O emocjach w polskojęzycznym i niemieckojęzycznym komentarzu sportowym. Analiza porównawcza elementów językowych nazywających emocje i służących ich wyrażaniu

Emilia Pankanin

doi:10.18778/0208-6077.58.2.14

Authors

Emilia Pankanin Uniwersytet Mikołaja Kopernika https://orcid.org/0000-0002-0718-5138

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.14

Keywords:

emotions, sports commentary, metaphor

Abstract

The paper examines linguistic means used to designate and express emotions in Polish and German sports live commentary. The analysis has been based on contextual citations derived from selected real-time live commentary of the Alpine Ski World Cup and the Biathlon World Cup of the season 2023/2024. The analysis has shown that a significant number of examples illustrating similar conceptualizations of emotions in Polish and German stands for their universal character. The main differences between sports commentaries in question may result from the popularity of a sports discipline, emotional involvement of the sports commentator, or standardization of the sports commentary.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bentle G., Brosius H.B., Jarren O. (red.), 2013, Lexikon Kommunikations- und Medienwissenschaft, Wiesbaden: Springer Verlag. https://doi.org/10.1007/978-3-531-93431-0 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-531-93431-0

Biathlon Mixed Staffel — das Re-Live, Das Erste, http://www.sportschau.de/wintersport/biathlon/re-live-biathlon-wm-mixed-staffel-100.html (dostęp: 20.03.2024).

Biathlon-WM Nove Mesto. Einzel Frauen, Highlights, ZDF, http://www.zdf.de/sport/wintersport#videoId=biathlon-wm-nove-mesto-einzel-frauen-zusammenfassung-highlights-100 (dostęp: 20.03.2024).

Crans-Montana, Supergigant kobiet, Eurosport, URL: http://www.player.pl/eurosport,24/crans-montana-supergigant-kobiet,8930998 (dostęp: 20.03.2024).

Das Einzelrennen der Frauen — die komplette Übertragung, Das Erste, http://www.sportschau.de/wintersport/biathlon/wm-frauen-nove-mesto-komplett-100.html (dostęp: 21.03.2024).

Der Biathlon-Sprint der Frauen bei der WM im Re-Live, Das Erste, https://www.ardmediathek.de/video/sportschau-wintersport/der-biathlon-sprint-der-frauen-bei-der-wm-im-re-live/das-erste/Y3JpZDovL3Nwb3J0c2NoYXUuZGUvODk4MmUyZGYtZWVmOC00YzkwLWIxYTEtYzQ5ZDg3YmRhZDhm (dostęp: 21.03.2024).

Dudenredaktion (o.J): „Emotion” auf Duden Online, http://www.duden.de/rechtschreibung/Emotion (dostęp: 10.06.2024).

Dudenredaktion (o.J.): „Gefühl” auf Duden Online, http://www.duden.de/rechtschreibung/Gefuehl (dostęp: 10.06.2024).

DWDS — Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Das Wortauskunftsystem zur deutschen Sprache in Geschichte und Gegenwart, hrsg. v.d. Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, http://www.dwds.de (dostęp: 27.03.2024).

Fiehler R., 2010, Sprachliche Formen der Bennenung und Beschreibung von Erleben und Emotionen im Gespräch, „Studia Germanistica”, t. 6, „Acta Facultatis Philosophicae Universitatis Ostraviensis Studia Germanistica”, s. 19–30.

Grochala B., 2012a, Dwugłos dziennikarsko-ekspercki — wpływ czynników pragmatycznych na sposób konstruowania komentarza sportowego/relacji sportowej na żywo, „Język a Kultura”, t. 23: Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej, s. 199–209.

Grochala B., 2012b, Komentarz (sportowy), relacja (sportowa), sprawozdanie (sportowe) — przegląd stanowisk, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, t. 17, s. 95–105. https://doi.org/10.18778/1505-9057.17.09 DOI: https://doi.org/10.18778/1505-9057.17.09

Grochala B., 2019, Język sportu a wyrażanie emocji — nowa (?) perspektywa oglądu, „Prace Językoznawcze”, t. 21(9), s. 19–29. https://doi.org/10.31648/pj.4686 DOI: https://doi.org/10.31648/pj.4686

Ekman P., 1999, Basic Emotions, w: T. Dalgleish, T. Power (red.), The Handbook of Cognition and Emotion, Sussex: John Wiley & Sons, Ltd, s. 45–60. https://doi.org/10.1002/0470013494.ch3 DOI: https://doi.org/10.1002/0470013494.ch3

Harkins J., Wierzbicka A. (red.), 2001, Emotions in Crosslinguistic Perspective, Berlin–New York: Mouton de Gruyter. https://doi.org/10.1515/9783110880168 DOI: https://doi.org/10.1515/9783110880168

Kvitfjell, 2. Supergigant kobiet, Eurosport, http://www.player.pl/eurosport,24/kvitfjell-2-supergigant-kobiet,8981315 (dostęp: 20.03.2024).

Lewandowska-Tomaszczyk B., Wilson P. A., 2013, English „fear” and Polish „strach” in contrast: The GRID paradigm and the Cognitive Corpus Linguistic methodology, w: J.J.R. Fontaine, K.R. Sherer, C. Soriano (red.), Components of Emotional Meaning: A sourcebook, New York: Oxford University Press, s. 425–436. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199592746.003.0030

Łątka E., 2012, Czy mówienie o emocjach w języku obcym jest możliwe? O potrzebie rekonstruowania skryptów kulturowych wyrażania emocji dla glottodydaktyki polszczyzny, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 19, s. 35–43.

Mückel W., 2019, Metaphorik im Kommunikationsbereich der Sprachfachlichkeit, „Fachsprache 41 (S1)”, s. 87–100. https://doi.org/10.24989/fs.v41iS1.1768 DOI: https://doi.org/10.24989/fs.v41iS1.1768

Ostrowski A., 2021, Telewizyjne imperium sportowe. Prawdy i fikcje, Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT.

Plutchik R., 1980, Emotion: A Psychoevolutionary Synthesis, New York: Harper and Row.

Rejter A., 2010, Język a emocje w ujęciu glottodydaktycznym, w: A. Achtelik, M. Kita, J. Tambor (red.), Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, t. 2, Katowice: Gnome, s. 75–83.

Saalbach. Slalom Kobiet, Eurosport, http://www.player.pl/eurosport,24/saalbach--slalom-kobiet-2-przejazd,8961658 (dostęp: 21.03.2024).

Schwarz-Friesel M., 2008, Sprache, Kognition und Emotion: Neue Wege in der Kognitionswissenschaft, w: H. Kämper, L.M. Eichinger (red.) Sprache — Kognition — Kultur. Sprache zwischen mentaler Struktur und kultureller Prägung. Institut für Deutsche Sprache Jahrbuch 2007, Berlin–New York: Walter de Gruyter, s. 277–301. https://doi.org/10.1515/9783110970555-014 DOI: https://doi.org/10.1515/9783110970555-014

Schwarz-Friesel M., 2013, Sprache und Emotion, Tübingen–Basel: A. Francke Verlag. https://doi.org/10.36198/9783838540399. DOI: https://doi.org/10.36198/9783838540399

Slalom kobiet, 2. przejazd, Eurosport, http://www.player.pl/eurosport,24/soldeu-slalom-kobiet-2-przejazd,8667687 (dostęp: 20.03.2024).

Słownik języka niemieckiego PONS, http://www.pl.pons.com/t%C5%82umaczenie (dostęp: 26.06.2024).

Statista Consumer Insights, 2014, Welche Sportarten faszinieren die Deutschen?, http://www.de.statista.com/infografik/30076/befragung-zum-interesse-an-verschiedenen-sportarten/ (dostęp: 18.09.2024).

Szkudlarek-Śmiechowicz E., 2006, Wyrażanie emocji w telewizyjnych komentarzach sportowych, w: K. Michalewski (red.), Wyrażanie emocji, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 353–365.

Szczepaniak J., 2015, Sprachspiel Emotion: zum medialen und semiotischen Status von Emotionen, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Szczepaniak J., 2017, EMOCJE jako zmaterializowane UCZUCIA. Próba lingwistycznej eksplikacji MIŁOŚCI w tekstach pisanych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, t. 73, s. 259–270.

Szczepaniak J., 2021, Emotionen als diskursive Phänomene, „Stylistyka”, t. 30, s. 11–24. https://doi.org/10.25167/Stylistyka30.2021.1 DOI: https://doi.org/10.25167/Stylistyka30.2021.1

Taborek J., 2012, Language of sports. Some remarks on the language of football, w: H. Lankiewicz, E. Wąsikiewicz-Firlej (red.), Informed teaching — premises of modern foreign language pedagogy, Piła: Wydawnictwo PWSZ, s. 239–255.

Tworek A., 2000, Język sportu — próba definicji (analiza języka polskiego i niemieckiego), w: G. Szpila (red.), Język a komunikacja, t.: Język trzeciego tysiąclecia, Kraków: Tertium, s. 331–340.

Wierzbicka, A., 1999, Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511521256 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511521256

Żmigrodzki P. (red.), Wielki słownik języka polskiego, https://wsjp.pl/ (dostęp: 27.03.2024).