Edukacja językowo-komunikacyjna na lekcjach języka polskiego w czasach zmiany kulturowej. Rozważania o programie

Autor

  • Jolanta Nocoń Ph.D. hab., University of Opole, Faculty of Philology, Institute of Linguistics, Chair of the Polish Language, pl. Kopernika 11, 45-040 Opole https://orcid.org/0000-0002-9709-1724

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.56.02

Słowa kluczowe:

kontekst kulturowy i komunikacyjny, socjalizacja językowa, kształcenie językowe

Abstrakt

W artykule mowa jest o wyzwaniach, jakie stawia XXI wiek przed edukacją językowo-komunikacyjną w zakresie języka polskiego jako ojczystego. Autorka wyraża przekonanie, że socjalizacja nie może wyręczać edukacji, stąd jednym z najważniejszych celów kształcenia językowego w zakresie języka ojczystego staje się zaspokojenie potrzeb językowo-komunikacyjnych uczniów, wynikających z przeobrażeń kulturowych dokonujących się we współczesnych świecie. Nowe zadania, z którymi powinien zmierzyć się nauczyciel polonista, to rozwijanie tzw. nowej kompetencji komunikacyjnej, umożliwiającej komunikowanie się w świecie zdominowanym przez media, w tym media cyfrowe, oraz przeciwdziałanie procesowi obniżania się standardów werbalnego komunikowania się, w tym agresji werbalnej oraz prymitywizmowi języka.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Jolanta Nocoń - Ph.D. hab., University of Opole, Faculty of Philology, Institute of Linguistics, Chair of the Polish Language, pl. Kopernika 11, 45-040 Opole

    Jolanta Nocoń, Ph.D. hab., professor at the University of Opole, Polish philologist, linguist. She works at the Faculty of Philology, University of Opole. She studies notions in linguistic education in terms of Polish as L1, and the education discourse, including the theory of the textbook, and teaching styles. She is the author of books, e.g. Podręcznik szkolny w dyskursie dydaktycznym. Tradycja i zmiana (2009) and Lingwodydaktyka na progu XXI wieku. Konteksty – koncepcje – dylematy (2018). She is the editor of the Język a Edukacja series. She is a member of the Didactic Commission of the Council for the Polish Language.

Bibliografia

Bralczyk Jerzy, Majkowska Grażyna, “Język mediów – perspektywa aksjologiczna”, in: Język w mediach masowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek-Kłosińska (eds.), Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warsaw 2000, pp. 43–50.

Dąbrowska Anna, “Zmiany obszarów podlegających tabu we współczesnej kulturze”, in: Język a Kultura, vol. 20, Tom jubileuszowy, Anna Dąbrowska (ed.), Wydawnictwo UWr, Wrocław 2008, pp. 173–196.

Dąbrowska Anna, Nowakowska Alicja (eds.), Język a Kultura, vol. 17, Życzliwość i agresja w języku i kulturze, Wydawnictwo UWr, Wrocław 2005.

Gajda Stanisław, “Nowe społeczności dyskursywne a edukacja komunikacyjna”, in: Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek-Kłosińska (eds.), Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warsaw 2001, pp. 7–13.

Goban-Klas Tomasz, Cywilizacja medialna, WSiP, Warsaw 2005.

Jasik Anna, “Wyzwiska, obelgi, pogróżki w gwarze uczniowskiej (próba typologii gatunkowej)”, in: Język a Kultura, vol. 17, Życzliwość i agresja w języku i kulturze, Anna Dąbrowska, Alicja Nowakowska (eds.), Wydawnictwo UWr, Wrocław 2005, pp. 259–271.

Kowalski Sergiusz, “O sejmowej etykiecie”, in: Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek Kłosińska (eds.), Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Warsaw 2001, pp. 85–91.

Marcjanik Małgorzata, “Zmiany w etykiecie językowej ostatnich lat XX wieku”, in: Zmiany w publicznych zwyczajach językowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek-Kłosińska (eds.), Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warsaw 2001, pp. 79–84.

Mead Margaret, Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego, trans. J. Hołówka, Wydawnictwo Naukowe PWN , Warsaw 2000.

Ożóg Kazimierz, “Współczesne problemy kształcenia humanistycznego – czy zmierzch kultury pisma?”, in: Kształcenie językowe w dobie kultury masowej polisensorycznej, Urszula Kopeć, Zbigniew Sibigi (eds.), Wydawnictwo URz, Rzeszów, pp. 11–26.

Puzynina Jadwiga, Słowo – wartość – kultura, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1997.

Rzeszutek Małgorzata, “Agresja w świadomości młodzieży”, in: Język a Kultura, vol. 17, Życzliwość i agresja w języku i kulturze, Anna Dąbrowska, Alicja Nowakowska (eds.), Wydawnictwo UWr, Wrocław 2005, pp. 237–242.

Satkiewicz Halina, “Językowe przejawy agresji w mediach”, in: Język w mediach masowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek-Kłosińska (eds.), Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warsaw 2000, pp. 28–33.

Skudrzyk Aldona, Czy zmierzch kultury pisma? O synestezji i analfabetyzmie funkcjonalnym, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2005.

Smereka Tomasz, “Agresja i życzliwość w zachowaniach komunikacyjnych”, in: Język a Kultura, vol. 17, Życzliwość i agresja w języku i kulturze, Anna Dąbrowska, Alicja Nowakowska (eds.), Wydawnictwo UWr, Wrocław 2005, pp. 69–79.

Warchala Jacek, Skudrzyk Aldona, Kultura piśmienności młodego pokolenia, Oficyna Wydawnicza WW , Katowice 2010.

Wilk Eugeniusz, Nawigacje słowa. Strategie werbalne w przekazach audiowizualnych, Rabid, Krakow 2000.

Zgółkowa Halina and Zgółka Tadeusz, “Polszczyzna mediów w komunikacji codziennej – ślady i naśladownictwo”, in: Język w mediach masowych, Jerzy Bralczyk, Katarzyna Mosiołek-Kłosińska (eds.), Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warsaw 2000, pp. 51–59.

Żydek-Bednarczuk Urszula, “Dyskurs medialny”, in: Przewodnik po stylistyce polskiej. Style współczesnej polszczyzny, Ewa Malinowska, Jolanta Nocoń, Urszula Żydek-Bednarczuk (eds.), Universitas, Krakow 2013, pp. 179–197.

Żydek-Bednarczuk Urszula, “Nowe aspekty kompetencji komunikacyjnej”, in: W trosce o dobrą edukację, Anna Janus-Sitarz (ed.), Universitas, Krakow 2009, pp. 51–62.

Opublikowane

2020-03-31

Jak cytować

Edukacja językowo-komunikacyjna na lekcjach języka polskiego w czasach zmiany kulturowej. Rozważania o programie. (2020). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 56(1), 19-30. https://doi.org/10.18778/1505-9057.56.02