracy okazało się to naruszeniem norm człowieczeństwa i praw obywatelskich, gdyż zostali pozbawieni prawa do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania i zawodu. W artykule opisano warunki pracy, reżim osiedlenia, sytuację bytową i zaopatrzenie w żywność pracowników (trudarmiejców), ich wkład w budowę najważniejszego obiektu przemysłowego republiki kazachskiej.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogramy autorów

Manara Ch. Kalybekova - Instytut Historii i Etnologii im. Ch.Ch. Walichanowa w Ałmaty

Dr Manara Ch. Kalybekova – kandydatka nauk historycznych, kierowniczka Zakładu Historii Powszechnej i Kontaktów Zagranicznych Instytutu Historii i Etnologii im. Ch.Ch. Walichanowa w Ałmaty (Kazachstan).

Zainteresowania naukowe: historia deportacji grup etnicznych do Kazachstanu w latach trzydziestych–pięćdziesiątych XX w., przebieg repatriacji Polaków do ich historycznej ojczyzny, dzieje rehabilitacji represjonowanych narodów w Kazachstanie.

Nadezhda A. Kubik - Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego, Kazachstan

Mgr Nadezhda A. Kubik – zastępczyni naczelnika Państwowego Archiwum Obwodu Pawłodarskiego (Kazachstan).

Zainteresowania naukowe: kształtowanie się wieloetnicznej społeczności Kazachstanu, deportacje ludności do Kazachstanu, w tym polskiej, historia stosunków radziecko-polskich.

Bibliografia

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 3-p, opis’ 1, dieło: 281, 498, 501, 504, 696, 793
Google Scholar

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 231, opis’ 1, dieło: 1, 2, 3, 6, 11, 12, 41
Google Scholar

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 231, opis’ 2-ł, dieło: 2, 3, 24, 35, 36, 49
Google Scholar

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 646, opis’ 1, dieło: 180, 210
Google Scholar

Iz istorii dieportacyj. Kazachstan. 1939–1945 gg. Sbornik dokumientow, t. III, Sost. Ż.T. Bajkasz, Je.M. Gribanowa, M.T. Żyłgiełdinow, Je.W. Czilikowa (otw.), Ałmaty 2019.
Google Scholar

Kiryłłow W.M., Istorija riepriessij w Niżnietagilskom riegionie Urała, 1920-ie – naczało 50-ch gg., Niżnij Tagił 1996.
Google Scholar

Czepow A., Wielikaja czest’, „Bolszewistskij put’”, 26 VI 1949, s. 2.
Google Scholar

Lefler P.W., Zapiski trudarmiejca, „Gesellschaft”, 11 I 2022, s. 7.
Google Scholar

Pominow Ju., Most w buduszczeje, „Zwiezda Priirtyszja”, 12 I 1995, № 4, s. 2.
Google Scholar

Wietłow S., Most na Irtysze, „Bolszewistskij put’”, 12 IV 1949, s. 2.
Google Scholar

okładka

Pobrania

Opublikowane

2025-12-31

Jak cytować

Kalybekova, M. C., & Kubik, N. A. (2025). Pociąg mostowy nr 102. O problemie przymusowego wykorzystania zasobów pracy w ZSRR w latach 1941–1947 (na przykładzie inwestycji w Pawłodarze). Przegląd Nauk Historycznych, 24(2), 139–158. https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.05

Numer

Tom 24 Nr 2 (2025)

Dział

ARTYKUŁY, STUDIA I ROZPRAWY / ARTICLES, STUDIES AND DISSERTATIONS

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC