On the relation between language and gender in Catholic religious discourse

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6077.55.11

Keywords:

gender, religious language, Being from the Sacred, feminist theology, military metaphors

Abstract

The article falls within the current of linguistic research on religious language, specifically on the language of Polish Catholicism. The paper is divided into two parts. The first discusses the specificity of the problem of gender resulting from the fact that the objects of religious faith are supernatural Beings, but in human beliefs, in culture, they are also attributed gender. The figures from the world of the Sacred – God, Jesus, the Holy Spirit, Mary, the angel, Satan – although they may be conceptualized as androgynous (in philosophy, in feminist theology), in „ordinary”, everyday cult and pastoral language (prayers, songs, sermons, etc.) they are linguistically represented as persons of unambiguous gender: male or female. Language thus creates a world of the Sacred whose image is not at odds with the colloquial image of gender, and the means developed to serve interpersonal contacts prove sufficient.

The second presents certain linguistic strategies that are intended by the senders to build the gender identity of Polish male Catholics. This strategy involves the use of military language (war metaphors, vocabulary etc.) for religious practices (praying the rosary, pilgrimages, retreats etc.), which create the image of a soldier of Christ, and as the essence of masculinity – physical and mental strength and domination.

Downloads

Download data is not yet available.

References

GROM. Grupa Różańca Orędowników Małżonek, http://grom.przymierzewojownikow.pl/ (dostęp: 20.02.2021).

Lew Judy, Męski Pluton Różańca, http://lewjudy.info/meskieplutonyrozanca/ (dostęp: 22.02.2021).

Mężczyźni Boga, https://pl-pl.facebook.com/MezczyzniBoga (dostęp: 18.02.2021).

SMS z Nieba, https://rozwijajtalenty.pl/kierunki/11-formacja-mezczyzn-wojownik-przywodca-skala (22.02.2021).

Wojownicy Maryi, http://www.wojownicymaryi.pl/o-nas.html (dostęp: 21.02.2021).

Zakon Rycerzy Jana Pawła II, https://rycerzejp2.com.pl/ (dostęp: 20.02.2021).

Żołnierze Chrystusa, https://www.facebook.com/ZolnierzeChrystusa/ (dostęp: 20.02.2021).

Buczkowski A., 2005, Społeczne tworzenie ciała. Płeć kulturowa i płeć psychologiczna, Kraków: Universitas.

Chmielewski M., 1994, Medytacyjny wymiar «geniuszu kobiety». Refleksja nad Listem Apostolskim „Mulieris dignitatem”, „Ateneum Kapłańskie” 122, s. 283–293.

Gomola A., 2010a , Myśl feministyczna w Biblii, „Przekładaniec. Półrocznik Katedry UNESCO do Badań nad Przekładem i Komunikacją Międzykulturową UJ” 2 (24), s. 212–227.

Gomola A., 2010b, Bóg kobiet. Studium językoznawczo-teologiczne, Tarnów: Biblos.

Gut A., 2009, O relacji między myślą a językiem. Studium krytyczne stanowisk utożsamiających myśl z językiem, Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Helbig-Mischewski B., 2000, Językowo-kulturowy obraz świata w polskim i niemieckim współczesnym dyskursie kaznodziejskim. Analiza porównawcza, „Języka a Kultura”, t. 13: Językowy obraz świata i kultura, A. Dąbrowska, J. Anusiewicz (red.), Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 229–245.

Jackson S., 2001, Gender a seksualność z punktu widzenia teorii, w: E. Ostrowska (red.), Gender w kinie europejskim i mediach, Kraków: Rabid, s. 11–31.

Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J., 2005, Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kita M., 2016, Coming out w polskiej przestrzeni dyskursywnej, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Krasicki J., 2020, Dostojewski i laboratorium idei, Warszawa: Więź.

Lenart M., 2009, Miles pius et iustus: żołnierz chrześcijański katolickiej wiary w kulturze i piśmiennictwie dawnej Rzeczypospolitej (XVI–XVIII w.), Warszawa: IBL.

Makuchowska M., 1998, Modlitwa jako gatunek języka religijnego, Opole: TiT.

Makuchowska M., 2016, Funkcje toposu Szatana we współczesnym polskim dyskursie religijnym, „Forum Lingwistyczne”, nr 3, s. 49–61.

Mierzyńska A., 2020, Różaniec jest ich bronią. Jak radykalne grupy zawłaszczają Kościół katolicki w Polsce, https://oko.press/zolnierze-chrystusa-jak-radykalne-grupy-zawlaszczaja-kosciol-katolicki/ (dostęp: 20.01.2021).

Mollenkott V., 1994, The Divine Feminine, The Biblical Imagery of God as Female, New York: Crossroad Publication.

Nowosad-Bakalarczyk M., 2009, Płeć a rodzaj gramatyczny we współczesnej polszczyźnie, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Paturej-Grandyberg J., 2012, Androgynia – kategoria trzeciej płci w tekstach Nataszy Goerke, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna” 8, s. 67–76.

Petry Mroczkowska J., 2012, Feminizm-antyfeminizm. Kobieta w Kościele, Kraków: Wydawnictwo WAM.

Radzik Z., 2020a, Kościół kobiet, Kraków: Wydawnictwo WAM.

Radzik Z., 2020b, Bojówki różańcowe, „Tygodnik Powszechny”, https://www.tygo-dnikpowszechny.pl/bojowki-rozancowe-164661 (dostęp: 2.01.2021).

Pietrzak J., Mikołajczak M., 2011, Religia i legitymizacja nierówności płciowej w Polsce, w: M. Kofta, M. Bilewicz (red.), Wobec obcych. Zagrożenia psychologiczne a stosunki międzygrupowe, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 115–128.

Rahner K., Vorgrimler H., 1996, Mały słownik teologiczny, Warszawa: Pax.

Rejter A., 2013, Płeć – język – kultura, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Skowronek K., 2007, Obraz współczesnej kobiety w listach pasterskich Konferencji Episkopatu Polski, w: P. Bortkiewicz, S. Mikołajczak, M. Rybka (red.), Język religijny dawniej i dziś II, Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, s. 172–181.

Sztajer S., 2005, Rola języka w konstytuowaniu religijnego świata, „Przegląd Religioznawczy”, nr 3 (218), s. 26–40.

Termińska K., 1994, Androgynia we współczesnej polszczyźnie, „Języka a Kultura”, t. 9: Płeć w języku i kulturze, J. Anusiewicz, K. Handke (red.), Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 31–43.

Wojciechowska K., 2010, Bóg kobiet. Studium językoznawczo-teologiczne, Aleksander Gomola, Tarnów 2010: [Recenzja], „Roczniki Teologiczny” 52/1–2, s. 323–331.

Wojtak M., 1999, Wyznaczniki gatunku wypowiedzi na przykładzie tekstów modlitewnych, „Stylistyka” 8, s. 105–117.

Downloads

Published

30-12-2021

Issue

Section

Articles

How to Cite

Makuchowska, Marzena. 2021. “On the Relation Between Language and Gender in Catholic Religious Discourse”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica 55 (December): 181-92. https://doi.org/10.18778/0208-6077.55.11.