W kierunku rozumienia struktury języka, czyli po co i jak kształtować świadomość morfologiczną chińskojęzycznych studentów uczących się języka polskiego

Iwona Kaproń-Charzyńska

doi:10.18778/0860-6587.30.06

Authors

Iwona Kaproń-Charzyńska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Humanistyczny, Katedra Języka Polskiego https://orcid.org/0000-0001-5798-2592

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.30.06

Keywords:

metalinguistic awareness, morphology, glottodidactics, Polish as a foreign language, Chinese language

Abstract

The purpose of the article is to draw attention to the possibilities of forming morphological awareness as an element of metalinguistic consciousness, which plays an important role in perception and linguistic production in teaching/learning Polish as a foreign language. The author undertakes a theoretical reflection on the approaches to morphology, the problems of the methodology of teaching morphological issues in the context of the relationship between inflection and vocabulary, and presents proposals for practical teaching solutions, which are the result of her experience of working with students for whom Chinese is the first language. She uses the method of literature analysis and criticism, the method of analysis and logical construction, as well as the method of individual cases based on the analysis of a separate didactic process to achieve her goal. The considerations made contribute to further research on the methodology of teaching grammar and vocabulary within the framework of Polish language glottodidactics, taking into account the language of the first learner.

References

Bakuła K., 2012, O świadomości językowej, krytycznej świadomości językowej i nauczaniu języka, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Kształcenie Językowe”, nr 10 (20), s. 9–20.

Bańko M., 2002, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa.

Bartnicka B., Satkiewicz H., 1995, Gramatyka języka polskiego. Podręcznik dla cudzoziemców, Warszawa.

Dembińska K., Faustyn-Pleger K., Małyska A., Ułańska M., 2021, Gramatyka dla praktyka.

Fleksja i słowotwórstwo. Funkcjonalne ćwiczenia gramatyczne z języka polskiego dla obcokrajowców na poziomie A1, A2, B1, Poczdam.

Elbro C., 1990, Differences in Dyslexia. A Study of Reading Strategies and Deficits in a Linguistic Perspective, Copenhagen.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.

Gaze M., 2015, Słowotwórstwo w wybranych pomocach do nauczania leksyki języka polskiego jako obcego, w: M. Gaze, P. Góralczyk-Mowczan (red.), Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców, Łódź, s. 56–65. http://dx.doi.org/10.18778/8088-034-4.06 DOI: https://doi.org/10.18778/8088-034-4.06

Gaze M., 2022, Miejsce słowotwórstwa w nauczaniu języka polskiego jako obcego – głos w dyskusji, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 29, s. 245–259. http://doi.org/10.18778/0860-6587.29.16 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.16

Grzegorczykowa R., 1984, Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, Warszawa.

Heinz A., 1961, Fleksja a derywacja, „Język Polski”, nr XLI, z. 5, s. 343–354.

Kaleta Z., 1995, Gramatyka języka polskiego dla cudzoziemców, Kraków.

Kałużyńska I., 2020, Nazwotwórstwo w języku chińskim, „Onomastica” LXIV, s. 83–92. http://dx.doi.org/10.17651/ONOMAST.64.8 DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.64.8

Kern B., 2014, Zagadnienia słowotwórcze w wybranych podręcznikach do nauczania języków słoweńskiego i polskiego jako obcych, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 21, s. 211–220.

Krasowicz-Kupis G., 2004, Rozwój świadomości językowej dziecka, Lublin.

Kuryłowicz J., 1987, Derywacja leksykalna a derywacja syntaktyczna (przyczynek do teorii części mowy), w: J. Kuryłowicz (red.), Studia językoznawcze. Wybór prac opublikowanych w języku polskim, Warszawa, s. 203–212.

Künstler M.J., 2000, Języki chińskie, Warszawa.

Laskowski R., 1998, Zagadnienia ogólne morfologii, w: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego, t. 2, Warszawa, s. 27–86.

Maciołek M., 2021, Słowotwórstwo w nauczaniu języka polskiego jako obcego – ograniczenia i możliwości, „Roczniki Humanistyczne”, t. 69, z. 10, s. 57–72. https://doi.org/10.18290/rh216910-4 DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-4

Maćkowiak K., 2011, U źródeł polskiej świadomości językowej (X–XV wiek), Poznań.

Maćkowiak K., 2020, Podstawowe problemy teorii świadomości językowej, „Poradnik Językowy”, z. 2, s. 29–45. https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.2.2 DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.2.2

Mędak S., 2011, Słownik odmiany rzeczowników polskich, Kraków.

Mędak S., 2013, Słownik form koniugacyjnych czasowników polskich, Kraków.

Nagórko A., 2003, Zarys gramatyki polskiej, Warszawa.

Pastuchowa M., 2007, O słowotwórstwie z perspektywy leksykalnej, w: A. Achtelik, J. Tambor (red.), Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego, Katowice, s. 21–27.

Pastuchowa M., 2013, Słowotwórstwo – sposób na nazywanie świata czy część systemu gramatycznego, w: J. Tambor, A. Achtelik (red.), Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, t. 2, Katowice, s. 9–19.

Przetacznik M., Kielar M., 1973, Rozumienie odrębności gramatycznej i semantycznej klas wyrazów przez dzieci w wieku 13–15 lat, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 1–2, s. 33–52.

Pyzik J., 2003, Przygoda z gramatyką. Fleksja i słowotwórstwo imion. Ćwiczenia funkcjonalnogramatyczne dla cudzoziemców (B2, C1), Kraków.

Ryle G., 2009, The Concept of Mind, Routledge, London–New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203875858

Saussure de F., 2002, Szkice z językoznawstwa ogólnego, Warszawa.

Seretny A., Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.

Seretny A., Stefańczyk W., 2015, Między gramatyką a słownikiem – słowotwórstwo w perspektywie glottodydaktycznej, „Postscriptum Polonistyczne” 2 (16), s. 45–61.

Skarżyński M., 1999, Powstanie i rozwój polskiego słowotwórstwa opisowego, Kraków.

Tokarski J., 1973, Fleksja polska, Warszawa.

Urbaniak M., 2016, Filogenetyczne uzasadnienie zjawiska rozumienia oraz wiedzy proceduralnej i deklaratywnej, „Filozofia i Nauka”, t. 4, s. 259–274.