Kopie, interpretacje, transpozycje. Sztuka romantyczna wobec wyzwań nowoczesności
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9065.13.08Słowa kluczowe:
romantyzm i media, estetyka romantyczna, transpozycje sztuk, intermedialność, związki literatury i muzyki, Alexandre Dumas, Théophile Gautier, Hector BerliozAbstrakt
Artykuł poświęcony jest relacjom między przemianami dokonującymi się w estetyce romantycznej i romantycznej praktyce artystycznej a rewolucją medialną, która współtworzy kształt sztuki pierwszych dekad XIX wieku. Autorka analizuje w szczególności sposób, w jaki ekspansja druku – wynikająca z ewolucji ówczesnych technik reprodukcji tekstów, ale również partytur czy obrazów – oddziałuje na romantyczne wzorce pojmowania takich zagadnień estetycznych, jak relacja między oryginałem a kopią, między dziełem a jego interpretacją, między jego zapisem a wykonaniem. Punktem dojścia proponowanego studium jest stwierdzenie, iż w obliczu narastającego niebezpieczeństwa standaryzacji w sztuce, wywołującego u romantyków swoisty „lęk przed reprodukcją”, ówcześni twórcy próbują wypracować nową koncepcję medium jako instancji spersonalizowanej i zindywidualizowanej, twórczo oddziałującej na kształt ich dzieł. To zaś sprzyja dowartościowaniu artystycznego potencjału samego procesu mediacji, który T. Gautier uczyni kluczowym komponentem swojej koncepcji transpozycji sztuk.
Bibliografia
Les références suivantes ont été extraites et seront liées aux métadonnées de la soumission.
Berlioz, Hector, Mémoires, éd. Pierre Citron, Paris, Flammarion, 1991, vol.
Berlioz, Hector, Soirées de l’orchestre, éd. Léon Guichard, Paris, Gründ, 1968
Dumas, Alexandre, Gabriel Lambert, in : OEuvres complètes. Premières nouvelles, premiers romans, éd. A.-M. Callet-Bianco, Paris, Alteredit, 2009
Faulstich, Werner, Die bürgerliche Mediengesellschaft (1700-1830), Goettingen, Vandenhoeck & Ruprecht, 2002
Gautier, Théophile, Correspondance générale, éd. C. Lacoste-Veysseyre, P. Laubriet, Genève, Droz, 1985, vol. I : 1818-1842
Goethe, Johann Wolfgang von, Gedenkausgabe der Werke. Briefe und Gespräche, éd. E. Beutler, Zürich, Artemis, 1948-1954, vol. XXI
Hugo, Victor, « Le Tas de pierres », in : OEuvres romanesques, dramatiques et poétiques, Genève, Cercle du bibliophile, 1969, vol. 29
Kalifa, Dominique, « L’Invention de la culture de masse », Sciences humaines, 2006/4, n° 170
Kalifa, Dominique, Régnier Philippe, Thérenty Marie-Ève, Vaillant Alain (dir.), La Civilisation du journal, Paris, Nouveau-Monde Éditions, 2012
Mollier, Jean-Yves, « Éditer au XIXe siècle », in : Revue d’histoire littéraire de la France, 2007/4, vol. 107
Mollier, Jean-Yves, « Le manuel scolaire et la bibliothèque du peuple », Romantisme, 1993, n° 80, p. 79-93
Picard, Timothée, La Civilisation de l’opéra, Paris, Fayard, 2016
Romantisme 2012, n° 158, « La Communication »
Sabbe, Herman, La Musique et l’Occident. Démocratie et capitalisme (post-)industriel, incidences sur l’investissement esthétique et économique en musique, Sprimont, Editions Mardaga, 1998
Vaillant, Alain, L’Art de la littérature. Romantisme et modernité, Paris, Classiques Garnier, 2016
Vaillant, Alain, « Romantisme et mondialisation », Romantisme, 2014/1, n° 163, p. 3-13
Wojda, Aleksandra, « Esthétiques des lieder allemands au seuil du romantisme, les lieder de Wilhelm Meister », in : A.-M. Harmat (dir.), Musique et littérature. Jeux de miroirs, Toulouse, Éditions Universitaires du Sud, 2009, p. 75-87
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
