W kierunku rozumienia struktury języka, czyli po co i jak kształtować świadomość morfologiczną chińskojęzycznych studentów uczących się języka polskiego
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.30.06Słowa kluczowe:
świadomość metajęzykowa, morfologia, glottodydaktyka, język polski jako obcy, język chińskiAbstrakt
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na możliwości kształtowania świadomości morfologicznej jako elementu świadomości metajęzykowej, odgrywającego istotną rolę w percepcji i produkcji językowej w nauczaniu/ uczeniu się języka polskiego jako obcego. Podjęto w nim refleksję teoretyczną nad ujęciami morfologii, problemami metodyki nauczania zagadnień morfologicznych w kontekście relacji fleksja – słowotwórstwo i przedstawiono propozycje praktycznych rozwiązań dydaktycznych, stanowiące rezultat doświadczeń z pracy ze studentami, dla których językiem pierwszym jest język chiński. Do realizacji założonego celu posłużyły metoda analizy i krytyki piśmiennictwa, metoda analizy i konstrukcji logicznej oraz metoda indywidualnych przypadków oparta na analizie wyodrębnionego procesu dydaktycznego. Przedstawione rozważania stanowią przyczynek do dalszych badań nad metodyką nauczania gramatyki i słownictwa w ramach glottodydaktyki polonistycznej z uwzględnieniem języka pierwszego ucznia.
Bibliografia
Bakuła K., 2012, O świadomości językowej, krytycznej świadomości językowej i nauczaniu języka, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Kształcenie Językowe”, nr 10 (20), s. 9–20.
Bańko M., 2002, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa.
Bartnicka B., Satkiewicz H., 1995, Gramatyka języka polskiego. Podręcznik dla cudzoziemców, Warszawa.
Dembińska K., Faustyn-Pleger K., Małyska A., Ułańska M., 2021, Gramatyka dla praktyka.
Fleksja i słowotwórstwo. Funkcjonalne ćwiczenia gramatyczne z języka polskiego dla obcokrajowców na poziomie A1, A2, B1, Poczdam.
Elbro C., 1990, Differences in Dyslexia. A Study of Reading Strategies and Deficits in a Linguistic Perspective, Copenhagen.
Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie [ESOKJ], 2003, Warszawa.
Gaze M., 2015, Słowotwórstwo w wybranych pomocach do nauczania leksyki języka polskiego jako obcego, w: M. Gaze, P. Góralczyk-Mowczan (red.), Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców, Łódź, s. 56–65. http://dx.doi.org/10.18778/8088-034-4.06 DOI: https://doi.org/10.18778/8088-034-4.06
Gaze M., 2022, Miejsce słowotwórstwa w nauczaniu języka polskiego jako obcego – głos w dyskusji, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 29, s. 245–259. http://doi.org/10.18778/0860-6587.29.16 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.16
Grzegorczykowa R., 1984, Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, Warszawa.
Heinz A., 1961, Fleksja a derywacja, „Język Polski”, nr XLI, z. 5, s. 343–354.
Kaleta Z., 1995, Gramatyka języka polskiego dla cudzoziemców, Kraków.
Kałużyńska I., 2020, Nazwotwórstwo w języku chińskim, „Onomastica” LXIV, s. 83–92. http://dx.doi.org/10.17651/ONOMAST.64.8 DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.64.8
Kern B., 2014, Zagadnienia słowotwórcze w wybranych podręcznikach do nauczania języków słoweńskiego i polskiego jako obcych, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 21, s. 211–220.
Krasowicz-Kupis G., 2004, Rozwój świadomości językowej dziecka, Lublin.
Kuryłowicz J., 1987, Derywacja leksykalna a derywacja syntaktyczna (przyczynek do teorii części mowy), w: J. Kuryłowicz (red.), Studia językoznawcze. Wybór prac opublikowanych w języku polskim, Warszawa, s. 203–212.
Künstler M.J., 2000, Języki chińskie, Warszawa.
Laskowski R., 1998, Zagadnienia ogólne morfologii, w: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego, t. 2, Warszawa, s. 27–86.
Maciołek M., 2021, Słowotwórstwo w nauczaniu języka polskiego jako obcego – ograniczenia i możliwości, „Roczniki Humanistyczne”, t. 69, z. 10, s. 57–72. https://doi.org/10.18290/rh216910-4 DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-4
Maćkowiak K., 2011, U źródeł polskiej świadomości językowej (X–XV wiek), Poznań.
Maćkowiak K., 2020, Podstawowe problemy teorii świadomości językowej, „Poradnik Językowy”, z. 2, s. 29–45. https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.2.2 DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.2.2
Mędak S., 2011, Słownik odmiany rzeczowników polskich, Kraków.
Mędak S., 2013, Słownik form koniugacyjnych czasowników polskich, Kraków.
Nagórko A., 2003, Zarys gramatyki polskiej, Warszawa.
Pastuchowa M., 2007, O słowotwórstwie z perspektywy leksykalnej, w: A. Achtelik, J. Tambor (red.), Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego, Katowice, s. 21–27.
Pastuchowa M., 2013, Słowotwórstwo – sposób na nazywanie świata czy część systemu gramatycznego, w: J. Tambor, A. Achtelik (red.), Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, t. 2, Katowice, s. 9–19.
Przetacznik M., Kielar M., 1973, Rozumienie odrębności gramatycznej i semantycznej klas wyrazów przez dzieci w wieku 13–15 lat, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 1–2, s. 33–52.
Pyzik J., 2003, Przygoda z gramatyką. Fleksja i słowotwórstwo imion. Ćwiczenia funkcjonalnogramatyczne dla cudzoziemców (B2, C1), Kraków.
Ryle G., 2009, The Concept of Mind, Routledge, London–New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203875858
Saussure de F., 2002, Szkice z językoznawstwa ogólnego, Warszawa.
Seretny A., Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.
Seretny A., Stefańczyk W., 2015, Między gramatyką a słownikiem – słowotwórstwo w perspektywie glottodydaktycznej, „Postscriptum Polonistyczne” 2 (16), s. 45–61.
Skarżyński M., 1999, Powstanie i rozwój polskiego słowotwórstwa opisowego, Kraków.
Tokarski J., 1973, Fleksja polska, Warszawa.
Urbaniak M., 2016, Filogenetyczne uzasadnienie zjawiska rozumienia oraz wiedzy proceduralnej i deklaratywnej, „Filozofia i Nauka”, t. 4, s. 259–274.
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 07.12.2023 - (2)
- 07.12.2023 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
