Niecodzienna codzienność/codzienna niecodzienność. Życie codzienne w warunkach ryzyka i niepewności
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.82.01Słowa kluczowe:
życie codzienne, pandemia COVID-19, niepewność, praktyki codziennościAbstrakt
Według przedstawicieli socjologii życia codziennego to praktyki codzienności utrzymują ład społecznego życia. Berger i Luckmann charakteryzując te praktyki, podkreślają, że cechuje je nawykowość i bezrefleksyjność, wydają się naturalne i oczywiste, niewymagające uzasadnienia. To ich stwierdzenie nie jest już aktualne. Nie tylko pandemia COVID-19 gwałtownie naruszyła ustalony porządek codzienności. Już wcześniej zachodzące procesy przemian społecznych rozbiły jednolitą wizję świata, nomos, w której wszelkie praktyki społeczne znajdowały swe uzasadnienie. Wielość istniejących obecnie systemów wiedzy i przekonań, tak samo prawomocnych, zmusza jednostki do refleksyjności i dokonywania wyborów pośród różnych schematów działania. Jednocześnie wciąż zachodzą zmiany podważające słuszność dotychczasowych wyborów. Pandemia COVID-19 tylko pogłębiła te procesy. Pytaniem jest, w jaki sposób jednostki budują ład swego codziennego życia w tych niepewnych i pełnych różnych ryzyk warunkach, ład, którego stałość i przewidywalność, jak stwierdza Giddens, była zawsze bastionem przeciwko lękom i poczuciu niepewności.
Bibliografia
Beck U. (2002), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, transl. S. Cieśla, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Berger P.L. (1997), Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii, transl. W. Kurdziel, Zakład Wydawniczy “Nomos”, Kraków.
Berger P.L., Luckmann T. (1983), Społeczne tworzenie rzeczywistości. Traktat z socjologii wiedzy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) (2020), Ocena działań rządu w okresie epidemii, komunikat nr 55/2020.
Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) (2021), Obawy przed zakażeniem koronawirusem i ocena działań rządu w styczniu, komunikat nr 9/2021.
Duncan S. (2011), Personal life, pragmatism and bricolage, “Sociological Research Online”, vol. 16(4), pp. 129–140 https://doi.org/10.5153/sro.2537 DOI: https://doi.org/10.5153/sro.2537
Elias N. (2008), Społeczeństwo jednostek, transl. J. Stawiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, pp. 110–166.
Giddens A. (2001), Nowoczesność i tożsamość. “Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, transl. A. Szulżycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Jacyno M. (2007), Kultura indywidualizmu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Kaufmann J.-C. (2004), Ego, socjologia jednostki. Inna wizja człowieka i konstrukcji podmiotu, transl. K. Wakar, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Maffesoli M. (2008), Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, transl. M. Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Malaquias S., Crespo C., Francisco R. (2015), How do adolescents benefit from family rituals? Links to social connectedness, depression and anxiety, “Journal of Child and Family Studies”, vol. 24(10), pp. 3009‒3017. DOI: https://doi.org/10.1007/s10826-014-0104-4
Rosa H. (2020), Przyspieszenie, wyobcowanie, rezonans. Projekt krytycznej teorii późnonowoczesnej czasowości, transl. J. Duraj, J. Kołtan, Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk.
Schuck L.A., Bucky J.E. (1997), Family rituals: Implications for early intervention, “Topics in Early Childhood Special Education”, vol. 17(4), pp. 477‒493. DOI: https://doi.org/10.1177/027112149701700407
Schütz A. (2008), O wielości światów. Szkice z socjologii fenomenologicznej, Zakład Wydawniczy “Nomos”, Kraków.
Schütze F. (1997), Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, “Studia Socjologiczne”, vol. 1(144), pp. 11–56.
Southerton D. (2013), Habits, routines and temporalities of consumption: From individual behaviours to the reproduction of everyday practices, “Time & Society”, vol. 22(3), pp. 335–355 https://doi.org/10.1177/0961463X12464228 DOI: https://doi.org/10.1177/0961463X12464228
Spagnola M., Fiese B.H. (2007), Family Routines and Rituals A Context for Development in the Lives of Young Children, “Infants & Young Children”, vol. 20, no. 4, pp. 284–299 https://doi.org/10.1097/01.IYC.0000290352.32170.5a DOI: https://doi.org/10.1097/01.IYC.0000290352.32170.5a
Sulima R. (2011), Moda na codzienność. Kategoria “codzienności” w kulturze ponowoczesnej, “Kultura Współczesna”, no. 4.
Szacki J. (2002), Historia myśli socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, pp. 842–844.
Sztompka P. (2008), Życie codzienne – temat najnowszej socjologii, [in:] P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska (red.), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Wright-St Clair V., Hocking C., Bunrayong W., Vittayakorn S., Rattakorn P. (2005), Older New Zealand women doing the work of Christmas: a recipe for identity formation, “The Sociological Review”, vol. 53(2), pp. 332–350 https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2005.00517.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2005.00517.x
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
