Rodziny z wyboru. Homoseksualny związek jako współczesna alternatywa rodziny – analiza zjawiska
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.51.08Słowa kluczowe:
homorodzina, rodzina z wyboru, rodzina, alternatywa dla rodzinyAbstrakt
Przedmiotem zainteresowania w artykule uczyniono rodzinę homoseksualną jako alternatywę dla tradycyjnej rodziny. Zaproponowane w pierwszej części tekstu analizy koncentrują się na okolicznościach związanych z pojawieniem się tej formy rodziny w społeczeństwach zachodnich oraz w Polsce. Analizy te dokonane zostały w perspektywie przemiany stylów życia, seksualności oraz relacji między parterami jako uwarunkowań pojawienia się tematyki homorodzin w dyskursie publicznym. Uzupełnieniem tych rozważań są wyniki autorskich badań jakościowych, których celem było odwzorowanie i zrekonstruowanie życia codziennego badanych rodzin homoseksualnych. Badania realizowano techniką swobodnego wywiadu pogłębionego z członkami trzech rodzin jednopłciowych. Z badań wynika, że ich uczestnicy nie oczekiwali akceptacji wybranego przez siebie modelu rodziny; twierdzili, że ich związki nie odbiegają w sposób znaczący od innych modeli życia rodzinnego. Badani skupiali się przede wszystkim na budowaniu wzajemnej więzi z dziećmi, wychowywaniu potomstwa oraz codziennej egzystencji.Bibliografia
Adamski F. (2002), Rodzina. Wymiar społeczno-kulturowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Bauman Z. (2006), Płynna nowoczesność, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Beck U. (2004), Społeczeństwo ryzyka: w drodze do innej nowoczesności, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Butler J. (2002), Is kinship always already heterosexual?, [w:] W. Brown, J. Halley (eds.), Left Legalism/Left Critique, Duke University Press, Durham. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv11hpn4c.10
CBOS (1988), Opinie o homoseksualizmie. Tolerancja czy potępienie?, komunikat z badań, http:// www.cbos.pl, 8.06.2014.
CBOS (2006), Polacy wobec różnych modeli religii i zasad moralnych katolicyzmu, komunikat z badań, http://www.cbos.pl, 8.06.2014.
CBOS (2008), Prawa gejów i lesbijek, komunikat z badań, http://www.cbos.pl, 8.06.2014.
CBOS (2013a), Stosunek do praw gejów i lesbijek oraz związków partnerskich, komunikat z badań, http://www.cbos.pl, 8.04.2014.
CBOS (2013b), Rodzina – jej współczesne znaczenie i rozumienie, komunikat z badań, http://www. cbos.pl, 8.06.2014.
Chauncey G. (2007), Why Do Gays Want to Marry?, [w:] A. Skolnick, J. Skolnick (eds.), Family in Transition, Pearson, Boston.
Clarke V. (2003), Lesbian and gay marriage: Transformation or normalization?, „Feminist & Psychology”, Vol. 13, s. 519–529. DOI: https://doi.org/10.1177/09593535030134016
Clarke V., Finlay S. J. (2004), „For better of worse?” Lesbian and gay marriage, „Feminist & Psychology”, Vol. 14, s. 17–23. DOI: https://doi.org/10.1177/0959353504040297
Coontz S. (2005), Marriage, a History: From Obedience to Intimacy, or How Love Conquered Marriage, Viking, New York.
Długołęcka A. (2005a), Pokochałaś kobietę, Elmabooks, Warszawa.
Długołęcka A. (2005b), Kształtowanie się tożsamości homoseksualnej, [w:] K. Slany, B. Kowalska, M. Śmietana (red.), Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Evans D. (2004), Sexual Citizenship. The Material Construction of Sexualities, Routledge, London.
Giddens A. (2006), Nowoczesność i tożsamość: „ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Giddens A. (2007), Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Giza-Poleszczuk A. (2005), Rodzina a system społeczny. Reprodukcja i kooperacja w perspektywie interdyscyplinarnej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323528265
Goss R., Strongheart A. A. (1997), Our Families, Our Values: Snapshot of Queer Kindship, The Harrington Park Press, New York.
Jabłońska B. (2013), Krytyczna analiza dyskursu w świetle założeń socjologii fenomenologicznej, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 9, nr 1. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.04
Jacyno M. (2007), Kultura indywidualizmu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Jamieson L. (2008), Od rodziny do intymności, [w:] M. Bogunia-Borkowska, P. Sztompka (red.), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Kacperczyk A. (2005), Zjawiska społeczne w zwierciadle metod ilościowych i jakościowych. Przykład badań nad społecznym światem opieki paliatywno-hospicyjnej w Polsce, [w:] J. Leoński, A. Kołodziej-Durnaś, W kręgu socjologii interpretatywnej – zastosowanie metod jakościowych, Wydawnictwo Economicus, Szczecin.
Kaufmann J.-C. (2010), Wywiad rozumiejący, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Kaufmann J.-C. (2013), Kiedy ja jestem innym, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Kochanowski J. (2002), Geje nie będą udawać małżeństw, „Gazeta Wyborcza”, 1.08.2002, s. 10.
Kochanowski J. (2004), Problem (nie)obecności lesbijek i gejów w Polsce z perspektywy socjologicznych studiów queer, [w:] I. Krzemiński (red.), Socjologia a przemiany współczesnego świata, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Kochanowski J. (2012), Przedmowa do wydania polskiego, [w:] S. Siedman, Społeczne tworzenie seksualności, PWN, Warszawa.
Kvale S. (2004), Interviews. Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego, Trans Humana, Białystok.
Kwak A. (2005), Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.
Kwieciński J. (2004), Ideologia poprawnego seksu, „Gazeta Polska”, 17.03.2004.
Majka-Rostek D. (2008), Związki homoseksualne. Studium socjologiczne, Difin, Warszawa.
Małek A. (2005), Rozwój studiów gejowsko-lesbijskich w Holandii, [w:] K. Slany, B. Kowalska, M. Śmietana (red.), Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Mizielińska J., Stasińska A. (2012), Od „wroga rodziny” do jednej z jej form. Rodziny z wyboru we współczesnym polskim dyskursie prasowym, „InterAlia. Pismo poświęcone studiom queer”, nr 8. DOI: https://doi.org/10.51897/interalia/GSPB6363
Mizielińska J., Abramowicz M., Stasińska A. (2014), Rodziny z wyboru w Polsce. Życie rodzinne osób nieheteronormatywnych, Instytut Psychologii PAN, Warszawa.
Nykiel M. (2013). Czy związki partnerskie to wstęp do legalizacji adopcji przez homopary? Takie zmiany wprowadza się małymi krokami. Wystarczy spojrzeć na Francję, „W Polityce”, http://wpolityce.pl/polityka/149435-czy-zwiazki-partnerskie-to-wstep-do-legalizacji-adopcjiprzez-homopary-takie-zmiany-wprowadza-sie-malymi-krokami-wystarczy-spojrzec-na-francje, 25.01.2013.
Popenoe D. (1993), Disturbing the Nest: Family Change and Decline in Modern Societies, Aldine/Transaction Publishers, New York.
Say E., Kowalewski M. (1998), Gays, Lesbians and Family Values, The Pilgrim Press, Cleveland.
Savin-Williams R., Esterberg K. (2000), Lesbian, gay, and bisexual families, [w:] D. Demo, K. Allen, M. Fine (eds.), Handbook of Family Diversity, Oxford University Press, Oxford.
Siedman S. (2012), Społeczne tworzenie seksualności, PWN, Warszawa.
Slany K. (2002), Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Slany K. (2005), Dywersyfikacja form życia rodzinnego we współczesnym świecie. Przykład związków homoseksualnych, [w:] K. Slany, B. Kowalska, M. Śmietana (red.), Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Slany K., Kowalska B., Śmietana M. (red.) (2005), Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Stacey J. (1998), Gay and lesbian families: Queer like us, [w:] M. A. Mason, A. Skolnick, S. D. Sugarman, All Our Families: New Policies For a New Century, Oxford University Press, Oxford.
Szlendak T. (2010), Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, PWN, Warszawa.
Sztompka P., Bogunia-Borowska M. (red.) (2008), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Szukalski P. (2005), Zachowania homoseksualne i postawy wobec homoseksualizmu. Analiza porównawcza Polski i krajów wysoko rozwiniętych, [w:] K. Slany, B. Kowalska, M. Śmietana (red.), Homoseksualizm. Perspektywa interdyscyplinarna, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
Tasker F., Golombok S. (1997), Growing Up in a Lesbian Family, The Guilford Press, New York.
Tomalski P. (2007), Nietypowe rodziny. O parach lesbijek i gejów oraz ich dzieciach z perspektywy teorii przywiązania, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323510505
Tyszka Z. (2001), System metodologiczny wieloaspektowej integralnej analizy życia rodzinnego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań
Tyszka Z. (2002), Rodzina we współczesnym świecie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
Van Dijk T. A. (1993), Principles of critical discourse analysis, „Discourse & Society”, No. 4 (2), s. 249–283. DOI: https://doi.org/10.1177/0957926593004002006
Weeks J., Heaphy B., Donovan C. (2001), Same sex Intimacies. Familie of Choice and Other Life Experiments, Routledge, London–New York.
Weston K. (1997), Families We Choose: Lesbian, Gays, Kindship, Columbia University Press, New York.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
