Nagrobki przy kościele Wniebowzięcia NMP i św. Jakuba Apostoła w Szadku

Autor

  • Bartłomiej Czyżewski

DOI:

https://doi.org/10.18778/1643-0700.16.02

Słowa kluczowe:

Szadek, cmentarz, kościół, parafia, cmentarz przykościelny, nagrobki, tablice nagrobne

Abstrakt

Pierwsze przykościelne cmentarze były zakładane około V–VI w. n.e. w pobliżu świątyń, w podziemiach których spoczywały szczątki świętych. Z biegiem czasu cmentarze takie zaczęły powstawać przy każdym kościele. Grzebania zmarłych przy kościołach zaprzestano dopiero w XVIII w. w związku z licznymi epidemiami, które swoje źródła miały na tych nekropoliach. Rozpoczęto zakładanie cmentarzy poza miastami i likwidację przykościelnych miejsc pochówku. Przykościelny cmentarz przy kościele pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jakuba Apostoła w Szadku został założony już w okresie średniowiecza i funkcjonował przez następne stulecia. Ze źródeł wynika, że nekropolia działała jeszcze w drugiej połowie XIX w., a być może nawet i na początku XX w. Obecnie, przy kościele w Szadku znajduje się siedem tablic i nagrobków oraz pozostałości kamieniarki nagrobnej, których nie da się przypisać do konkretnych grobów. Zachowane tablice i nagrobki należały do: Józefa Formańskiego i Heleny Formańskiej, Wiktorii Rolińskiej, Józefy Maliszewskiej, Józefa Kozieła, Marcelego i Cecylii Kozłowskich, Teodory Skupińskiej oraz Jana Kiełkiewicza. Osoby te zamieszkiwały Szadek oraz okoliczne wsie i zostały pochowane pod koniec XIX – na początku XX w.

 

Biogram autora

  • Bartłomiej Czyżewski
    Mgr prawa, asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w Łodzi, członek Towarzystwa Genealogicznego Centralnej Polski

Bibliografia

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Bałdrzychowie.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Dobrzcu.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Głogowcu.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Grzymiszewie.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Lądku.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Lutomiersku.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Marzeninie.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Poddębicach.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Sieradzu-Męce.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Strzelcach.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Szadku.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Zadzimiu.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Zawichoście.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Złoczewie.

Akta Stanu Cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Żychlinie.

Suplement do „Gazety Warszawskiej” 1792,10 marca, nr 20.

„Tygodnik Ilustrowany” 1869, 18/30 stycznia, nr 57.

„Kurier Warszawski” 1909,14 października, nr 284.

Acta visitationis [archidiaconalis] Archidiaconatus Vnieioviensis 1635–1636.

Acta visitationis [archidiaconalis] Archidiaconatus Vnieioviensis 1683 Acta actorum visita[ti]o[n]is [generalis] beneficiorum curatorum & simplicum jn Archidiaconatu Vniejoviensi 1711–1712.

Liber visitationis [generalis] ecclesiaru[m] Archidiaconatus Vniejoviensis 1728–1729.

Visitatio decanalis ecclesium Decanatus Schadkoviensis 1759–1760.

Oppus biennale visitationum [generalium] Archidiaconatus Vniejovien[sis] 1761–1763.

Wizyta generalna trzech dekanatów: Szadkowskiego, Wartskiego y Uniejowskiego 1779.

Visitatio decanalis ecclesiarum parochialium et capellarum cum suis rectoribus caeterisq[ue] addictis presbyterius in Decanatu Schadkoviensi 1788.

Resztki akt dziekańskich wizytacji specjalnej (zewnętrznej i wewnętrznej) Dekanatu Szadkowskiego, przeprowadzonej przypuszczalnie w roku 1801.

Status ecclesiarum et beneficiorum in Decanatibus Szadkoviensi et Lutomirensi 1811.

Matricules Napoléoniens 1802–1815, Regestre Matricule 1er Regiment de Chevau Légers-Lanciers <<Polonais>> de la Garde Impériale, 3e Volume (n° 3001 á 3508) avril 1813 – février 1815.

Spis majątku duchownego kościoła w mieście Szadku z 1858 r.

Plan von der gehaltenen speciellen Vermessung der königlichen immediat Stadt Szadek z 1808 r.

Mappa pomiarowa territorium miasta powiatowego Szadek z 1824 r.

Plan Miasta Powiatowego Szadek w obwodzie Sieradzkim w guberni Kaliskiej z pomiaru jeometry Wilhelma Bergemann z roku 1824 z ok. 1837 r.

Plan posada Šadka seradzkago uezda z 1893 r.

Ariès Philippe, Człowiek i śmierć, Wydawnictwo Alatheia, Warszawa 2011.

Długozima Anna, Cmentarze jako ogrody żywych i umarłych, Wydawnictwo Sztuka ogrodu Sztuka krajobrazu, Warszawa 2011.

Habryn Stefania, Moje wspomnienie o Szadku, „Biuletyn Szadkowski” 2001, t. 1.

Jougan Władysław Alojzy, Kancelarya parafialna, czyli zbiór przepisów kościelnych i państwowych dla urzędów parafialnych, Drukarnia Polonia, Lwów 1912.

Kolbuszewski Jacek, Cmentarze, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1996.

Kucała Bogusław ks., Prawo wizytacji wiernych i obowiązek posłuszeństwa w świetle kan. 199,7°, „Prawo Kanoniczne” 1994, R. 37, nr 1–2.

Librowski Stanisław ks., Repertorium akt wizytacji kanonicznych dawnej Archidiecezji Gnieźnieńskiej część 1. Akta przechowywane w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku zeszyt 1 sygnatury 1–20: akta z lat 1602–1755, „Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 28, Lublin 1974.

Parczewski Alfons, Monografia Szadku, Drukarnia J. Goldmana, Warszawa 1870.

Ruszkowski Andrzej, Turysto! Zapraszamy do Szadku, „Na Sieradzkich Szlakach” 1995, nr 3.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. XI, Warszawa 1890.

Spiss Anna, Cmentarze jako element pejzażu kulturowego, „Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie” 1994, t. XI.

Tanaś Sławoj, Przestrzeń turystyczna cmentarzy: wstęp do tanatoturystyki, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

Wójcicki Kazimierz Władysław, Cmentarz Powązkowski pod Warszawą, t. III, Drukarnia S. Orgelbranda, Warszawa 1858.

Wizyta dziekańska dekanatu Szadkowskiego odbyta w 1825 r. [cyt. za:] Agata Kaczmarek, Agata Młyńska, Źródła do dziejów parafii w Szadku z w roku 1825 (wizyta dziekańska i inwentarz parafii), „Biuletyn Szadkowski” 2010, t. 10.

panaszonik.blogspot.com/2012/06/wycieczka-nr-93-szadek.html

http://www.ipsb.nina.gov.pl/index.php/a/feliks-bronislaw-rolinski

Pobrania

Opublikowane

2016-12-30

Numer

Dział

Articles

Jak cytować

Czyżewski, Bartłomiej. 2016. “Nagrobki Przy kościele Wniebowzięcia NMP I św. Jakuba Apostoła W Szadku”. Biuletyn Szadkowski 16 (December): 31-61. https://doi.org/10.18778/1643-0700.16.02.