Ridicule as an evaluative speech act (based on the example of contemporary Polish parliamentary discourse)
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.27Keywords:
speech act, evaluative speech act, ridiculing, Polish parliamentary discourse, Polish political discourse, laughterAbstract
In the article, I attempt to describe ridicule: an evaluative speech act in which humor is a carrier of negative evaluation. The first aim of the paper is to characterize a model of ridicule through the prism of its illocutionary and perlocutionary goals, typical participants, typical construction of locution, basic felicitous and efficiency conditions, as well as communicative functions of comic malice that constitutes ridicule. The second aim of the paper is to test how the abstract model of ridicule operates in dynamic interactions determined by the specificity of contemporary Polish parliamentary discourse (covering 2019–2023). The analysis of the model ridicule is based on the speech act theory proposed by Austin (1962), developed and modified by Searle (1975, 1976) and Searle and Vanderveken (1985). The analysis of the aspect of ridiculousness was placed in the context of works on humor such as Hobbes’ (1954), Kant’s (2004), Bergson’s (1977), Dziemidok’s (1967), Minois (2021). The source of parliamentary ridiculing behaviors are stenographic reports from the sessions of the Polish parliament (the lower chamber) of its 9th term.
Downloads
References
Attardo S., 1994, Linguistic Theories of Humor, Berlin: De Gruyter Mouton.
Austin J.L., 1962, How to do Things with Words, Oxford: Oxford University Press.
Austin J.L., 1993, Mówienie i poznawanie, przekł. B. Chwedończuk, Warszawa: PWN.
Bergson H., 1977, Śmiech. Esej o komizmie, przekł. S. Cichowicz, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Chłopicki W., 1995, O humorze poważnie, Kraków: Polska Akademia Nauk.
Dziemidok B., 1967, O komizmie, Warszawa: Książka i Wiedza.
Gołaszewska M., 1987, Śmieszność i komizm, Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Hobbes T., 1954, Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, przekł. C. Znamierowski, Kraków: PWN.
Hurley M., Dennet D., Adams R., 2020, Filozofia dowcipu. Humor jako siła napędowa umysłu, przekł. R. Śmietana, Kraków: Copernicus Center Press.
Kanał Sejmu RP w serwisie YouTube, https://www.youtube.com/@SejmRP_PL (dostęp: wielokrotnie w 2023 i 2024).
Kant I., 2004, Krytyka władzy sądzenia, przekł. J. Gałecki, Warszawa: PWN.
Karwat M., 2006, O złośliwej dyskredytacji. Manipulowanie wizerunkiem przeciwnika, Warszawa: PWN.
Korpysz T., 2015, Rozwój semantyczny rzeczownika „humor” w polszczyźnie. Przegląd leksykograficzny, „Poznańskie Studia Slawistyczne”, t. 9, s. 287–301, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_14746_pss_2015_9_17 (dostęp: 15.03.2024). https://doi.org/10.14746/pss.2015.9.17 DOI: https://doi.org/10.14746/pss.2015.9.17
Krauz M., 2021, Zniewaga jako akt mowy w świetle danych językowych i przepisów prawnych, „Język. Religia. Tożsamość”, t. 23, s. 53–70, https://jezyk.religia.tozsamosc.ajp.edu.pl/resources/html/article/details?id=217821 (dostęp: 15.08.2023). https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.0291 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.0291
Langton R., 2018, Blocking as counter-speech, w: D. Fogal, D.W. Harris, M. Moss (red.), New Work on Speech Acts, Oxford: Oxford University Press, s. 144–164. https://doi.org/10.1093/oso/9780198738831.003.0006 DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198738831.003.0006
Lyttle J., 2001, The Effectiveness of humour in persuasion: the case of business ethics training, „The Journal of General Psychology”, nr 128 (2), s. 206–216. https://doi.org/10.1080/00221300109598908 DOI: https://doi.org/10.1080/00221300109598908
Minois G., 2021, Historia śmiechu i drwiny, przekł. W. Klenczon, Warszawa: Aletheia.
Pisarkowa K., 1976, Pragmatyczne spojrzenie na akt mowy, „Polonica”, t. 2, s. 265–279.
Rawski T., 2016, Śmiech a władza. Przegląd społecznych funkcji komizmu, „Studia Politologiczne”, t. 41, s. 240–258, http://www.studiapolitologiczne.pl/Smiech-a-wladza-nPrzeglad-spolecznych-funkcji-komizmu,115716,0,1.html (dostęp: 5.03.2024).
Searle J.R., 1975, Indirect speech acts, w: P. Cole, J. Morgan (red.), Syntax and Semantics 3, New York: New York Academic Press, s. 59–82. https://doi.org/10.1163/9789004368811_004 DOI: https://doi.org/10.1163/9789004368811_004
Searle J.R., 1976, A classification of illocutionary acts, „Language in Society”, nr 5 (1), s. 1–23. https://doi.org/10.1017/S0047404500006837 DOI: https://doi.org/10.1017/S0047404500006837
Searle J.R., 1987, Czynności mowy, przekł. B. Chwedończuk, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
Searle J.R., Vanderveken D., 1985, Foundations of Illocutionary Logic, Cambridge: Cambridge University Press, https://doi.org/10.1007/1-4020-3167-X_5 DOI: https://doi.org/10.1007/1-4020-3167-X_5
Sprawozdania stenograficzne z posiedzeń Sejmu RP IX kadencji, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/stenogramy.xsp (dostęp: wielokrotnie w 2023 i 2024).
Tomczuk-Wasilewska J., 2009, Psychologia humoru, Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
YouTube Sejmu RP, https://www.youtube.com/@SejmRP_PL (dostęp: wielokrotnie w 2023 i 2024).
Żygulski K., 1976, Wspólnota śmiechu. Studium socjologiczne komizmu, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
