Deconstructing the king of spades. A book review of Emilia Kledzik’s Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego, Poznań 2023

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.19

Keywords:

Jerzy Ficowski, gypsiology, Romani people, Polish contemporary poetry

Abstract

The author reviews Emilia Kledzik’s book titled Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego [A poet’s perspective. Gypsyology by Jerzy Ficowski] as an item dedicated to the person of the poet, against the background of the reception of his work to date. It is interesting to see the choice of the subject of the monograph concerning a previously uncommented part of Ficowski’s literary output including, to a not inconsiderable extent, texts which are non-literary at least by design. The author of the review notes the extent of the researcher’s queries and the contexts she cites, the dissertation’s detached language, meticulous documentation and interdisciplinary nature, as well as the anti-discriminatory assumptions of her book (also in view of the anti-discriminatory assumptions of Ficowski’s own project and activities). Using the tools of both imagology and postcolonial criticism, the researcher detects a unique “construct of Gypsyness” in the pro-Gypsy writings of the author of Pod berłem króla pikowego [Under the Sceptre of the King of Spades]. This observation, along with demonstrating the historical character of gypsiology by analysing the conditions in which these writings were created, is aimed at renewing the Polish state of Romani studies. The author of the review also addresses the ambivalence evoked by the clash between the attitude of the author who affirms the richness of different cultures and takes the side of persecuted minorities with the results of the analysis of his texts, in which new theories make it possible to see the effects of excessive attachment to one’s own construct, and the question of the migration of these and other objections into wider circulation. Emilia Kledzik’s interpretations foster discussion and enliven the reception of the author of Cyganie na polskich drogach [Gypsies on Polish Roads] in a non-obvious way.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Paulina Czwordon-Lis, IBL PAN

    Paulina Czwordon-Lis – doktor nauk humanistycznych, dokumentalistka w Pracowni Bibliograficznej IBL PAN oraz członkini zespołu Laboratorium Infrastruktury Badawczej Literaturoznawstwa CHC IBL PAN, badaczka poezji współczesnej; autorka monografii Empatia i obserwacja. O poezji Jerzego Ficowskiego (2010) oraz artykułów poświęconych m.in. twórczości Moniki Sznajderman, Piotra Sommera, Tomasza Różyckiego, Edwarda Pasewicza, Piotra Matywieckiego, Stanisława Barańczaka, Mariusza Grzebalskiego, a także polskiemu internetowi literackiemu, publikowanych w czasopismach naukowych: m.in. w „Tekstach Drugich”, „The Grey Journal. An International Journal on Grey Literature”, „Narracjach o Zagładzie”, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” oraz w tomach zbiorowych; współautorka Polskiej Bibliografii Literackiej; zainteresowana naukowo polską poezją po roku 1989 wobec doświadczeń granicznych, etycznym wymiarem literatury, granicami literackości, a także możliwościami dialogu między bliskim i dalekim czytaniem literatury.

References

„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” 2016, t. 16.

Antonik D., Sława literacka albo nowe reguły sztuki. Studia z socjologii i ekonomii literatury, Kraków 2024.

Baron M., Grzebanie grzebania. Archeolog i grabarz w poezji Jerzego Ficowskiego, Katowice 2014.

Ekier J., Posłowie, [w:] J. Ficowski, Gorączka rzeczy, Warszawa 2002.

Ficowski J., Cyganie polscy. Szkice historyczno-obyczajowe, Warszawa 1953.

Ficowski J., Cyganie na polskich drogach, Kraków 1965.

Ficowski J., Cyganie w Polsce. Dzieje i obyczaje, Warszawa 1988.

Ficowski J., Demony cudzego strachu. Wspominki cygańskie, Warszawa 1986.

Ficowski J., Lodorosty i bluszczary. Wiersze dla dzieci, wybrał i oprac. J. Borowiec, il. G. Herba, Lusowo 2017.

Ficowski J., Odczytanie popiołów, posł. P. Paziński, Warszawa 2022.

Ficowski J., Pod berłem króla pikowego. Sekrety cygańskich wróżb, Warszawa 1990.

Ficowski J., Wszystko to czego nie wiem, wybór i posł. P. Sommer, Sejny 1999.

Gontarek A., Królowie cygańscy w II Rzeczpospolitej. Wokół dorobku Jerzego Ficowskiego na temat sprawy cygańskiej w okresie międzywojennym, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis” 2016, nr 16. https://doi.org/10.24917/20811853.16.11 DOI: https://doi.org/10.24917/20811853.16.11

Jarzębski J., Prowincja Centrum. Przypisy do Schulza, Kraków 2005.

Jarzyna A., Zwierzętopismo Jerzego Ficowskiego i Tadeusza Nowaka: gatunki zjadane; Ornitomancja, ornitologia. Sokołowski i (inne) ptaki Jerzego Ficowskiego [w:] A. Jarzyna, Post-koine. Studia o nieantropocentrycznych językach (poetyckich), Łódź 2019. https://doi.org/10.18778/8142-426-4 DOI: https://doi.org/10.18778/8142-426-4

Kandziora J., Jerzy Ficowski. Bibliografia za lata 1947–2009, Sejny 2010.

Kandziora J., Poeta w labiryncie historii. Studia o pisarskich rolach Jerzego Ficowskiego, Gdańsk 2016.

Kledzik E., Biedni Polacy patrzą na Papuszę, „Czas Kultury” 2013, nr 5.

Kledzik E., Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego, Poznań 2023.

Kobielska M., Nastrajanie pamięci. Artykulacja doświadczenia w poezji Jerzego Ficowskiego, Kraków 2010.

Kowalski P., O jednorożcu, Wieczerniku i innych motywach mniej lub bardziej ważnych. Szkice z historii kultury, Kraków 2007.

Kuczyńska-Koschany K., Ważki i Zagłada, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis” 2016, nr 16. https://doi.org/10.24917/20811853.16.7 DOI: https://doi.org/10.24917/20811853.16.7

Łubieński T., Wojna według Karskiego, Warszawa 2019.

Matuszewski R., Jak dobyć poetę z głębi przeoczenia?, „Nowe Książki” 2000, nr 2.

Nowicka D., Pożydowskie. Figury Zagłady w twórczości Jerzego Ficowskiego i Władysława Strzemińskiego, Nowy Sącz 2016.

Paziński P., Krajobraz z oszronionym oknem [w:] P. Paziński, Rzeczywistość poprzecierana, Kraków–Budapeszt 2015.

Paziński P., Przebierańcy w nicości. Rzecz o malarstwie Witolda Wojtkiewicza, Warszawa 2023.

Sommer P., Ładne rzeczy, Gdańsk 2020.

Sommer P., Wszystko, co trochę wiem (o poezji Jerzego Ficowskiego), [w:] J. Ficowski, Wszystko to czego nie wiem..., Sejny 1999.

Szostak V. rozmowa z E. Kledzik, Wiersze Papuszy, które znaliśmy, to głównie falsyfikaty... / Papusza zgubiona w tłumaczeniu. Co badaczka znalazła w rękopisach?, „Gazeta Wyborcza” z dn. 05.07.2024, wersja online: https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,31109096,wiersze-papuszy-ktore-znalismy-to-glownie-falsyfikaty-skonstruowane.html [dostęp: 22.08.2024].

Ubertowska A., Popioły, analepsis, [w:] A. Ubertowska, Świadectwo – Trauma – Głos. Literackie reprezentacje Holocaustu, Kraków 2007.

Wcielenia Jerzego Ficowskiego. Według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956–2007, wybrał, oprac. i wstępem opatrzył P. Sommer, Sejny 2010.

Downloads

Published

2024-12-31

How to Cite

Czwordon-Lis, Paulina. 2024. “Deconstructing the King of Spades. A Book Review of Emilia Kledzik’s Perspektywa Poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego, Poznań 2023”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, no. 13 (December): 335-50. https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.19.