Between autobiography and autofiction: Małgorzata Halber’s novel titled Najgorszy człowiek na świecie
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.11Keywords:
Małgorzata Halber, autobiography, autofiction, self-writing, Polish contemporary literatureAbstract
The author of the article investigates whether Małgorzata Halber’s Najgorszy człowiek na świecie [The Worst Man in the World] can be classified as an autobiography. In her considerations, she draws on classic scholarly studies by Małgorzata Czermińska, Philippe Lejeune and Paul de Mann. This analysis allows the author of the paper to conclude that the autobiographical elements present in Halber’s novel significantly affect the formation of the text’s narrative and the reader’s reception of the work. At the same time it appears that they make it difficult to genologically assign the novel since it combines features of both autobiography and literary fiction. The article also undertakes to find an answer to the question why Halber, a woman who has made a coming out with illness and admits to her addiction and treatment, decides to hide behind a fictional character. Her chosen strategy of concealment seems to have several functions: focusing attention on the problem of alcoholism rather than the person of the author, universalising the alcohol experience, and minimising her own shame.
Downloads
References
Ahmed S., Wstyd w obliczu innych, przeł. J. Misun, „Teksty Drugie” 2016, nr 4, s. 194–212. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2016.4.13
Chłosta-Zielonka J., Być inną – o kategorii różnicy w autobiograficznych wypowiedziach kobiet XX i XXI wieku, „Prace Literaturoznawcze” 2018, nr 6, s. 59–74.
Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt: świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków 2000.
Czermińska M., O autobiografii i autobiograficzności, [w:] Autobiografia, red. M. Czermińska, Gdańsk 2009, s. 5–17.
Czyżak A., Autofikcja, „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media” 2020, nr 2, s. 93–98. DOI: https://doi.org/10.18276/au.2020.2.15-07
De Man P., Autobiografia jako od-twarzanie, przeł. M.B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” 1986, nr 2, s. 307–318.
Foucault M., Sobąpisanie, [w:] M. Foucault, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, przeł. M.P. Markowski, Warszawa 1999, s. 303–319.
Halber M., Najgorszy człowiek na świecie, Kraków 2015.
Hellich A., Gry z autobiografią: przemilczenia, intelektualizacje, parodie, Warszawa 2018.
Iwasiów I., „Niosło ją to, że stała u boku”. O genderowym modelowaniu biografii artystek, „Autobiografia” 2015, nr 2, s. 63–74. DOI: https://doi.org/10.18276/au.2015.2.5-05
Legeżyńska A., Wystarczy mocno i wytrwale zastanawiać się nad jednym życiem… Biografistyka jako hermeneutyczne wyzwanie, „Teksty Drugie” 2019, nr 1, s. 13–27. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2019.1.2
Lejeune P., Pakt autobiograficzny, przeł. A.W. Labuda, „Teksty” 1975, nr 5, s. 31–49.
Nasiłowska A., Zwrot biograficzny, „Dwutygodnik” 2009, nr 16, http://www.dwutygodnik.com/artykul/553-biografie-zwrot-biograficzny.html [dostęp: 17.01.2024].
Nycz R., Syllepsis, [w:] R. Nycz, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Toruń 2013, s. 113–121.
Orbitowski Ł., „Najgorszy człowiek na świecie”: Halber przepłynęła ocean pogardy do samej siebie, „Gazeta Wyborcza” 2015, nr z 4.02.
Pastuszko M., Skończyłam tę terapię i będę jej bronić, „Krytyka Polityczna” 2019, https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/skonczylam-te-terapie-i-bede-jej-bronic/ [dostęp: 13.01.2023].
Pekaniec A., Autobiografki. Szkice o literaturze dokumentu osobistego kobiet, Kraków 2020.
Pekaniec A., Dlaczego (auto)biografie? Literatura dokumentu osobistego kiedyś i dziś, „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media” 2022, nr 1, s. 125–144. DOI: https://doi.org/10.18276/au.2022.1.18-11
Sekielski o nałogach: Małgorzata Halber, cudowne dziecko z domu alkoholików, wideo online, 25 sierpnia 2020, https://www.youtube.com/watch?v=2UVT9g8SFOI [dostęp: 26.01.2024].
Sendyka R., Sobąpisanie, ćwiczenia duchowe i Foucault jako parezjasta, [w:] R. Sendyka, Od kultury „ja” do kultury siebie. O zwrotnych formach w projektach tożsamościowych, Kraków 2015, s. 251–287.
Sosin N., Małgorzata Halber: Kiedy przestajesz pić, wszystkiego uczysz się od nowa. Tańczyć, kochać się, rozmawiać z ludźmi na trzeźwo, „weekend.gazeta.pl” 2015, https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,152121,17316466,malgorzata-halber-kiedy-przestajesz-pic-wszystkiego-uczysz.html [dostęp: 13.01.2023].
Stawiszyński T., Stawiszyński: Człowiek taki jak my, „Krytyka Polityczna” 2015, https://krytykapolityczna.pl/narkopolityka/polskienarko/stawiszynski-czlowiek-taki-jak-my/ [dostęp: 10.02.2023].
Strachota J., Żulczyk J., Co ćpać po odwyku. Małgorzata Halber, podcast, Spotify, 8 grudnia 2021, https://open.spotify.com/episode/3JMnAsBfqL1Eu-V62NMHBkW [dostęp: 2.02.2024].
Sutowski M., Halber: kto powiedział, że życie ma być spójne? [rozmowa], „Krytyka Polityczna” 2015, https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/halber-kto-powiedzial-ze-zycie-ma-byc-spojne-rozmowa/ [dostęp: 10.02.2023].
Szubert T., Wstyd w dyskursie kulturowym, „Ethos” 2017, nr 2, s. 51–69.
Tomkins S., Wstyd-upokorzenie a pogarda-wstręt: natura reakcji, przeł. B. Szumański i W. Szwebs, „Teksty Drugie” 2016, nr 4, s. 163–173. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2016.4.11
Turczyn A., Autofikcja, czyli autobiografia psychopolifoniczna, „Teksty Drugie” 2007, nr 1–2, s. 204–211.
Zgierski J., Wyznaliśmy istotę naszych błędów, „Dwutygodnik” 2015, nr 151, https://www.dwutygodnik.com/artykul/5691-wyznalismy-istote-naszych-bledow.html [dostęp: 22.01.2024].
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

