Emancypacja, feminizm, sufrażyzm w słownikach języka polskiego

Kornelia Jankowska

doi:10.18778/0208-6077.55.13

Autor

Kornelia Jankowska Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6077.55.13

Słowa kluczowe:

nazwy ruchów społecznych kobiet, emancypacja, feminizm, sufrażyzm, słowniki języka polskiego

Abstrakt

Przedmiotem niniejszego artykułu są nazwy ruchów społecznych mających na celu zabieganie o równouprawnienie kobiet, takich jak emancypacja, feminizm i sufrażyzm. Przybliżone zostały w nim losy tych wyrazów oraz ich derywatów w polszczyźnie na przestrzeni lat. Wykorzystano słowniki języka polskiego, począwszy od dziewiętnastowiecznych, poprzez dwudziestowieczne, aż do współczesnych. Oglądowi poddano przede wszystkim zawarte w nich definicje, ale także kwalifikatory oraz przykłady użycia. Ustalono chronologię badanych pojęć oraz ewolucję znaczenia na przestrzeni lat. Zwrócono także uwagę na liczbę derywatów – na ich przybywanie i zanikanie. Na końcu oceniono przydatność słowników w badaniu losów wyrazów w polszczyźnie, stwierdzając, że możliwe jest wydobycie z nich wielu interesujących informacji. Uzyskanie bardziej szczegółowej wiedzy na temat użycia danego wyrazu wymaga jednak ekscerpcji tekstowej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

ISJP – Bańko M. (red.), 2000, Inny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

PSWP – Zgółkowa H. (red.), 1994–2005, Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, t. 1–50, Poznań: Wydawnictwo „Kurpisz”.

SIJP – Arct M., 1916, Słownik ilustrowany języka polskiego, Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.

SJPDor – Doroszewski W. (red.), 1958–1969, Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa: PWN.

SJPSz – Szymczak M. (red.), 1978–1981, Słownik języka polskiego, t. 1–3, Warszawa: PWN.

SW – Karłowicz J., Kryński A., Niedźwiecki W. (red.), 1900–1927, Słownik języka polskiego (tzw. Słownik warszawski), t. 1–8, Warszawa: nakładem prenumeratorów i Kasy im. Mianowskiego.

SWil – Zdanowicz A. (red.), 1861, Słownik języka polskiego (tzw. Słownik wileński), Wilno: M. Orgelbrand.

SWO – Arct M., 1928, Słownik wyrazów obcych, Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.

SWOPWN – Sobol E. (red.), 2002, Słownik wyrazów obcych, Warszawa: PWN.

USJP – Dubisz S. (red.), 2003, Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–4, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

WSJP – Żmigrodzki P. (red.), 2018, Wielki słownik języka polskiego, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON, https://wsjp.pl (dostęp: 02.02.2020–01.03.2020).

Arct M. (red.), 1916, Słownik ilustrowany języka polskiego, Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.

Arct M. (red.), 1928, Słownik wyrazów obcych, Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.

Bańko M. (red.), 2000, Inny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Doroszewski W. (red.), 1958–1969, Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa: PWN.

Dubisz S. (red.), 2003, Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–4, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Karłowicz J., Kryński A., Niedźwiecki W. (red.), 1900–1927, Słownik języka polskiego (tzw. Słownik warszawski), t. 1–8, Warszawa: nakładem prenumeratorów i Kasy im. Mianowskiego.

Małocha-Krupa A., 2009, Wgląd w semantykę i pragmatykę pojęcia feminizm, w: T. Piekot in. (red.), I deologie w słowach i obrazach, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 293–300.

Małocha-Krupa A., 2018, Feminatywum w uwikłaniach językowo-kulturowych, Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.

Scheller-Boltz D., 2017, Ideologia płci w jednojęzycznych słownikach języka polskiego, „Postscriptum Polonistyczne”, nr 1, s. 163–177.

Sobol E. (red.), 2002, Słownik wyrazów obcych, Warszawa: PWN.

Szymczak M. (red.), 1978–1981, Słownik języka polskiego, t. 1–3, Warszawa: PWN.

Zdanowicz A. (red.), 1861, Słownik języka polskiego (tzw. Słownik wileński), Wilno: M. Orgelbrand.

Zgółkowa H. (red.), 1994–2005, Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, t. 1–50, Poznań: Wydawnictwo „Kurpisz”.

Żmigrodzki P. (red.), 2018, Wielki słownik języka polskiego, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON, https://wsjp.pl (dostęp: 02.02.2020–01.03.2020).