Nadodrze Tadeusza Różewicza. O reportażu "Most płynie do Szczecina"
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-7458.02.04Słowa kluczowe:
Nadodrze, Śląsk, geopolityka, idea zachodnia, naród kulturowy, polonizacja, nowoczesnośćAbstrakt
Artykuł ten przedstawia problemy polskiej tożsamości, świadomości kulturowej i refleksji nad zmianami cywilizacyjnymi po 1945 roku, związane z przesunięciem państwa polskiego na ziemie nad Odrą i Bałtykiem, polonizacją dawnych terenów niemieckich oraz historycznym i politycznym dyskursem uzasadniającym ich przejęcie. Tadeusz Różewicz jako reportażysta nie tylko opisywał – od czasu wyprawy odrzańską barką z Koźla do Szczecina w 1947 roku – kolonizację „poniemieckiego” Nadodrza, ale diagnozował także narodziny nowej indywidualnej i społecznej tożsamości mieszkańców tego pogranicznego obszaru, dostrzegając ścierające się tutaj narracje historii, biografii i literatury narodowej oraz nakładające się ślady różnych kultur i pamięci.Pobrania
Bibliografia
Augé Marc, Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. Roman Chymkowski, Warszawa 2010, s. 53
Bakuła Bogusław, Między wygnaniem a kolonizacją. O kilku odmianach polskiej powieści migracyjnej w XX wieku (na skromnym tle porównawczym), [w:] Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. Hanna Gosk, Kraków 2012, s. 173
Diariusz kultury polskiej 1947, oprac. Piotr Grzegorczyk, „Twórczość” 1948, nr 12, s. 124
Grad Mieczysław, Budujemy jednolitą kulturę narodową, „Pokolenie” 1948, nr 1, s. 5
Koźniewski Kazimierz, Żywioły. Rzecz o Ziemiach Zachodnich Rzeczypospolitej, Poznań 1948
Lewy, O ożywienie życia literackiego Śląska, „Trybuna Robotnicza” 1947, nr 42 (713) z 11 lutego 1947 r., s. 7
Mikulski Tadeusz, Temat Wrocław. Szkice śląskie, Wrocław 1975, s. 246
Nawrocki Witold, Trwanie i powrót. Szkice o literaturze Ziem Zachodnich, Poznań 1969, s. 84
Osmańczyk Edmund, Na pobojowisku, „Odrodzenie” 1945, nr 20, s. 1
Ossowski Stanisław, O ojczyźnie i narodzie, Warszawa 1984, s. 43
Propagowanie idei zachodniej w społeczeństwie, „Trybuna Robotnicza” 1947, nr 40 (711), z dnia 9 lutego 1947 r., s. 3
Rath Ludwik, Geneza „szklanych domów” Żeromskiego, „Ruch Literacki” 1930, nr 10, s. 313
Rewers Ewa, Post-polis. Wstęp do filozofii ponowoczesnego miasta, Kraków 2005, s. 262–265
Skowron Eryk, Nie chcemy być Ślązakami, „Odra” 1946, nr 6–7 (17–18) z dn. 25 marca 1946, s. 9
Strauchold Grzegorz, Odra magiczna, czyli polskie fascynacje rzeką w drugiej połowie lat czterdziestych XX w., „Pamięć i Przyszłość” 2012, nr 2 (16)
Strauchold Grzegorz, Ziemie Zachodnie – pojęcie z zakresu geografii historycznej (studium poglądów od połowy XIX w. do 1945 r.), [w:] Ziemie Zachodnie – historia i perspektywy, red. Wojciech Kucharski i Grzegorz Strauchold, Wrocław 2011
Thum Gregor, Obce miasto. Wrocław 1945 i potem, przeł. Małgorzata Słabicka, Wrocław 2008, s. 236–238, 253
Tumolska Halina, Mitologia Kresów Zachodnich w pamiętnikarstwie i beletrystyce polskiej (1945-2000). Szkice do dziejów kultury pogranicza, Toruń 2007, s. 31–32
Wegner Tadeusz, O wzmożenie pracy polityczno-wychowawczej i umocnienie więzi ZMP z masami młodzieży. XII Plenum Zarządu Głównego Związku Młodzieży Polskiej, Warszawa, 6–7 czerwca 1953, Warszawa 1953, s. 19
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2013 Wojciech Browarny
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
