Najstarszy inwentarz zbrojowni nieświeskiej (1569)

Aleksander Bołdyrew

doi:10.18778/0208-6034.36.17

Autor

Aleksander Bołdyrew Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii, Katedra Historii Średniowiecznej https://orcid.org/0000-0002-8626-9582

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.36.17

Słowa kluczowe:

Rzeczpospolita Obojga Narodów, zbrojownia radziwiłłowska, zamek w Nieświeżu, inwentarz z 1569 r.

Abstrakt

Artykuł omawia zbrojownię w Nieświeżu (własność Radziwiłłów) w połowie XVI w. Podstawowym źródłem do tego zagadnienia jest inwentarz sporządzony w 1569 r. Wymienia on ponad 500 elementów uzbrojenia. Wśród nich 220 egzemplarzy uzbrojenia ochronnego, 126 egzemplarzy uzbrojenia zaczepnego (wśród nich 47 razy broń drzewcową) oraz 115 elementów rzędu końskiego i oporządzenia jeździeckiego. W 1569 r. w zbrojowni radziwiłłowskiej spisano między innymi zbroje płytowe, hełmy, tarcze, włócznie, halabardy, ręczną broń palną, a także włoskie, niemieckie i orientalne siodła z aksamitnym lub skórzanym, w tym kurdybanowym, pokryciem.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Archiwum Warszawskie Radziwiłłów, Dział XXVI: rejestry skarbców i wszelakiego ruchomego majątku, sygn. 1, 2.

Bernatowicz T. (1998), Monumenta variis Radivillorum. Wyposażenie zamku nieświeskiego w świetle źródeł archiwalnych, cz. 1, XVI–XVII wiek, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Bersohn M. (1904), Dawna zbrojownia książąt Radziwiłłów w Nieświeżu, b.w., Warszawa.

Bołdyrew A. (2014), The Armament of Polish Mercenary Infantry in the First Half of the 16th century, „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, 27, s. 79–85.

Bołdyrew A. (2019), Studies on the Jagellonian and Polish-Lithuanian Commonwealth Artillery (a Side Note on Mikola Volkay’s Artylerya Nassvishskaga zamka), „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, 32, s. 237–241, https://doi.org/10.23858/FAH32.2019.016 DOI: https://doi.org/10.23858/FAH32.2019.016

Cieśla M. (2009), Zbrojownia Radziwiłłów z Nieświeża i broń związana z Polską w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości”, 46, s. 23–54.

Cieśla M. (2012a), Kunz Lochner płatnerz królów i książąt renesansu, „Prace Komisji Historii Wojen i Wojskowości PAU”, 8, s. 153–167.

Cieśla M. (2012b), Zbrojownia Radziwiłłów z Nieświeża i broń związana z Polską w Zbrojowni Higgins’a w Worcester, Philadelphia Museum of Art i The Fitzwilliam Museum w Cambridge, „Studia z Dziejów Wojskowości”, 1, s. 43–65.

Cieśla M. (2013), Zbrojownia Radziwiłłów – ostateczny upadek, „Studia z Dziejów Wojskowości”, 2, s. 9–31.

Cieśla M. (2015), Napierśnik i naplecznik kostiumowy z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie na tle zbroi tego typu, „Studia z Dziejów Wojskowości”, 4, s. 9–55.

Ehrenthal M. (1900–1902), Die fürstlich Radziwillsche Rüstkammer zu Nieśwież, „Zeitschrift für Historische Waffenkunde”, 2, s. 142–145, 221–223, 276.

Encyklopedia staropolska ilustrowana (1901), t. II, Druk. P. Laskauera i W. Babickiego, Warszawa.

Głosek M. (2020), Początki i rozwój studiów bronioznawczych w Łodzi, [w:] T. Grabarczyk, M. Pogońska-Pol (red.), Oblicza wojny. Armia kontra natura, t. II, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 13–30, https://doi.org/10.18778/8220-057-7.02 DOI: https://doi.org/10.18778/8220-057-7.02

Gradowski M., Żygulski jun. Z. (1998), Słownik uzbrojenia historycznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kajzer L. (2013), O meandrach polskiego bronioznawstwa słów kilka, [w:] P. Strzyż, W. Świętosławski (red.), Broń zwierciadłem epoki. Andrzeja Nadolskiego bronioznawcze dokonania i inspiracje, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź, s. 13–21.

Kitowicz J. (1925), Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III, wyd. M. Janik, Nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej, Kraków.

Słownik polszczyzny XVI wieku (1973), t. VII, F – gończy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Słownik staropolski M. Arcta (ok. 1920), wyd. A. Krasnowolski, W. Niedźwiedzki, Wydawnictwo M. Arcta, Warszawa.

Szymczak J. (2008), Pojedynki i harce, turnieje i gonitwy. Walki o życie, cześć, sławę i pieniądze w Polsce Piastów i Jagiellonów, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Tandecki J., Kopiński K. (2014), Edytorstwo źródeł historycznych, Wydawnictwo DiG, Warszawa.

Volkay M. (2015), Artylerya Nasvishskaga zamka, Minsk.

Wolff A. (1957), Projekt instrukcji wydawniczej dla pisanych źródeł historycznych do połowy XVI w., „Studia Źródłoznawcze”, 1, s. 155–184.

Żygulski jun. Z. (1982), Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.