Konotacje wartościujące w odapelatywnych nazwach górnośląskich lokali gastronomicznych

Izabela Łuc

doi:10.18778/0208-6077.58.2.09

Authors

Izabela Łuc Uniwersytet Śląski https://orcid.org/0000-0002-0899-5802

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.09

Keywords:

appelatives, Upper Silesia, naming motivation, names of gastronomic establishments, valuation

Abstract

The article addresses the methods of creating the names of Upper Silesian gastronomic stablishments exemplified by 241 names motivated by appellatives, assigned to categorie’s evaluative exponents. The article is aimed at: 1) revealing the axiological perception of reality in the creation of names of Upper Silesian gastronomic establishments, which, containing evaluative exponents in their bases, evoke particular associations in the addressees, and 2) capturing the distinctive (in terms of structure/meaning) names of the discussed type and determining their communication functions. In order to isolate (sub)regional tendencies in the creation of evaluative names of catering establishments, an attempt was made to compare them with the names of the same category existing in other geographical areas. The selection of the research concept was based on the assumption that proper names motivated by appellatives can be considered as evaluative linguistic signs, and the evaluative properties contained in their bases reveal the thought patterns and evaluation models specific to a particular micro-community of the region. The analysis of marketing chrematonyms motivated by evaluative appellative vocabulary was made with reference to axiological semantics and the method of semantic fields. The regional and commercial determinants accompanying the acts of their creation were also taken into account.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Apresjan J.D., 2000, Semantyka leksykalna. Synonimiczne środki językowe, przeł. Z. Kozłowska, A. Markowski, Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Awdiejew A., 2004, Systemowe środki perswazji, w: P. Krzyżanowski, P. Nowak (red.), Manipulacja w języku, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 71–80.

Bogdanowicz E., 2010, Konotacje wartościujące nazw własnych, w: R. Łobodzińska (red.), Nazwy własne a społeczeństwo, t. 1: Zagadnienia teoretyczne i metodologiczne. Antroponimia, Łask: Oficyna Wydawnicza, s. 115–125.

Bogdanowicz E., 2016, Metafory z nazwami własnymi w strukturze jako wykładnik wartościowania (na materiale polskiej i rosyjskiej publicystyki prasowej), „Studia Wschodniosłowiańskie”, nr 16, s. 165–173. https://doi.org/10.15290/sw.2016.16.12 DOI: https://doi.org/10.15290/sw.2016.16.12

Bogdanowicz E., 2017, Konotacje nazw własnych (na materiale publicystyki prasowej), Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Dombrowski A., 2015, Nazwy wrocławskich restauracji jako przykład urbochrematonimów: analiza semantyczna, „Językoznawstwo”, nr 1 (9), s. 31–41.

Gajewska U., 2010, Nazwy lokali gastronomicznych w Rzeszowie, w: J. Lizak, E. Błachowicz (red.), Rzeszów i okolice: język — historia — kultura, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, s. 87–96.

Gałkowski A., 2011, Chrematonimy w funkcji kulturowo-użytkowej. Onomastyczne studium porównawcze na materiale polskim, włoskim, francuskim, wyd. II, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Gałkowski A., 2012, Propozycje a rozstrzygnięcia terminologiczno-pojęciowe dotyczące chrematonimii, w: I. Łuc, M. Pogłódek (red.), W komunikacyjnej przestrzeni nazw własnych i pospolitych. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Robertowi Mrózkowi, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 189–200.

Handke R., 1992, Komunikacja aksjologiczna — nośniki wartości w dziele literackim, w: S. Sawicki, A. Tyszczyk (red.), Problematyka aksjologiczna w nauce o literaturze. Studia, Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 199–122. https://wyzynasmaku.pl/restauracja-wyzyna-smaku/ (dostęp: 28.01.2023).

Jaros V., 2021, Nazwy własne jako nośnik wartościowania i emocjonalności w listach Joachima Lelewela, „Filologia Polska”, t. 7, s. 79–94. https://doi.org/10.34768/fp2021a3 DOI: https://doi.org/10.34768/fp2021a3

Kresa M., 2023, Świat wartości odzwierciedlony w nazwach ulic warszawskiej dzielnicy Wawer, „Poradnik Językowy”, t. 4, s. 59–76. https://doi.org/10.33896/PorJ.2023.4.4 DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2023.4.4

Lech-Kirstein D., 2015, Świat wartości w śląskich nazwach geograficznych, „Polonistyka. Innowacje”, t. 2, s. 103–114. https://doi.org/10.14746/pi.2015.1.2.8 DOI: https://doi.org/10.14746/pi.2015.1.2.8

Matusiak I., Zawilska K., 2007, Tendencje nazewnicze na przykładzie olsztyńskich chrematonimów, w: A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek (red.), Nowe nazwy własne. Nowe tendencje badawcze, Kraków: Wydawnictwo Pandit, s. 541–546.

Matusiak-Kempa I., 2017, Dobre i złe w ludzkiej mowie — o wartościowaniu utrwalonym w dawnych przezwiskach, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, t. 26, nr 1, s. 87–101. https://doi.org/10.14746/pspsj.2017.24.1.5 DOI: https://doi.org/10.14746/pspsj.2017.24.1.5

Młynarczyk E., 2015, Od jatki do galerii — rozwój pola wyrazowego ‘miejsce handlu’ w dziejach polszczyzny, w: R. Dźwigoł, I. Steczko (red.), Dialog z Tradycją, t. 3: Język — komunikacja — kultura, Kraków: Wydawnictwo Collegium Columbinum, s. 257–291.

Młynarczyk E., 2016, Modne nazwy firmowe (na przykładzie nazw salonów kosmetycznych), „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, t. 32, s. 117–125. https://doi.org/10.14746/psj.2016.32.9 DOI: https://doi.org/10.14746/psj.2016.32.9

Palinciuc E., 2010, W nazewniczym tyglu krakowskich restauracji, kawiarni, klubów, w: I. Sarnowska-Giefing, M. Graf (red.), Miasto w perspektywie onomastyki i historii, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, s. 391–401.

Paszko M., 2020, Analiza semantyczna nazw białostockich lokali gastronomicznych, „Białostockie Archiwum Językowe”, t. 20, s. 189–202. https://doi.org/10.15290/baj.2020.20.15 DOI: https://doi.org/10.15290/baj.2020.20.15

Przybylska R., 2002, Konwencje nazewnicze w obrębie nazw barów, kawiarni i restauracji, w: M. Skarżyński, M. Szpiczakowska (red.), Rozmaitości językowe, Kraków: Wydawnictwo Naukowe „Księgarnia Akademicka”, s. 247–255.

Puzynina J., 1992, Język wartości, Warszawa: PWN.

Rudnicka-Fira E., 2018, Natura jako element nominacyjny w kreacji nazw miejskich lokali gastronomicznych, „Prace Językoznawcze”, nr 20/3, s. 139–150. https://doi.org/10.31648/pj.4546 DOI: https://doi.org/10.31648/pj.4546

Rutkiewicz-Hanczewska M., 2007, Farmakonimy jako narzędzie brandingu, „Język Polski”, nr 87/3, s. 199–211.

Siwiec A., 2012, Nazwy własne obiektów usługowo-handlowych w przestrzeni miasta, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Starzykiewicz A., 2014, Nazwy karczem — historia karczemnictwa, charakter użytkowy na przestrzeni wieków, tendencje nazewnicze, „Słowo. Studia Językoznawcze”, nr 5, s. 212–223.

Szkudlarek-Śmiechowicz E., 2016, Kulinarny trend slow food fast a nazwy własne stacjonarnych i mobilnych barów obsługi (tzw. food trucków), „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”, nr 62, s. 167–181.

Tokarski R., 1998, Konotacja jako składnik treści słowa, w: J. Bartmiński (red.), Konotacja, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 35–54.