Pociąg mostowy nr 102. O problemie przymusowego wykorzystania zasobów pracy w ZSRR w latach 1941–1947 (na przykładzie inwestycji w Pawłodarze)

Manara Ch. Kalybekova; Nadezhda A. Kubik

doi:10.18778/1644-857X.24.02.05

Autor

Manara Ch. Kalybekova Instytut Historii i Etnologii im. Ch.Ch. Walichanowa w Ałmaty https://orcid.org/0000-0001-5194-6136
Nadezhda A. Kubik Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego, Kazachstan https://orcid.org/0000-0002-6950-128X

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.05

Słowa kluczowe:

II wojna światowa, Armia Pracy, kolumna robocza, budowa, most, represje

Abstrakt

Artykuł dotyczy budowy jednego z kluczowych obiektów obwodu pawłodarskiego – mostu przez rzekę Irtysz, który zapewnił transport węgla ze złoża Ekibastuz i kompleksowe zagospodarowanie najbogatszych złóż metali nieżelaznych, rzadkich i innych w kombinacie „Majkainzołoto”. Traktuje także o wykorzystaniu w jej trakcie przymusowo zmobilizowanych zasobów pracy. Mobilizacja siły roboczej zapewniła przemysłowi dodatkową pomoc, a w warunkach wojennych umożliwiła krajowi rozwiązanie problemu niedoborów kadrowych w najtrudniejszych i najbardziej szkodliwych gałęziach przemysłu: w górnictwie, petrochemii, przy budowie linii kolejowych itp. Dla wcielonych do Armii Pracy okazało się to naruszeniem norm człowieczeństwa i praw obywatelskich, gdyż zostali pozbawieni prawa do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania i zawodu. W artykule opisano warunki pracy, reżim osiedlenia, sytuację bytową i zaopatrzenie w żywność pracowników (trudarmiejców), ich wkład w budowę najważniejszego obiektu przemysłowego republiki kazachskiej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

Manara Ch. Kalybekova - Instytut Historii i Etnologii im. Ch.Ch. Walichanowa w Ałmaty

Dr Manara Ch. Kalybekova – kandydatka nauk historycznych, kierowniczka Zakładu Historii Powszechnej i Kontaktów Zagranicznych Instytutu Historii i Etnologii im. Ch.Ch. Walichanowa w Ałmaty (Kazachstan).

Zainteresowania naukowe: historia deportacji grup etnicznych do Kazachstanu w latach trzydziestych–pięćdziesiątych XX w., przebieg repatriacji Polaków do ich historycznej ojczyzny, dzieje rehabilitacji represjonowanych narodów w Kazachstanie.
Nadezhda A. Kubik - Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego, Kazachstan

Mgr Nadezhda A. Kubik – zastępczyni naczelnika Państwowego Archiwum Obwodu Pawłodarskiego (Kazachstan).

Zainteresowania naukowe: kształtowanie się wieloetnicznej społeczności Kazachstanu, deportacje ludności do Kazachstanu, w tym polskiej, historia stosunków radziecko-polskich.

Bibliografia

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 3-p, opis’ 1, dieło: 281, 498, 501, 504, 696, 793

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 231, opis’ 1, dieło: 1, 2, 3, 6, 11, 12, 41

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 231, opis’ 2-ł, dieło: 2, 3, 24, 35, 36, 49

Państwowe Archiwum Obwodu Pawłodarskiego [PAOP], fond 646, opis’ 1, dieło: 180, 210

Iz istorii dieportacyj. Kazachstan. 1939–1945 gg. Sbornik dokumientow, t. III, Sost. Ż.T. Bajkasz, Je.M. Gribanowa, M.T. Żyłgiełdinow, Je.W. Czilikowa (otw.), Ałmaty 2019.

Kiryłłow W.M., Istorija riepriessij w Niżnietagilskom riegionie Urała, 1920-ie – naczało 50-ch gg., Niżnij Tagił 1996.

Czepow A., Wielikaja czest’, „Bolszewistskij put’”, 26 VI 1949, s. 2.

Lefler P.W., Zapiski trudarmiejca, „Gesellschaft”, 11 I 2022, s. 7.

Pominow Ju., Most w buduszczeje, „Zwiezda Priirtyszja”, 12 I 1995, № 4, s. 2.

Wietłow S., Most na Irtysze, „Bolszewistskij put’”, 12 IV 1949, s. 2.