Pamiętniki jako źródło wiedzy o kształtowaniu się kompetencji leksykalnej (na przykładzie XVII-wiecznych Les anecdotes de Pologne… F. P. Dalairaca)

Rafał Zarębski

doi:10.18778/0860-6587.25.14

Authors

Rafał Zarębski Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Zakład Historii Języka Polskiego, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź, ORCID: 0000-0003-1918-2169.

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.25.14

Keywords:

French-Polish bilingualism, competence, lexis, diary, Polish language of 17th century

Abstract

The author analyzes the lexical competence of F.P. Dalairac as reflected in the diary Les anecdotes de Pologne… written in French in the 17^th century. Dalairac, who was the subject of king John III Sobieski, had written a diary that documented the events of the military expedition in 1683. He included in his diary rich Polish lexical material which was interspersed with the French text throughout the book. The study of this general and specialist vocabulary proves that the author of the diary possessed advanced knowledge of the Polish language. Dalairac was bilingual in French and Polish. His diary is the interesting source for the research on bilingual competence resulting from language influences at the time.

References

Cockiewicz W., 2013, Jak uporządkować terminologiczny chaos w glottodydaktyce i po co? „Ling- Varia”, nr 1 (15), s. 201–213.

Dobrzyńska T., 2001, Tekst, w: J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Lublin, s. 293–314.

Doroszewski W., 1966, O galicyzmach w listach Mickiewicza, w: W. Doroszewski, Wśród słów, wrażeń i myśli. Refleksje o języku polskim, Warszawa, s. 467–474.

ESOKJ: Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, Council of Europe: D. Coste, B. North, J. Sheils, J. Trim, trad. W. Martyniuk, Warszawa.

Folkierski W., 1925, Kłopoty francuskiego autora XVII wieku z polszczyzną, Kraków.

GD: Dubois J., Giacomo M., Guespin L., Marcellesi Ch., Marcellesi J.-B., Mével J.-P., 2007, Grand dictionnaire. Linguistique & sciences du langage, Paris.

Hamers J. F., Blanc M., 1983, Bilingualité et bilinguisme, Bruxelles.

Kurcz I., 1992, Język a psychologia, Warszawa.

Les anecdotes…: Les anecdotes de Pologne ou memoires secrets du regne de Jeans Sobieski III. Du nom, t. 1–2, Amsterdam 1699, wydał Henry Desbordes (autor F. P. Dalairac).

Ligara B., 1987, Galicyzmy leksykalne w listach Zygmunta Krasińskiego na tle wpływów francuskich w polszczyźnie XIX wieku (studium bilingwizmu polsko-francuskiego), Kraków.

Ligara B., 2010, Bilingwizm polsko-francuski Adama Mickiewicza. W stronę antropologii lingwistycznej, „LingVaria”, nr 2 (10), s. 141–170.

Ligara B., 2014a, Bilingwizm w tekście zapisany. Część I. Status lingwistyczny. Paradygmaty badawcze, „LingVaria”, nr 1 (17), s. 149–167.

Ligara B., 2014b, Bilingwizm w tekście zapisany. Część II. Wykładniki transkodowe. Gatunki, „Ling- Varia”, nr 2 (18), s. 139–174.

Lipińska E., 2003, Język ojczysty, język obcy, język drugi. Wstęp do badań dwujęzyczności, Kraków.

Miodunka W., 2003, Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. W stronę lingwistyki humanistycznej, Kraków.

Miodunka W., 2013, O definiowaniu języków ojczystego i obcego oraz o „terminologicznym chaosie” w glottodydaktyce – polemicznie, „LingVaria”, nr 2 (16), s. 275–283.

Ostromęcka-Frączak B., 2013, Rola leksyki w kształtowaniu kompetencji komunikacyjnej cudzoziemców (na materiale języka polskiego i słoweńskiego), „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 20, E. Pałuszyńska, I. Dembowska-Wosik (red.), s. 23–31.

SJPD: Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, https://sjp.pwn.pl/doroszewski/lista [05.03.2018].

SXVII/XVIII: Elektroniczny słownik języka polskiego XVII i XVIII wieku, https://sxvii.pl [05.03.2018].

Urbańczyk S., 1967, Polszczyzna Marysieńki Sobieskiej, „Język Polski”, t. XLVII, s. 168–173.

Walczak B., 2014, Trzy refleksje o dwujęzyczności, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, nr 27, s. 181–191.

Wojtak M., 2004–2005, Genologia tekstów użytkowych, „Postscriptum”, nr 2, 1, s. 156–171.

Zarębski R., 2018a, Z dziejów językowych kontaktów polsko-francuskich. Polszczyzna w XVII-wiecznym pamiętniku F. P. Dalairaca pt. Les anecdotes de Pologne ou memoires secrets du regne de Jean Sobieski III du nom, „Poradnik Językowy”, z. 2, s. 14–27.

Zarębski R., 2018b, Les anciens textes usuels comme la source de connaissance sur la formation des compétences linguistiques en polonais (w druku).