An outline of the protection and popularization of 19th-century manuscripts. Based on the example of the project "Manuscript Cultural Heritage 1791–1918 in the Collections of the University of Lodz Library"
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-7435.40.02Keywords:
special collections, 19th-century manuscripts, cultural heritage, University of Lodz LibraryAbstract
The article presents the aims achieved in the project "Manuscript Cultural Heritage 1791–1918 in the Collections of the University of Lodz Library" and the collection of 19th-century manuscripts from the University of Lodz Library, which were the subject of the project. The collection contained manuscripts diverse in terms of form, genre, language (texts in Polish, Russian, French, Latin), style, and themes. Manuscripts from the 19th century and the borderlands perpetuate the memory of important events in Polish history (the May 3rd Constitution, the November and January Uprisings, post-uprising repression, the Great Emigration, the Spring of Nations, and World War I). They are a testimony to everyday life, customs, and social sentiment, and also document the activities of authorities, offices, and organizations. The aim of the article is to answer the question of what significance the activities undertaken within the project had for the effective and lasting protection of the collections, their popularization and for the Library as an institution collecting various types of collections, including 19th-century handwritten sources.
Downloads
References
Akt ślubu Józefa Benedykta Węgierskiego (nr 79), [online]. Pobrano 20 maja 2025 r. z: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/12481292?_Jednostka_delta=40&_Jednostka_resetCur=false&_Jednostka_cur=2&_Jednostka_id_jednostki=12481292
Amorim de Paula, Patrizia (2022). A jovem pianista, a distonta amadora, a dilettante. Revista Linha Mestra, 15 (45), 187–199 [online]. Pobrano 25 marca 2025 r. z: https://lm.alb.org.br/index.php/lm/article/view/970/873
Brzozowski, Stanisław Marian (1990). Rozwadowski Florestan Brutus [online]. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online]. Pobrano 20 lutego 2025 r., z: https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/florestan-brutus-rozwadowski
Digitus Index. Inwentarz rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego [online]. Pobrano 10 stycznia 2025 r. z: https://www.lib.uni.lodz.pl/aktualnosci/szczegoly/biblioteka-ul-z-dofinansowaniem-na-wyjatkowe-projekty
Dreszerowa, Zofia (1963). Nieznany list Adama Mickiewicza. Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej 54/2, 551–552 [online]. Pobrano 15 maja 2025 r. z: https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/pamietnik-literacki-czasopismo-kwartalne-poswiecone-historii-i-krytyce-literatury-polskiej/1963-tom-54-numer-2/pamietnik_literacki_czasopismo_kwartalne_poswiecone_historii_i_krytyce_literatury_polskiej-r1963-t54-n2-s551-552.pdf
Fontner, Jolanta (oprac.) (2000). Zbiory i prace polonijne Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi. Informator. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Górniak, Teresa (2015). Orzeszkowiana w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego. W: Od przeszłości do teraźniejszości: Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego 1945–2015. Wrocławska M., Kujawska I., Łabiszewska I. (red.), (s. 311–326). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Jackowski, Antoni et al. (red) (2018). Rozwadowski Florestan Brutus. W: Geografowie polscy: słownik biograficzny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jagodziński, Henryk (2017). Arcybiskup Zaleski. Misjonarz Indii Wschodnich. Kieleckie Studia Teologiczne, 16, 165–177 [online]. Pobrano 1 października 2025 r. z: https://ojs.academicon.pl/kst/article/view/848/1457
Janiak, Jan (2011). Kroniko de nia Lodzia Esperantujo Włodzimierza Pfeiffera [fragmenty]. W: Sesja o Włodzimierzu Pfeifferze, Biuletyn Informacji Bibliotecznych i Kulturalnych, 10(123), Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Łodzi, 19 września 2011 [online]. Pobrano 10 stycznia 2025 r. z: https://skany.wbp.lodz.pl/pliki/bibik/bibik_123/bibik_123.pdf
Jarosz, Adam (1972). Ligoń Adolf. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 17, s. 325–326). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Kita, Jarosław & Korybut-Marciniak, Maria (red.) (2018). Życie prywatne Polaków w wieku XIX: Prywatne światy zamknięte w listach. Łódź–Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kolbuszewska, Jolanta (2016). Listy prywatne jako źródło do badań nad przeszłością. Kilka uwag o potencjale informacyjnym, ograniczeniach, sposobach wykorzystania. W: Przedmiot, źródła i metody badań w biografistyce. Skrzyniarz R., Dziaczkowska L., Opozda D. (red.), (s. 237–248). Lublin: Wydawnictwo Episteme.
Kopczyński, Jakub (2015). Ormianie w Imperium Osmańskim 1877–1923. W: Awedis. Czasopismo ormiańskie (s. 16) [online]. Pobrano 18 kwietnia 2025 r. z: https://ormianie.pl/files/Awedis_2015_22.pdf
Łaniewski, Aleksander (2010). Augustyn Wróblewski – krakowski anarchista i „adwokat umarłych” [online]. Pobrano 10 kwietnia 2025 r. z: https://pl.anarchistlibraries.net/library/aleksander-laniewski-augustyn-wroblewski-krakowski-anarchista-i-adwokat-umarlych
Łodzianizmy. Grabinka i Grabieniec – grabowy las, którego już nie ma (2022) [online]. Pobrano 25 marca 2025 r. z: https://uml.lodz.pl/aktualnosci/artykul/lodzianizmy-grabinka-i-grabieniec-grabowy-las-ktorego-juz-nie-ma-id48467/2022/03/19/
Minakowska, Jadwiga M. (2022-2025). Biehler Władysław. W: Nekrologia Minakowskiej [online]. Pobrano 1 października 2025 r. z: https://wielcy.pl/nekrologia/232699
Orman, Elżbieta (2004/2005). Stocki-Sosnowski Kazimierz. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 43, s. 615–616). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Paulina Wilkońska. W: Polona.pl [online]. Pobrano 1 października 2025 r. z: https://polona.pl/public-collections/collection/703c224b-6555-4c41-a36a-e89e160f8080
Podolska, Joanna, Kurowska, Katarzyna & Gołąb, Małgorzata (red.) (2017). Bałucki słownik 2. [online]. Łódź: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi. Pobrano 10 kwietnia 2025 r. z: https://www.centrumdialogu.com/ebooks/balucki2/mobile/index.html#p=54
Pruski, Witold (1989). Eberchard Filip. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 6, s. 193–194). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Purchla, Jacek (2014). Dziedzictwo kulturowe a kapitał społeczny. W: Rottermund A. (red.), Dlaczego i jak w nowoczesny sposób chronić dziedzictwo kulturowe: materiały pokonferencyjne, konferencja zorganizowana przez Polski Komitet do spraw Unesco w Warszawie 25 lutego 2013 roku (s. 21–30). Warszawa: Polski Komitet do Spraw UNESCO.
Raińska, Kinga (2018). Tajniki XIX-wiecznej sztuki epistolarnej dla dziewcząt. W: Życie prywatne Polaków w wieku XIX: Prywatne światy zamknięte w listach. Kita J. & Korybut-Marciniak M. (red.). (s. 27–47). Łódź–Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Rękopiśmienne dziedzictwo kulturowe 1791–1918 w zbiorach Biblioteki UŁ [online]. Pobrano 20 lipca 2025 r., z: https://radon.nauka.gov.pl/dane/profil/6513473a25cdc15573f566ef
Strzelecka, Maria (2024). Łódź zajmuje mnie i porywa. Wybrane zbiory rękopiśmienne Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego jako źródła do historii Łodzi i regionu przełomu XIX i XX wieku. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum, 2(39), 13–35.
Strzelecka, Maria & Sulejewicz, Monika (2022). Jak chronić i popularyzować dziedzictwo kulturowe? Na przykładzie projektów starodrucznych i rękopiśmiennych Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego w latach 2020–2022. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum, 2(35), 25–45 [online]. Pobrano 10 października 2024 r. z: https://repozytorium.uni.lodz.pl/handle/11089/47217?show=full
Sulejewicz-Nowicka, Monika (2015). Gromadzenie rzadkich wydawnictw XIX–XX-wiecznych oraz druków przeznaczonych do zbiorów specjalnych w latach 2005–2012 w BUŁ. W: Od przeszłości do teraźniejszości. Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego 1945–2015. Wrocławska M., Kujawska I., Łabiszewska I. (red.) (s. 195–196). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Szulakiewicz, Władysława (2013). Ego-dokumenty i ich znaczenie w badaniach naukowych. Przegląd Badań Edukacyjnych, 16 (1), 65–84.
Śmiałowski, Jan (1987). Radziejowski Ignacy. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 30, s. 63). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Talbierska, Jolanta (2021). Zbiory XIX-wieczne. Definicja, organizacja i metodyka badań. W: HINC OMNIA Zbiory XIX-wieczne. Organizacja, terminologia, metodyka badań, konserwacja. Kacprzak M., Talbierska J. (red. nauk.), (s. 25–35). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Wystawa wirtualna „Rękopiśmienne dziedzictwo kulturowe 1791–1918 w zbiorach Biblioteki UŁ” [online]. Pobrano 30 czerwca 2025 r. z: https://rekopisy.lib.uni.lodz.pl/
Zajewski, Władysław (1978). Niemojowski Bonawentura. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 30, s. 22–26). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Zbiory specjalne. W: Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego [online]. Pobrano 2 sierpnia 2025 r. z: https://www.lib.uni.lodz.pl/katalogi-i-zbiory/zbiory-specjalne
Zdigitalizowane XIX-wieczne serie literackie w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Łódzkiego [online]. Pobrano 20 maja 2025 r. z: https://instytutksiazki.pl/pl/aktualnosci,2,zdigitalizowane-xix-wieczne-serie-literackie-w-bibliotece-cyfrowej-uniwersytetu-lodzkiego,2436.html
Żebrowska, Alojza (oprac.) (1980). Pfeiffer Włodzimierz. W: Polski Słownik Biograficzny (t. 25, s. 760–761). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

