Przyszłość cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia

Tomasz Duraj

doi:10.18778/0208-6069.88.01

Autor

Tomasz Duraj Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji, Zakład Prawa Stosunków Pracy

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.88.01

Słowa kluczowe:

umowy cywilnoprawne, samozatrudnienie, elastyczne formy zatrudnienia, swoboda wyboru podstawy zatrudnienia, wolność umów, domniemanie stosunku pracy

Abstrakt

W artykule podjęto próbę ukazania przyszłości cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia. Autor przedstawia skalę i przyczyny zjawiska upowszechniania się w gospodarce rynkowej cywilnoprawnych form zatrudnienia oraz pracy na własny rachunek, które coraz częściej wypierają klasyczny stosunek pracy. Jego zdaniem, tendencja ta ma charakter trwały i nieodwracalny. W przyszłości należy utrzymać model zatrudnienia oparty na różnorodności dopuszczalnych podstaw zatrudnienia, zakładający swobodę wyboru reżimu pomiędzy stosunkiem pracy, umowami prawa cywilnego a samozatrudnieniem. Istnieje konieczność pozostawienia dotychczasowej konstrukcji stosunku pracy opartej na kryterium pracy podporządkowanej, wykonywanej pod kierownictwem pracodawcy. To właśnie ten model zatrudnienia musi gwarantować najszerszy (najpełniejszy) zakres ochrony, która winna rekompensować pracownikowi permanentny stan zależności (podporządkowania) względem pracodawcy. Wokół tak określonego modelu stosunku pracy możliwe jest natomiast budowanie innych cywilnoprawnych form zatrudnienia, do których w ograniczonym zakresie powinny mieć zastosowanie ochronne przepisy prawa pracy. Ponadto istnieje potrzeba doprecyzowania w przepisach Kodeksu pracy kryteriów odróżniających stosunek pracy podporządkowanej od cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia, zwłaszcza zaś kryterium kierownictwa pracodawcy.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Chobot, Andrzej. 1997. Nowe formy zatrudnienia: kierunki rozwoju i nowelizacji. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze PWN.

Davies, Paul 1999. „Zatrudnienie pracownicze i samozatrudnienie w świetle common law”. W Referaty na VI Europejski Kongres Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Duraj, Tomasz. 2012a. „Podporządkowanie co do przedmiotu świadczenia pracownika – wybrane problemy”. Praca i Zabezpieczenie Społeczne 11: 21–29.

Duraj, Tomasz. 2012b. „Podporządkowanie pracownika pracodawcy w aspekcie czasu pracy – wybrane problemy”. Zeszyty Prawnicze Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 12(4): 123–149.

Duraj, Tomasz. 2012c. „Podporządkowanie pracownika pracodawcy w aspekcie miejsca świadczenia pracy – wybrane problemy”. Monitor Prawa Pracy 12: 634–639.

Duraj, Tomasz. 2017. „Granice pomiędzy stosunkiem pracy a stosunkiem cywilnoprawnym – głos w dyskusji”. Gdańsko-Łódzkie Roczniki Prawa Pracy i Prawa Socjalnego 7: 61–82.

Gersdorf, Małgorzata. 2019. „Nowe trendy gospodarcze a reguła domniemania zawarcia umowy o pracę”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 88: 35–41.

Gładoch, Monika. 2019. „O potrzebie różnorodności w prawie pracy”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 88: 17–24.

Hajn, Zbigniew. 2000a. „Regulacja pozycji prawnej pracownika i pracodawcy a funkcje prawa pracy”. Praca i Zabezpieczenie Społeczne 10: 2–13.

Hajn, Zbigniew. 2000b. Glosa do wyroku SN z 16 grudnia 1998 r., II UKN 394/98, OSP nr 12, poz. 177.

Hajn, Zbigniew. 2003. „Elastyczność popytu na pracę w Polsce. Aspekty prawne”. W Elastyczne formy zatrudnienia i organizacji pracy a popyt na pracę w Polsce. Red. Elżbieta Kryńska. 48–99. Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Jończyk, Jan. 2000. „O szczególnych formach zatrudnienia i formach ubezpieczeń społecznych”. W Szczególne formy zatrudnienia. Red. Zdzisław Kubot. 39–52. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa i Administracji.

Kubot, Zdzisław. 2000. „Szczególne formy zatrudnienia i samozatrudnienia”. W Szczególne formy zatrudnienia. Red. Zdzisław Kubot. 5–38. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa i Administracji.

Musiała, Anna. 2019. „Filozofia tzw. ochrony osób pracujących na zasadach cywilnoprawnych – głos w dyskusji podczas I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Nietypowe stosunki zatrudnienia” pt. „Stosowanie umów cywilnoprawnych w świetle przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Łódzko-poznański początek dyskusji…”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 88: 89–95.

Pisarczyk, Łukasz. 2003. Różne formy zatrudnienia. Warszawa: Wolters Kluwer.

Rozwadowska, Anna. 2018. „Spadła liczba umów cywilnoprawnych. Mniej niż milion zleceń”. wyborcza.biz (13 listopada).

Salwa, Zbigniew. 2002. „Przemiany prawa pracy początku stulecia a jego funkcja ochronna”. W Prawo pracy a wyzwania XXI-go wieku. Księga Jubileuszowa Prof. T. Zielińskiego. Red. Maria Matey-Tyrowicz, Lesław Nawacki, Barbara Wagner. 298–300. Warszawa: Biblioteka Sejmowa.

Skąpski, Michał. 2000. Zagadnienia stosunku pracy między członkami rodziny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Świątkowski, Andrzej Marian. 2019. „Uznanie za pracownika osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 88: 43–56.

Tomanek, Artur. 2017. „Status osoby samozatrudnionej w świetle znowelizowanych przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę”. Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1: 13–20.

Wagner, Barbara. 2002. „O swobodzie umowy o pracę raz jeszcze”. W Prawo pracy a wyzwania XXI-go wieku. Księga Jubileuszowa Prof. T. Zielińskiego. Red. Maria Matey-Tyrowicz, Lesław Nawacki, Barbara Wagner. 359–381. Warszawa: Biblioteka Sejmowa.

Zieliński, Tadeusz. 1999. „Problem rekodyfikacji prawa pracy”. Państwo i Prawo 7: 13–14.

Zieliński, Tadeusz. 2000. „Umowy o zatrudnienie w aspekcie rekodyfikacji prawa pracy”. W Szczególne formy zatrudnienia. Red. Zdzisław Kubot. 53–66. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa i Administracji.